Czasopismo „Problemy Ekorozwoju” / „Problems of Sustainable Development” jest recenzowanym, międzynarodowym, interdyscyplinarnym półrocznikiem wydawanym w języku angielskim przez Politechnikę Lubelską w wersji elektronicznej. Zamieszczane w nim artykuły dotyczą problematyki zrównoważonego rozwoju z zakresu nauk interdyscyplinarnych, inżynierii środowiska, energetyki, nauk społecznych, socjologia i filozofia, ekonomii, nauk prawnych i nauk środowiskowych. Czasopismo publikuje w formule otwartego dostępu (open access) na licencji Creative Commons Attribution – CC BY 4.0 Int. (do 2023 r. włącznie – CC BY-SA). Od 2008 r. artykuły czasopisma są indeksowane w bazie Scopus i Web of Science. (więcej)
Globalna resilencja w obliczu agresji: analiza presji sankcji na gospodarkę Rosji
Niniejszy artykuł analizuje bezprecedensową skalę międzynarodowych sankcji nałożonych na Federację Rosyjską, podkreślając ich kluczową rolę jako narzędzia presji gospodarczej w obliczu intensywnej niestabilności geopolitycznej. Głównym celem było ilościowe określenie intensywności i ocena skuteczności polityki sankcji społeczności międzynarodowej wobec Rosji w latach 2022–2025. Wykorzystując wieloaspektową metodologię, obejmującą analizę porównawczą i statystyczną, badanie wykorzystuje dane z Russia Sanctions Dashboard, Departamentu Badań Statista oraz Misji Monitorującej Prawa Człowieka ONZ na Ukrainie. Główne ustalenia wskazują, że po pełnej inwazji na Ukrainę liczba sankcji wzrosła prawie dziesięciokrotnie, co jest wydarzeniem bezprecedensowym w praktyce międzynarodowej. Środki te są wymierzone w szeroki wachlarz sektorów gospodarki – od finansów po technologię – oraz w kluczowe osoby, a ich przyczyną są naruszenia prawa międzynarodowego i aneksje terytorialne Rosji. Ta agresja bezpośrednio zagraża globalnej resilencji i podważa Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ nr 8, 16 i 17. Sankcje sektorowe, zwłaszcza dotyczące energii i technologii, okazały się najbardziej skuteczne. Obserwowana dynamika wskazuje na wyraźną zmianę strategiczną, umacniającą pozycję Rosji jako głównego celu izolacji gospodarczej. Rosja będzie koncentrować się na ograniczeniu importu kluczowych technologii i dezorganizacji centrów sankcji. Jednak ich skuteczność została częściowo ograniczona przez zdolność adaptacyjną Rosji do znajdowania alternatywnych rynków eksportowych. Praktyczna wartość tych badań polega na stworzeniu ram do optymalizacji międzynarodowej polityki sankcji, wzmocnieniu mechanizmów zapobiegających ich unikaniu, wzmocnieniu globalnej koordynacji oraz wprowadzeniu nowych ograniczeń w celu zmniejszenia potencjału gospodarczego Rosji i wzmocnienia bezpieczeństwa międzynarodowego. Przyszłe badania powinny koncentrować się na udoskonaleniu systemów kontroli egzekwowania przepisów oraz opracowaniu nowych strategii ograniczania cen i wolumenu rosyjskich zasobów energetycznych.
Prawa autorskie (c) 2026 Olena Honcharenko, Olha Diachenko https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Wpływ interesów narodowych na współpracę w globalnej polityce środowiskowej: krytyczne studium Porozumienia Paryskiego
Niniejsze badanie analizuje wzajemne oddziaływanie między interesami narodowymi, presjami politycznymi wewnętrznymi a współpracą międzynarodową w dziedzinie klimatu, koncentrując się na Porozumieniu Paryskim jako punkcie zwrotnym w globalnej polityce środowiskowej, które zapoczątkowało potencjalny zwrot w kierunku wzmocnionej współpracy wielostronnej. Jednak po dekadzie od jego przyjęcia utrzymujące się wyzwania związane z przestrzeganiem jego postanowień budzą obawy co do jego skuteczności w redukcji globalnych emisji gazów cieplarnianych. W badaniu zastosowano podejście analityczno-deskryptywne w połączeniu z analizą chronologiczną w celu oceny stopnia realizacji zobowiązań przez państwa, przy czym analiza opiera się na podwójnych podstawach teoretycznych: neoliberalizmie instytucjonalnym do oceny instytucjonalnych osiągnięć porozumienia oraz realizmie politycznym do wyjaśnienia, w jaki sposób interesy narodowe i presje polityczne wewnętrzne utrudniają jego wdrażanie. Wyniki wskazują, że priorytety krajowe w znacznym stopniu kształtują poziom przestrzegania zobowiązań, ujawniając rozbieżność między ambitnymi krajowymi wkładami (NDC) a ich praktyczną realizacją.
