Standardy etyki COPE

W Wydawnictwie Politechniki Lubelskiej zostały wdrożone wytyczne Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (Committee on Publication Ethics – COPE). Zasady te są przeznaczone dla autorów, redaktorów i recenzentów, którzy w procesie publikacyjnym, odbywającym się na Platformie Lublin University of Technology Publishing House, zobowiązują się do przestrzegania:

• zasad przejrzystości i dobrych praktyk opracowanych przez COPE,
• Dobrych praktyk w procedurach recenzyjnych opracowanych przez polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
• Kodeksu etyki pracownika naukowego opracowanego przez Polską Akademię Nauk.

W przypadku podejrzenia o naruszenie zasad etycznych Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej oraz zespoły redakcyjne czasopism będą postępować zgodnie z procedurami opisanymi w diagramach COPE.

I. Zasady funkcjonowania Wydawnictwa i zespołów redakcyjnych

1. Zespoły redakcyjne odpowiadają za prawidłowy przebieg procesu publikacyjnego.
2. Zespoły redakcyjne podejmują decyzje o przyjęciu lub odrzuceniu materiałów nadsyłanych do publikacji, zwracając uwagę na spełnianie norm etycznych i wysoki poziom merytoryczny tekstów. 
3. Zespoły redakcyjne dbają o zachowanie integralności zapisów naukowych i standardów edytorskich.
4. Wydawnictwo monitoruje przestrzeganie zasad etyki publikacyjnej przez autorów, recenzentów i zespoły redakcyjne.
5. Wydawnictwo i zespoły redakcyjne nadzorują proces recenzowania, zwracając uwagę na bezstronność, dotrzymywanie terminów i przeciwdziałanie konfliktowi interesów oraz dbając, by składane w redakcji prace nie były wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem lub udostępniane osobom postronnym.
6. Wydawnictwo i zespoły redakcyjne wymagają, by autor dostarczył wszystkie niezbędne zgody do publikacji tekstu.
7. Wydawnictwo i zespoły redakcyjne zachowują bezstronność, traktując autorów jednakowo, bez względu na płeć, rasę, narodowość, pochodzenie społeczne itp.
8. Wydawnictwo i zespoły redakcyjne przykładają szczególną wagę do wykrywania wszelkiego rodzaju nadużyć publikacyjnych (m. in. plagiaty, zduplikowane publikacje, fabrykowanie danych, ghostwriting i guest-authorship). W takich przypadkach w Wydawnictwie obowiązuje ogólny schemat działań oparty na wytycznych COPE: kontakt z autorem w celu wyjaśnienia sytuacji, zgromadzenie dokumentacji z materiałem dowodowym, powiadomienie odpowiednich instytucji (w uzasadnionych przypadkach).
9. Zespoły redakcyjne stosują się do procedur COPE w razie konieczności dzielenia się informacjami dotyczącymi posiadanych tekstów z redakcjami spoza Wydawnictwa w przypadku podejrzenia o niewłaściwe postępowanie osób uczestniczących w procesie publikacyjnym, np. publikowania przez autora tego samego tekstu w kilku wydawnictwach lub czasopismach.
10. W uzasadnionych przypadkach zespół redakcyjny może wycofać opublikowany materiał, np. po wykryciu autoplagiatu (tzw. recykling tekstu), również po wydrukowaniu numeru, informując o tym wszystkich zainteresowanych.
11. W przypadku tekstów nieżyjącego autora zespół redakcyjny, zgodnie z zaleceniami COPE, kontaktuje się z osobą uprawnioną do dysponowania prawami autorskimi zmarłego oraz ustala, czy należy dokonać specjalnej adnotacji w artykule.
12. W przypadku gdy recenzent lub czytelnik zgłasza nieujawniony konflikt interesów, zespół redakcyjny stosuje procedury opisane w diagramach COPE.
13. Obowiązkiem Wydawnictwa i zespołów redakcyjnych jest ochrona danych osobowych osób zarejestrowanych na Platformie Lublin University of Technology Publishing House (zob. więcej Regulamin Platformy Wydawnictwa Politechniki Lubelskiej).
14. Wydawnictwo i zespoły redakcyjne starają się poszerzać swoją wiedzę na temat nadużyć w praktyce publikacyjnej, aby zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom.

