Investment works are an integral part of the development of spa towns. The introduction of new, contemporary developments supporting the primary function is a crucial factor influencing economic growth. The ever-increasing interest in spa tourism exerts pressure on management units, whose aim is to improve the quality of the available offer and the infrastructure supporting user services. In the case of investment activities, an essential aspect is the protection of landscape and architectural values to preserve the unique identity of spa towns. The implementation of appropriate planning regulations concerning the location of new developments helps to better shape the space while maintaining its most valuable features. The provisions of the local spatial development plan and the Spa Act require managers, local authorities, and residents to comply with a set of regulations that help control ongoing investments. The history of the Nałęczów spa exemplifies the relationship between spatial context and architectural development. Various spa and residential buildings have played a significant role in shaping the interaction between space and users. Protecting the identity of Nałęczów and its unique architecture is a key aspect in ensuring public acceptance. The exemplary design concept of a contemporary service facility incorporates elements of historic architecture, allowing it to blend harmoniously into the existing spatial context. This minimises any negative impact on the landscape and the locality’s identity. The proposed solutions illustrate the introduction of a contemporary structure in the immediate vicinity of the spa park, with full respect for the characteristics of the historic Swiss-style buildings.
References
[1] Dryglas D., “Rodzaje turystyki uzdrowiskowej i jej wpływ na realizację zadań promocji zdrowia”, in Uzdrowiska i ich funkcja turystyczno-lecznicza, Kraków: Proksenia, 2012, 245–260, ISBN: 978-83-60789-41-4.
[2] Krzyżanowska K., “Turystyka uzdrowiskowa i jej postrzeganie przez kuracjuszy”, Turystyka i Rozwój Regionalny, vol. 6, (2016), 69–76. https://doi.org/10.22630/TIRR.2016.6.22
[3] Gonda-Soroczyńska E., “Wielofunkcyjność czy jednofunkcyjność? Uzdrowiska w obliczu przemian przestrzennych”, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, vol. 367, (2014), 68–75. https://doi.org/10.15611/pn.2014.367.07
[4] Wrana J., Fitta A., “Architektura a kontekst miejsca”, Budownictwo i Architektura, vol. 11(2), (2012), 5–13. https://doi.org/10.35784/bud-arch.2213
[5] Wrana J., “Architektura z poszanowaniem miejsca”, Budownictwo i Architektura, vol. 9(2), (2011), 129–139. https://doi.org/10.35784/bud-arch.225 1
[6] Kita J., Zapomniane polskie uzdrowiska. Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2016, ISBN: 978-83-7729-245-7.
[7] Piróg M., “Architektura drewniana w tożsamości uzdrowisk dolnośląskich”, Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, vol. 7(1), (2011), 92-98. https://doi.org/10.35784/teka.2477
[8] Piróg M., Chądzyński A., “Przyszłość dolnośląskiej architektury uzdrowiskowej”, Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, vol. 11(1), (2015), pp. 67–71. https://doi.org/10.35784/teka.350
[9] Dryglas D., Golba J., Walas B., Drozd I., “Stan i możliwości rozwoju gmin uzdrowiskowych i obszarów ochrony uzdrowiskowej”, Instytut Turystyki w Krakowie sp. z o.o., 2021.Available: https://www.gov.pl/web/sport/stan-i-mozliwosci-rozwoju-gmin-uzdrowiskowych-i-obszarow-ochrony-uzdrowiskowe [Accessed: 15 January 2025]
[10] Rapacz A., Januszewska M., “Potencjał rozwojowy przedsiębiorstw uzdrowiskowych w świetle globalnych trendów w turystyce zdrowotnej”, Folia Turistica, vol. 53, (2019), 79–101. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.7488
[11] Leniartek M. K., “Rewitalizacja parków zdrojowych zagrożeniem dla sfery materialnej i znaczeniowej miejscowości uzdrowiskowych na przykładzie uzdrowisk ziemi kłodzkiej”, Przestrzeń Urbanistyka Architektura, vol. 1, (2015), 73–89 Available: https://ejournals.eu/czasopismo/przestrzen-urbanistyka-architektura/artykul/rewitalizacja-parkow-zdrojowych-zagrozeniem-dla-sfery-materialnej-i-znaczeniowej-miejscowosci-uzdrowiskowych-na-przykladzie-uzdrowisk-ziemi-klodzkie [Accessed: 15 January 2025].
[12] Bernat S., “Innowacyjność w krajobrazie wybranych uzdrowisk w Polsce”, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica, vol. 32, (2018), 69–88. https://doi.org/10.18778/1508-1117.32.04
[13] RESOLUTION NO. XXXIX/308/18 OF THE CITY COUNCIL OF NAŁĘCZÓW of 29 March 2018 on the local spatial development plan for Area II – Nałęczów, City Council of Nałęczów, Official Journal of the Lublin Voivodeship 2018.2273.
[14] Jankowska P., “Administracyjnoprawne ograniczenia w strefach ochrony uzdrowiskowej”, Studia Prawa Publicznego, vol. 4(8), (2014), 103–127. https://doi.org/10.14746/spp.2014.4.8.5
[15] Trzcińska D., “Ochrona środowiska a status uzdrowiska w świetle prawa planowania przestrzennego”, Opolskie Studia Administracyjno-Prawne, vol. 16(1), (2018), 155–164. https://doi.org/10.25167/osap.213
[16] Sikora K., “Szczególny status gmin uzdrowiskowych w Polsce”, Studia Iuridica Lublinensia, vol. 23, (2014), 107–124. https://doi.org/10.17951/sil.2014.23.107
[17] Babinicz-Witucka J., “Nałęczów w czasie I wojny światowej – wybrane wydarzenia”, Ochrona Zabytków, vol. 1, (2015), 5–22. Available: https://ochronazabytkow.nid.pl/wp-content/uploads/2019/08/OZ_1-2015_01_Babinicz-Witucka.pdf [Accessed: 15 January 2025]
[18] Skarbek A., Przegalińska-Matyko M., “Park w Nałęczowie – uzdrowisko czy kolonia kulturalna?”, Czasopismo Techniczne. Architektura, vol. 107(13, 5-A), (2010), 209–215. Available: https://repozytorium.biblos.pk.edu.pl/resources/32996 [Accessed: 15 January 2025]
[19] Bieńkowska-Gołasa W., “Evaluation of the functioning of the Nałęczów spa in the opinion of the therapists”, Annals of The Polish Association of Agricultural and Agribusiness Economists, vol. 19(5), (2017), 27-32. https://doi.org/10.5604/01.3001.0010.6197
[20] Przesmycka N., Nałęczów : Kształtowanie i rozwój uzdrowiska. Lublin University of Technology, 2019, ISBN: 978-83-79473-61-8.
[21] Kwiatkowski B., Gazda L., “Uzdrowisko Nałęczów – architektura i architekci XVIII – XX wieku”, Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, vol. 18(4), (2022), 42-53. https://doi.org/10.35784/teka.3473
[22] RESOLUTION NO. VI/36/19 OF THE CITY COUNCIL OF NAŁĘCZÓW of 4 February 2019 on the adoption of the Municipal Heritage Protection Programme for the Municipality of Nałęczów for the years 2019–2022 - Nałęczów, City Council of Nałęczów, Official Journal of the Lublin Voivodeship 2019.1455.
[23] Tarnawski J., “Styl alpejski w środkowej Europie i polska kontrakcja wobec niego – styl zakopiański”, in Estetyka i Krytyka, Instytut Filozofii, Uniwersytet Jagielloński, 2012, 232–246, ISBN: 978-83-62196-69-2.