Prawa autorskie (c) 2026 Mohamed Debbah, Sofiane Rimouche https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Ścieżki zrównoważonego rozwoju środowiskowego i społecznego w rozwoju technologii magazynowania energii: analiza globalnych scenariuszy
Artykuł koncentruje się na ekonomicznych środowiskowych i społecznych aspektach rozwoju magazynowania energii, analizując, w jaki sposób dynamika rynkowa, strategie inwestycyjne i instrumenty polityczne kształtują wdrażanie oraz trwałość tych technologii. Choć innowacje technologiczne i kwestie środowiskowe pozostają kluczowe, coraz większe znaczenie zyskuje ekonomiczna opłacalność rozwiązań w zakresie magazynowania energii w różnych kontekstach globalnych. W artykule przedstawiono trzy scenariusze rozwojowe – szybki postęp technologiczny, zrównoważony wzrost ukierunkowany na trwałość i inkluzywność oraz powolny rozwój determinowany ostrożnością ekologiczną i społeczną – z których każdy został oceniony z perspektywy ekonomicznej. Scenariusze te ukazują możliwe ścieżki nie tylko w kierunku odporności klimatycznej i sprawiedliwości społecznej, lecz także pobudzania zielonej gospodarki, zapewnienia stabilności inwestycyjnej oraz wzmacniania długoterminowej równowagi rynków energii.
Prawa autorskie (c) 2026 Pawel Rydzewski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Potrzeby w zakresie przepustowości sieci elektroenergetycznej w kontekście dekarbonizacji przemysłu w Chinach: drogi do zerowej emisji netto przy ograniczeniach sieci
Zobowiązanie Chin do osiągnięcia szczytowej emisji dwutlenku węgla do 2030 roku i osiągnięcia neutralności węglowej do 2060 roku wymaga głębokiej dekarbonizacji sektora przemysłowego, odpowiedzialnego za ponad 60% krajowych emisji CO₂ związanych z energią. W niniejszym opracowaniu dokonano oceny przepustowości sieci elektroenergetycznej niezbędnej do wsparcia elektryfikacji przemysłu w trzech scenariuszach: Business-as-Usual, Zrównoważona Dekarbonizacja i Max Elektryfikacja. Wykorzystując modelowanie przestrzenne na poziomie prowincji, prognozujemy zapotrzebowanie przemysłu na energię elektryczną do 2050 roku i porównujemy je z rezerwą mocy sieci, aby zidentyfikować ograniczenia infrastrukturalne. Wyniki pokazują, że o ile prowincje wschodniego wybrzeża mogą sprostać wzrostowi zapotrzebowania do 2030 roku, o tyle regiony centralne i zachodnie stoją w obliczu znacznych niedoborów mocy do 2040–2050 r. Bez ukierunkowanych inwestycji w sieci przesyłowe i dystrybucyjne, ponad 55% dużych zakładów przemysłowych z punktowym źródłem energii może napotkać ograniczenia sieciowe, co zagraża realizacji krajowych celów dekarbonizacji. Zalecenia polityczne obejmują wzmocnienie sieci energetycznej w poszczególnych regionach, dostosowanie elektryfikacji do planowania infrastruktury oraz integrację ograniczeń sieciowych z krajowymi modelami energetycznymi. Niniejsze badanie stanowi pierwszą, uwzględniającą wszystkie aspekty przestrzenne, ocenę ograniczeń sieci elektroenergetycznej w kontekście dekarbonizacji przemysłu w Chinach, oferując kluczowe informacje dla decydentów i planistów wdrażających transformację do zerowej emisji netto. Badania te wspierają również postęp w realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju – w szczególności Celu 7 (Przystępna i Czysta Energia), Celu 9 (Przemysł, Innowacje i Infrastruktura) oraz Celu 13 (Działania na rzecz Klimatu) – jednocześnie wpisując się w chińską strategię cywilizacji ekologicznej na rzecz zielonej i inkluzywnej transformacji przemysłowej.
Prawa autorskie (c) 2026 Mohammed Touitou https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Znaczenie 3 i 4 Celów Zrównoważonego Rozwoju w kontekście ogólnego zrównoważonego rozwoju
W niniejszym badaniu zbadano znaczenie Celów Zrównoważonego Rozwoju 3 i 4 dla ogólnego zrównoważonego rozwoju. Hierarchiczną analizę skupień zastosowano do systemów opieki zdrowotnej 31 krajów europejskich, w tym wszystkich państw członkowskich UE, a także Wielkiej Brytanii, Norwegii, Islandii i Szwajcarii. Analiza obejmuje lata 2014 oraz 2019–2022 i opiera się na wskaźnikach stanu zdrowia populacji (oczekiwana długość życia, lata zdrowego życia, postrzegany stan zdrowia), poziomie wykształcenia wyższego, śmiertelności, której można zapobiec i którą można leczyć, oraz wydatkach na opiekę zdrowotną. Wyniki wskazują na spójny podział na dwa główne klastry. Klaster 1 składa się głównie z krajów Europy Zachodniej i Północnej, a także z krajów spoza UE o wysokiej wydajności, takich jak Szwajcaria, i charakteryzuje się lepszymi wynikami zdrowotnymi, wyższym poziomem wykształcenia i większymi wydatkami na opiekę zdrowotną. Klaster 2 składa się głównie z państw członkowskich Europy Środkowej i Wschodniej, które systematycznie wykazują słabsze wyniki w większości wskaźników. Ponadto, w określonych latach pojawiają się mniejsze klastry (Klastry 3 i 4), grupujące kraje o charakterystycznych profilach. Należą do nich kraje o wysokich wynikach, takie jak Irlandia, Luksemburg i Cypr, a także kraje o stosunkowo wysokim poziomie wykształcenia, ale gorszych wynikach zdrowotnych, takie jak Łotwa i Litwa. Porównanie z ugruntowanymi klasyfikacjami systemów opieki zdrowotnej potwierdza trafność tych wzorców. Klastry o najlepszych wynikach pokrywają się z zaawansowanymi systemami Bismarcka i Beveridge'a, grupami o wysokiej przepustowości zidentyfikowanymi przez Reiblinga i in. (2019) oraz grupami o wyższych wydatkach zidentyfikowanymi przez Di Gioacchino i in. (2024). Z kolei słabsze klastry, szczególnie te w Europie Środkowo-Wschodniej, odpowiadają modelom Bismarcka lub mieszanym, państwowym systemom ubezpieczeń zdrowotnych lub systemom o niskiej podaży i zazwyczaj wiążą się z niższymi wydatkami na opiekę zdrowotną. Ogólnie rzecz biorąc, wyniki badań podkreślają utrzymujące się regionalne różnice w wynikach opieki zdrowotnej.