II. Zasady obowiązujące autorów

1. Autor materiałów proponowanych do publikacji ma obowiązek złożenia oświadczenia o pełnej oryginalności swoich tekstów oraz o nienaruszaniu praw autorskich osób trzecich.
2. Autor dokłada wszelkich starań, aby zgłaszane przez niego teksty były na wysokim poziomie merytorycznym i edytorskim, zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi na stronie.
3. Autorzy zobowiązują się do przestrzegania zasad przejrzystości wzajemnej oceny, nie zgłaszając współautorów, którzy nie uczestniczyli w procesie powstawania dzieła (ghostwriting i guest-authorship).
4. Autor nie może zgłaszać współautorów bez ich wiedzy, ponieważ może to spowodować spór dotyczący podwójnego przesłania tekstu przez autorów lub brak możliwości kontaktu z jednym z autorów w celu uzyskania zgody na publikację, jeśli nie zostało to uregulowane przez uczelnię oświadczeniem podpisanym przy publikowaniu prac dyplomowych.
5. Skład autorski nie powinien ulegać zmianie przed, w trakcie ani po zakończeniu procesu publikacyjnego (problem autorstwa).
6. Autorzy mogą proponować nazwiska recenzentów, o ile nie występuje konflikt interesów między nimi a proponowanymi recenzentami (nie mogą ich łączyć: bezpośrednie relacje osobiste, podległość służbowa ani bezpośrednia współpraca naukowa w ciągu ostatnich dwóch lat).
7. Autor odrzuconego artykułu nie powinien upubliczniać imienia i nazwiska recenzenta ani go krytykować, skargi związane z recenzją powinien kierować bezpośrednio do zespołów redakcyjnych, zachowując poufność danych.
8. Autor zobowiązany jest do poinformowania wydawcy i zespołu redakcyjnego o możliwym konflikcie interesów.

III. Zasady regulujące proces recenzyjny

1. Procedura recenzencka zgłoszonych tekstów jest dwustopniowa i składa się z recenzji wewnętrznej (zespół redakcyjny decyduje o zakwalifikowaniu materiału do dalszego etapu procesu publikacyjnego) i zewnętrznej (wykonywanej przez wyznaczonego recenzenta).
2. Każdy tekst naukowy podczas zewnętrznej procedury recenzenckiej jest oceniany przez co najmniej jednego lub dwóch niezależnych recenzentów w trybie double-blind peer review lub innym, wskazanym przez zespół redakcyjny.
3. Recenzent jest zobowiązany do postępowania zgodnie z wytycznymi COPE dla recenzentów, zgodnie z którymi powinien m.in.: posiadać odpowiednie kompetencje, by dokonywać oceny prac, informować zespół redakcyjny o możliwym konflikcie interesów, zachowywać obiektywizm względem ocenianych prac, oddawać recenzje terminowo.
4. Recenzent i zespół redakcyjny są zobowiązani do postępowania zgodnie z wytycznymi COPE w przypadku podejrzenia wobec autora o sfabrykowanie danych lub nieujawniony konflikt interesów.
5. W sytuacji podejrzenia, że recenzent przywłaszczył sobie pomysł lub dane autora, zespół redakcyjny zobowiązuje się postępować zgodnie z wytycznymi COPE według ogólnego schematu: zgromadzenie dokumentacji z materiałem dowodowym, sprawdzenie zasadności podejrzeń, kontakt z recenzentem w celu wyjaśnienia sytuacji, zbadanie powiązań między autorem a recenzentem (ewentualnie innymi osobami proszonymi o recenzję tego artykułu), usunięcie recenzenta z bazy czasopisma i powiadomienie odpowiednich instytucji (w uzasadnionych przypadkach).
6. Decyzje podjęte w trakcie procesu recenzyjnego zachowują klauzulę poufności.

7. Recenzent nie wykorzystuje sztucznej inteligencji do podejmowania decyzji wymagających krytycznego myślenia ani do formułowania jakichkolwiek merytorycznych opinii na temat manuskryptu.

Szczegółowe zasady etyki publikacyjnej opisanej przez COPE dostępne są w schematach blokowych COPE.