Prawa autorskie (c) 2026 Magdaléna Drastichová, Jiří Fišer https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Od antagonizmu do pokoju z naturą: zmiany paradygmatów w relacji człowiek–natura
Niniejszy artykuł analizuje zarówno historyczne, jak i współczesne rozumienie relacji człowiek–natura, śledząc ewolucję paradygmatów od postrzegania natury jako przeciwnika, poprzez instrumentalne traktowanie jej jako zasobu, aż po współczesne wysiłki zmierzające do ustanowienia modelu partnerstwa. Analizuje kluczowe punkty zwrotne w tej ewolucji, w tym rewolucję naukową i przemysłową, ekologiczne przebudzenie XX wieku oraz pojawienie się nowych nurtów filozoficznych, takich jak głęboka ekologia, ekofeminizm, posthumanizm, zrównoważony rozwój i sprawiedliwość ekologiczna. Szczególną uwagę poświęcono koncepcji pokoju z naturą Michaela Meyera-Abicha, która proponuje etyczne i polityczne ramy współistnienia ludzkości ze światem przyrody jako fundament nowej cywilizacji. Artykuł dowodzi, że jedynie transformacja sposobu, w jaki pojmujemy środowisko – obejmująca wymiar filozoficzny, religijny, edukacyjny, instytucjonalny i społeczny – może stanowić adekwatną odpowiedź na globalny kryzys ekologiczny. Pokój z naturą jawi się tutaj nie tylko jako wybór etyczny, ale jako podstawowy warunek przetrwania rodzaju ludzkiego.
Prawa autorskie (c) 2026 Ryszard F. Sadowski https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Progowa rola demokracji w powiązaniu zrównoważonego rozwoju i polityki fiskalnej
W niniejszym artykule analizuje się, w jaki sposób jakość demokracji warunkuje fiskalne implikacje polityki zrównoważonego rozwoju w krajach OECD. Opierając się na teoretycznej koncepcji progu demokracji, analizujemy, czy polityka fiskalna – mierzona saldem budżetowym i dynamiką długu – reaguje odmiennie na wydatki zorientowane na zrównoważony rozwój w różnych poziomach dojrzałości demokratycznej. Wykorzystano dane roczne dla 38 gospodarek OECD z lat 1993–2023, a dynamiczny panelowy model progowy, opracowany na podstawie prac Canera i Hansena (2004) oraz Kremera i in. (2013), ma odzwierciedlać potencjalne nieliniowości i endogeniczność. Model integruje zmienne fiskalne, makroekonomiczne i instytucjonalne, a indeks demokracji służy jako zmienna progowa. Wyniki ujawniają obecność statystycznie istotnego progu demokracji, co wskazuje, że poniżej tego progu zrównoważony rozwój wzmacnia presję fiskalną, prowadząc do wyższych deficytów i akumulacji długu. Powyżej tego progu natomiast konsolidacja demokratyczna wzmacnia dyscyplinę fiskalną i pozwala na absorpcję zrównoważonego rozwoju bez destabilizacji finansów publicznych. Wyniki te podkreślają, że polityka fiskalna i demokratyczne zarządzanie są wzajemnie wzmacniającymi się elementami zrównoważonego rozwoju, a nie konkurującymi ze sobą celami. Implikacje polityczne podkreślają znaczenie dostosowania ram fiskalnych do dojrzałości instytucjonalnej – wzmocnienia przejrzystości i rozliczalności fiskalnej w systemach o niskim poziomie demokracji, przy jednoczesnym zintegrowaniu ocen zrównoważonego rozwoju z regułami fiskalnymi i budżetowaniem w zaawansowanych demokracjach. Badanie wnosi wkład do literatury naukowej poprzez wprowadzenie koncepcji progu demokracji do analizy polityki fiskalnej i dostarczenie empirycznych dowodów na zależne od systemu skutki zrównoważonego rozwoju. Łącząc politykę fiskalną, demokrację i wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju w ramach ujednoliconych ram empirycznych, niniejsze badanie wpisuje się w Cele Zrównoważonego Rozwoju: 8 (Godna Praca i Wzrost Gospodarczy), (Odpowiedzialna Konsumpcja i Produkcja), 13 (Działania na rzecz Klimatu) i 16 (Pokój, Sprawiedliwość i Silne Instytucje), oferując wskazówki dotyczące projektowania bardziej odpornych i sprawiedliwych strategii fiskalnych w krajach OECD.
Prawa autorskie (c) 2026 Emin Efecan Aktaş https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Zarządzanie równoważonym marketingiem cyfrowym w kontekście Celów Zrównoważonego Rozwoju: implikacje finansowy, środowiskowy, etyczny i bezpieczeństwa
Artykuł przedstawia kompleksową teoretyczną i metodologiczną analizę oraz konceptualizację pojęcia zrównoważonego marketingu cyfrowego (SDM) jako zintegrowanego systemu zarządzania, który łączy efektywność ekonomiczną z przestrzeganiem zasad zrównoważonego rozwoju – odpowiedzialności ekologicznej, etycznego postępowania, sprawiedliwości społecznej i cyberbezpieczeństwa. Znaczenie badania wynika z rosnącej roli technologii cyfrowych w działalności biznesowej, a także rosnących wymagań społecznych i regulacyjnych dotyczących odpowiedzialnego zachowania marek w kontekście globalnej transformacji cyfrowej. Celem badania jest sformułowanie teoretycznych i metodologicznych podstaw zrównoważonego marketingu cyfrowego, identyfikacja jego elementów strukturalnych oraz zdefiniowanie kryteriów oceny efektywności w kontekście strategii biznesowych zorientowanych na ESG. W ramach interdyscyplinarnych badań wykorzystano analizę treści, ocenę ekspercką oraz metody modelowania ekonomiczno-matematycznego (w tym ROI, ROAS, CLV, CAC i okres zwrotu z inwestycji), a także wprowadzono matrycę etyczną do oceny komunikacji cyfrowej pod kątem przejrzystości, odpowiedzialności, bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju środowiskowego. Część empiryczna badania opiera się na analizie strategii pięciu wiodących globalnych firm – Google, Amazon, Meta, Apple i Microsoft – w zakresie wdrażania przez nie zrównoważonych strategii marketingowych, inwestycji w inicjatywy ekologiczne oraz przestrzegania standardów etyki cyfrowej. Uzasadniono wykonalność integracji koncepcji SDM z planowaniem strategicznym w różnych sektorach i skalach, a także opracowano system wskaźników do oceny efektywności marketingu z perspektywy długoterminowej odpowiedzialności społecznej. Wyniki niniejszego badania mają wartość zarówno teoretyczną, jak i praktyczną, oferując nowy paradygmat zarządzania marketingiem, dostosowany do wyzwań ery cyfrowej i zasad zrównoważonego rozwoju.
Prawa autorskie (c) 2026 Ganna Likhonosova, Iryna Shevchenko, Valentyna Hatylo https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
SDG-2: Bezpieczeństwo żywnościowe w krajach BRICS: Czy udział w globalnym łańcuchu wartości i ślad węglowy mają znaczenie?
Niniejsze badanie analizuje złożoną interakcję między udziałem w globalnym łańcuchu wartości (GVC), zrównoważonym rozwojem środowiska, reprezentowanym przez ślad węglowy, oraz bezpieczeństwem żywnościowym i żywieniowym (FNS) w gospodarkach BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA) w latach 2000–2023. Oparta na teoretycznych ramach zrównoważonego rozwoju analiza uwzględnia zmienne strukturalne, takie jak produktywność rolnictwa, PKB per capita, wydatki rządowe na rolnictwo oraz dostęp do czystej energii i energii elektrycznej. Wykorzystując zbilansowany zestaw danych panelowych, oszacowaliśmy zarówno zbiorcze, jak i krajowe regresje metodą najmniejszych kwadratów zwyczajnych (OLS), aby ocenić efekty zagregowane i heterogeniczność na poziomie kraju. Dekompozycja czasowa kontrastuje dynamikę sprzed pandemii (2000–2018) i w okresie pandemii (2019–2023). Wyniki wskazują, że produktywność rolnictwa i PKB per capita są konsekwentnie istotnymi i pozytywnymi czynnikami napędzającymi FNS, wzmacniając ich fundamentalną rolę. Jednakże udział w globalnych łańcuchach wartości (GVC) wykazuje negatywny związek z FNS w próbie zbiorczej, szczególnie istotny w Indiach, co sugeruje podatność na zagrożenia wywołaną handlem. Ślad węglowy nie wykazuje wpływu w modelu zagregowanym, ale jest pozytywnie powiązany z FNS w Indiach i Republice Południowej Afryki, co może odzwierciedlać usprawnienia systemów żywnościowych spowodowane industrializacją. Pandemia COVID-19 zmieniła kilka relacji, osłabiając wpływ udziału w globalnych łańcuchach wartości (GVC) i produktywności rolnictwa, jednocześnie wzmacniając rolę PKB na mieszkańca. Co istotne, efekt interakcji wskazuje, że pozytywny marginalny wpływ udziału w globalnych łańcuchach wartości (GVC) na FNS rośnie wraz ze wzrostem intensywności emisji dwutlenku węgla, co budzi obawy dotyczące potencjalnych kompromisów między korzyściami żywieniowymi a degradacją środowiska. Wyniki te podkreślają potrzebę zróżnicowanych strategii politycznych w krajach BRICS, które wzmocnią odporność wewnętrzną, zrównoważą integrację handlu z priorytetami ekologicznymi i będą promować inkluzywne systemy żywnościowe. Przyszłe badania powinny zbadać nieliniowości w powiązaniach handel-środowisko-żywienie, aby wspomóc planowanie zrównoważonego rozwoju.
Prawa autorskie (c) 2026 Liu Dan https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Ekopodatki i rozwój finansowy jako katalizatory zielonej innowacji i zrównoważoności środowiskowej w UE: wspieranie Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ
Skuteczność ekopodatków w napędzaniu zielonych innowacji i zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej (UE) pozostaje kwestią sporną, a krytycy twierdzą, że mogą one obciążać przedsiębiorstwa i zagrażać ich konkurencyjności. W niniejszym badaniu analizuje się interakcje ekopodatków i rozwoju finansowego, wpływając na zielone innowacje i zrównoważony rozwój środowiskowy w państwach członkowskich UE, uwzględniając jednocześnie moderujący wpływ wzrostu gospodarczego. Wykorzystano dane panelowe z lat 2010–2022, a do analizy endogeniczności i dynamicznych zależności zastosowano estymator System Generalised Method of Moments (GMM). Wyniki wskazują, że ekopodatki znacząco promują zielone innowacje, zwłaszcza w gospodarkach rozwiniętych finansowo. Co więcej, wzrost gospodarczy wspiera zrównoważony rozwój, gdy jest powiązany z solidną polityką środowiskową, ale może prowadzić do presji na zasoby w przypadku jej braku. Umieszczając wyniki w ramach Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ (SDGs), badanie przyczynia się do realizacji następujących celów Zrównoważonego Rozwoju: 7 (Przystępna i Czysta Energia), 8 (Godna Praca i Wzrost Gospodarczy), 9 (Przemysł, Innowacje i Infrastruktura), 12 (Odpowiedzialna Konsumpcja i Produkcja), 13 (Działania na rzecz Klimatu) oraz 17 (Partnerstwa na rzecz Celów). W szczególności badanie opowiada się za zintegrowanymi ramami polityki, które dostosowują opodatkowanie ekologiczne do zielonych finansów (SDG 8 i 9), strategii innowacji (SDG 9), zrównoważonej produkcji i efektywnego gospodarowania zasobami (SDG 12) oraz odporności na zmiany klimatu (SDG 13). Ponadto podkreśla ono rolę ukierunkowanych inwestycji w badania i rozwój, ulepszonych instrumentów finansowych oraz wzmocnionych partnerstw publiczno-prywatnych (SDG 17) we wspieraniu zielonej transformacji UE przy jednoczesnym zachowaniu odporności gospodarczej.
Prawa autorskie (c) 2026 Seyi Saint Akadiri, Sani Abubakar, Fadhila Hamza https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Transformacja energetyczna, zrównoważoność środowiskowa i koszty opieki zdrowotnej w rozwijających się gospodarkach Afryki Subsaharyjskiej: dowody z okresu przed pandemią i pandemii COVID-19 – implikacje dla Celów Zrównoważonego Rozwoju 3, 7 i 13
W niniejszym badaniu analizowane są powiązania między transformacją energetyczną, zrównoważonym rozwojem środowiska i kosztami opieki zdrowotnej w rozwijających się gospodarkach Afryki Subsaharyjskiej (SSA), ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na Cele Zrównoważonego Rozwoju (SDGs) nr 3 (Dobre zdrowie i dobrostan), 7 (Przystępna i czysta energia) oraz 13 (Działania na rzecz klimatu). Wykorzystując silnie zbilansowany zestaw danych panelowych 40 krajów Afryki Subsaharyjskiej z lat 2005–2020, analiza integruje teorię transformacji energetycznej i model produkcji w ochronie zdrowia Grossmana, aby ocenić, jak zmiany w systemach energetycznych, warunkach środowiskowych i finansowaniu opieki zdrowotnej wpływają na wyniki zrównoważonego rozwoju. Wykorzystując techniki estymacji panelowej, cztery powiązane ze sobą modele ekonometryczne badają czynniki determinujące zrównoważony rozwój środowiska, wpływ jakości środowiska i zużycia energii na koszty opieki zdrowotnej, wpływ finansowania opieki zdrowotnej na wyniki oraz czynniki napędzające dostęp do czystej energii. Wyniki ujawniają znaczne różnice regionalne. Zużycie energii odnawialnej pozytywnie wpływa na zrównoważoność środowiskową w Afryce Środkowej i Wschodniej, ale negatywnie w Afryce Południowej. PKB na mieszkańca jest negatywnie skorelowany z jakością środowiska we wszystkich regionach, co jest zgodne z dynamiką krzywej Kuznetsa na wczesnym etapie rozwoju środowiska. Zużycie czystej energii wiąże się z niższymi wydatkami na opiekę zdrowotną, podczas gdy wydatki na zdrowie publiczne mają bardziej spójny pozytywny wpływ na wyniki zdrowotne niż wydatki prywatne. Dynamika COVID-19 znacząco zmieniła te zależności. Pandemia osłabiła wcześniej silny związek między energią odnawialną a zrównoważonością środowiska i nasiliła negatywny związek między PKB a wynikami środowiskowymi, szczególnie w Afryce Zachodniej. W przypadku wyników opieki zdrowotnej, wzorce efektywnych inwestycji publicznych i wzrostu gospodarczego sprzed pandemii zostały zakłócone, ponieważ reakcje kryzysowe i realokacja zasobów osłabiły długoterminowe zależności strukturalne. Wkład PKB na mieszkańca w realizację Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 7 pozostał silny, nawet w czasie pandemii, potwierdzając fundamentalną rolę siły gospodarczej w napędzaniu transformacji energetycznej. Jednak synergia między Celami Zrównoważonego Rozwoju nr 7 a 13 osłabła w większości regionów, przy czym Afryka Południowa wyróżniała się utrzymaniem, a nawet wzmocnieniem tych powiązań w warunkach kryzysu. Czynniki demograficzne, takie jak wiek populacji, również wywierały wpływ specyficzny dla danego regionu, szczególnie w Afryce Południowej, gdzie utrzymywały się na wysokim poziomie przez cały okres pandemii. Odkrycia te dowodzą znaczenia strategii politycznych dostosowanych do specyfiki regionu i zapewniających odporność na zmiany. Rządy powinny priorytetowo traktować inwestycje w czystą energię, nie tylko ze względu na korzyści środowiskowe, ale także w celu zmniejszenia obciążeń systemu opieki zdrowotnej. Plany odbudowy po pandemii muszą uwzględniać zielone reformy fiskalne i ponownie zakotwiczyć systemy opieki zdrowotnej w oparciu o zasady równości, odporności i efektywności. Doświadczenia Afryki Południowej stanowią potencjalny wzór dla ciągłości polityki i dostosowania do Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs) w przypadku przyszłych kryzysów. Podsumowując, badania wskazują na potrzebę skoordynowanych, międzysektorowych interwencji w celu przyspieszenia zrównoważonego rozwoju w Afryce Subsaharyjskiej, szczególnie w obliczu globalnych wstrząsów.
Prawa autorskie (c) 2026 Changhong Xu, Changhua Xu https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Zrównoważona Intensywność emisji dwutlenku węgla, zużycie energii odnawialnej i SDG8 – godna praca i wzrost gospodarczy w krajach MINT
W niniejszym badaniu analizuje się wzajemne oddziaływanie między intensywnością emisji dwutlenku węgla, zużyciem energii odnawialnej a realizacją SDG 8 – Godna praca i wzrost gospodarczy w krajach MINT (Meksyk, Indonezja, Nigeria i Turcja) w latach 2000–2023, obejmujących okresy przed, w trakcie i po pandemii COVID-19. Wykorzystując wielometodową strategię empiryczną, analiza łączy metodę Panel Autoregressive Distributed Lag (PARDL) w ramach metody Pooled Mean Group, estymację efektów stałych (FE) na poziomie kraju oraz regresję kwantylową metodą momentów (MM-QR), aby uchwycić dynamikę krótko- i długoterminową, heterogeniczność w poszczególnych krajach oraz efekty dystrybucyjne. Wyniki ujawniają wyraźną heterogeniczność między krajami i okresami. Długoterminowe szacunki PARDL wskazują, że PKB per capita i intensywność emisji dwutlenku węgla są głównymi czynnikami napędzającymi SDG 8, podczas gdy zużycie energii i energia odnawialna wywierają bardziej złożone skutki. Interakcje z COVID-19 podkreślają, że zarówno sektory wysokoemisyjne, jak i odnawialne tymczasowo ustabilizowały zatrudnienie i wzrost. Wyniki FE i MM-QR pokazują, że Meksyk i Turcja odniosły korzyści z pozytywnych powiązań między wdrażaniem energii odnawialnej a SDG 8, podczas gdy Indonezja i Nigeria odnotowały słabsze lub negatywne powiązania, co odzwierciedla ograniczenia strukturalne i polityczne. Analizy kwantylowe dodatkowo pokazują, że gospodarki o niższej wydajności są bardziej podatne na negatywne skutki działalności wysokoemisyjnej i mają mniejsze możliwości przełożenia inwestycji w energię odnawialną na korzyści w zakresie godnej pracy. Testy strukturalne potwierdzają, że pandemia jest wydarzeniem modyfikującym wpływ wzrostu gospodarczego, zużycia energii i intensywności emisji dwutlenku węgla na SDG 8. Niniejsze badanie wnosi wkład do literatury poprzez integrację dynamicznych, specyficznych dla poszczególnych krajów i perspektyw dystrybucyjnych dotyczących powiązań między energią, wzrostem gospodarczym i zatrudnieniem, dostarczając praktycznych wniosków na potrzeby polityk promujących inkluzywny, niskoemisyjny i odporny rozwój gospodarczy w krajach MINT.
Prawa autorskie (c) 2026 Weiwei Zhang, Erfu Zhang https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Zrównoważoność środowiskowa, instytucje i wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu w krajach MINT: ścieżki do osiągnięcia SDG 13 – Działania na rzecz klimatu
Opracowanie ścieżek do osiągnięcia SDG-13 w MINT staje się kluczowe, ponieważ gospodarki są pozycjonowane jako silna siła w ekonomii ze względu na dominującą strukturę geograficzną i demograficzną. Podczas gdy gospodarki koncentrują się na napędzaniu wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, nadal istnieje obawa o to, w jaki sposób instytucje mogłyby wpłynąć na osiągnięcie przez nie zrównoważenia środowiskowego. W oparciu o ramy zrównoważonego rozwoju, dane dotyczące kluczowych zmiennych uzyskano z lat 2000–2023. Zrównoważenie środowiskowe, wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu i instytucje zostały zrównane odpowiednio z indeksem wyników SDG-13, indeksem kapitału ludzkiego i indeksem jakości instytucjonalnej. Instytucje zostały dodatkowo oddzielone od czynników politycznych, gospodarczych i zarządzania. Analiza zbioru danych przy użyciu estymatora PSCE wykazała, że ​​(i) wzrost sprzyjający włączeniu społecznemu niweczy zrównoważenie środowiskowe. (ii) Wszystkie wymiary instytucjonalne osłabiają wpływ wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu na zrównoważenie środowiskowe. Wśród rekomendacji wskazujemy na to, żeby organy regulacyjne zwróciły szczególną uwagę na wzmocnienie dynamiki instytucjonalnej w krajach objętych programem MINT poprzez zapewnienie systemu przejrzystości, rozliczalności i stabilności politycznej w celu zwiększenia zaufania społecznego do polityki wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Ponadto podmioty polityczne powinny zapewnić, aby polityka wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu była przyjazna dla środowiska, inicjując strategie i programy, które mogłyby podnieść świadomość obywateli w zakresie wdrażania zrównoważonych praktyk. Wyniki niniejszego badania są niezwykle istotne dla szerszych Celów zrównoważonego rozwoju (SDGs). Wzmocnienie instytucji politycznych, gospodarczych i zarządczych (cel 16) promuje przejrzystość i rozliczalność we wdrażaniu projektów związanych z klimatem (cel 13). Podobnie, integracja inwestycji w energię odnawialną (cel 7) i wspieranie możliwości zatrudnienia sprzyjających włączeniu społecznemu w zielonych sektorach (cel 8) mogą wzmocnić zarówno środowiskowy, jak i społeczny wymiar zrównoważonego rozwoju. Efektywność instytucjonalna stanowi również podstawę industrializacji opartej na innowacjach (cel 9), wspierając gospodarkę o obiegu zamkniętym i niskoemisyjną w krajach MINT.
Prawa autorskie (c) 2026 Mengya Wei, Aminat Olayinka Olohunlana, Musa Abdu, Evans Osabuohien https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Trwała mądrość: Tradycyjne zrównoważone naturalne praktyki plemion w Indiach
Tradycyjna Wiedza Ekologiczna (TEK) i Indyjskie Systemy Wiedzy (IKS) rdzennych plemion w Indiach stanowią cenne źródła edukacyjne, które prowadzą do zrównoważonych praktyk utrzymania, obejmujących aspekty ekologiczne, kulturowe i duchowe. TEK i IKS opierają się na pamięci i obserwacjach związanych z miejscem, gromadzonych przez wieki. Systemy te obejmują ochronę świętych gajów, rolnictwo rotacyjne oraz zorientowane na społeczność metody zarządzania zasobami. Przykłady z plemion Khasi, Gond, Korku, Apatani i Santhal przedstawiają praktyki pomagające zachować bioróżnorodność, bezpieczeństwo żywnościowe i odporność na zmiany klimatu, a także mają wiele podobnych praktyk do Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ, w szczególności: Zero Głodu; Dobre Zdrowie i Dobrobyt; oraz Życie na Lądzie. Pomimo korzyści, TEK i IKS są podatne na modernizację, alienację ziemi i marginalizację, które zagrażają ich dalszemu istnieniu. Niniejsze badanie podkreśla znaczenie wsparcia politycznego, dokumentacji i integracji wiedzy rdzennej z nowoczesnymi rozwiązaniami naukowymi dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju. Uznanie i umożliwienie społecznościom plemiennym w Indiach rozliczenia się z ich tradycyjnej wiedzy na temat ich relacji ze środowiskiem jest kluczowe dla rozwiązania globalnych problemów środowiskowych, a także dla zapewnienia ochrony dziedzictwa kulturowego i równowagi ekologicznej dla przyszłych pokoleń.
Prawa autorskie (c) 2026 Shivendra Shandilya, Dr. Rouchi Chaudhary https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Badania nad strategiami zrównoważonego rozwoju dla kultury ludowej na obszarach wiejskich Chin: w oparciu o perspektywę doświadczania
Niniejsze badanie analizuje strategie zrównoważonego rozwoju kultury ludowej na obszarach wiejskich Chin z perspektywy doświadczania, dążąc do zaproponowania praktycznych i kontekstowych ścieżek dostosowanych do unikalnych warunków Chin. Zakorzeniona w społecznościach wiejskich, kultura ludowa stanowi istotny element chińskiego dziedzictwa kulturowego i posiada wyjątkową wartość w wymiarze społecznym, ekonomicznym i środowiskowym, stanowiąc istotny zasób kulturowy dla rewitalizacji obszarów wiejskich. Jednak wraz z postępem modernizacji miast, kultura ludowa staje przed wyzwaniami w zakresie transmisji i innowacji. Integrując perspektywę doświadczenia z dziedzictwem i innowacyjnością kultury ludowej oraz wykorzystując strategię rewitalizacji obszarów wiejskich, niniejsze badanie analizuje strategie zrównoważonego rozwoju i proponuje wielowymiarowe ścieżki wdrażania. Strategie te obejmują wsparcie polityczne, działania edukacyjne, zastosowanie technologii cyfrowych oraz integrację z nowoczesnymi gałęziami przemysłu, promując ciągłą transmisję i rozwój kultury ludowej we współczesnym społeczeństwie.
Prawa autorskie (c) 2026 Pandong Ma, Fenghua Lu, Jiqun Deng https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Publiczne zarządzanie wdrażaniem inteligentnych sieci w miejskiej infrastrukturze energetycznej
Znaczenie badania wynika z pilnej potrzeby opracowania instytucjonalnie zrównoważonych i efektywnych modeli zarządzania dla wdrażania i eksploatacji Smart Grid w kontekście cyfrowej transformacji systemów energetycznych, z uwzględnieniem stratyfikacji regulacyjnej, adaptacyjności poznawczej i interoperacyjności normatywnej jako wektorów zrównoważonego zarządzania energią. Celem badania było sformalizowanie i metryczna weryfikacja zoptymalizowanego modelu zarządzania Smart Grid, opartego na globalnych doświadczeniach, odporności regulacyjnej oraz wskaźnikach ukierunkowanych na zrównoważony rozwój. Metodologia badawcza obejmowała krytyczną analizę doświadczeń międzynarodowych, formułowanie hipotez, typologizację architektur zarządzania, ocenę efektywności na podstawie wskaźników metrycznych, analizę SWOT, formalizację UML oraz porównawczą walidację metryczną. Badanie empirycznie potwierdziło hipotezę dotyczącą predykcyjnego wpływu modularnej optymalizacji instytucjonalnej na zrównoważoność i efektywność operacyjną cyfryzacji Smart Grid w sektorze publicznym. Zatwierdzony model zarządzania przyczynił się do wzrostu Wskaźnika Efektywności Instytucjonalnej (+18,7%), Wskaźnika Zgodności (0,97), Wskaźnika Odporności na Regulacje (0,92) oraz skrócenia czasu przyjęcia polityk (−22,5%), potwierdzając przewagę systemową integracyjnego podejścia do zarządzania nad strategiami fragmentarycznymi. Nowość naukowa badania polega na pierwszej metrycznej ocenie wpływu modeli zarządzania na efektywność Smart Grid w sektorze publicznym, a także na zastosowaniu stratyfikowanych wskaźników IDI, RSR i CIC do normatywno-poznawczej walidacji adaptacyjności zarządzania zgodnego z zasadami zrównoważonego rozwoju. Proponowany model jest zgodny z celami SDG 7 (Czysta i Dostępna Energia) oraz SDG 11 (Zrównoważone Miasta i Społeczności), poprzez zwiększenie efektywności energetycznej, odporności infrastruktury oraz cyfrowej inkluzywności w kontekście zrównoważonego zarządzania miejskimi systemami energetycznymi. Model wspiera ekologiczną zrównoważoność poprzez redukcję strat transformacyjnych i promowanie innowacyjnej optymalizacji energetycznej; zrównoważoność ekonomiczną przez wzrost efektywności instytucjonalnej i skalowalności; oraz zrównoważoność społeczną dzięki zwiększeniu inkluzywności i równego dostępu do cyfrowych usług energetycznych. Dalsze kierunki badań obejmują opracowanie pilotażowego projektu normatywnego, mającego na celu empiryczną walidację zrównoważonej architektury instytucjonalnej, z koncentracją na adaptacyjności poznawczej, odporności metrycznej i długoterminowym dostosowaniu do zasad zrównoważonego rozwoju.
Prawa autorskie (c) 2026 Nataliia Protsiuk, Hanna Komarnytska, Maksym Khozhylo, Olesya Lobyk, Tetiana Iankovets https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Emisja dwutlenku węgla, kapitał ludzki i wdrażanie technologii zielonej energii w Afryce Subsaharyjskiej
W niniejszym artykule analizujemy związek między kapitałem ludzkim, emisjami dwutlenku węgla a wdrażaniem technologii zielonej energii. W badaniu wzięło udział 39 krajów Afryki Subsaharyjskiej (SSA) w latach 2000–2022. Wykorzystaliśmy podejście oparte na danych panelowych, które uwzględnia przekrojową zależność i heterogeniczność – w tym Cross-Sectionally Augmented Distributed Lag (CS-DL), Cross-Sectionally Augmented ARDL (CS-ARDL) oraz regresję o efekcie stałym z błędami standardowymi Driscolla-Kraaya. Wyniki badania pokazują, że emisje dwutlenku węgla mają istotny negatywny wpływ na wdrażanie energii odnawialnej, udowadniając, że degradacja środowiska może prowadzić do rozwoju zielonej energii. W przypadku Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 15, średni czas nauki wydaje się znacząco spowalniać postęp w realizacji tego celu, prawdopodobnie ze względu na budowę szkół. Podczas gdy jakość regulacji prawnych poprawia postęp w realizacji Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 15 w Afryce Wschodniej, regulacje prawne hamują postęp w Afryce Południowej, prawdopodobnie ze względu na kryzys gruntowy w tym regionie. Wyniki sprzed pandemii COVID sugerują, że średnia liczba lat nauki ma pozytywny i istotny wpływ zarówno na wdrażanie energii odnawialnej, jak i postęp w realizacji SDG-15; jednak odchylenie to uległo odwróceniu po pandemii COVID. Wreszcie, emisja dwutlenku węgla ma negatywny i istotny wpływ na oba wskaźniki zrównoważonego rozwoju przed pandemią COVID, ale wydaje się nieistotna po jej zakończeniu. Badanie przyczynia się bezpośrednio do osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDG), a konkretnie SDG-7 Przystępna i czysta energia oraz SDG-13 Działania na rzecz klimatu, podkreślając potrzebę wdrażania czystej energii, odpornych na zmiany klimatu ram polityki oraz kluczową rolę edukacji w zrównoważonych transformacjach energetycznych. Odkrycia podkreślają istotę zintegrowanych działań politycznych, które wzmacniają kapitał ludzki i ramy regulacyjne w celu wspierania transformacji niskoemisyjnych w całym regionie Afryki Subsaharyjskiej, przy czym podejścia specyficzne dla danego kontekstu zależą od różnic subregionalnych. Dzięki zintegrowaniu wskaźników odnoszących się do Celu Zrównoważonego Rozwoju 4 (jakość edukacji), Celu Zrównoważonego Rozwoju 7 (przystępna i czysta energia), Celu Zrównoważonego Rozwoju 13 (działania na rzecz klimatu) i Celu Zrównoważonego Rozwoju 15 (życie na lądzie), badanie to przedstawia wielocelową perspektywę zrównoważonych transformacji energetycznych w Afryce Subsaharyjskiej.
Prawa autorskie (c) 2026 Qingli Li, Lihan Gu https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Zobowiązania na rzecz zrównoważonego rozwoju w Umowie o Partnerstwie Gospodarczym między Kenią a Unią Europejską
Umowa o partnerstwie gospodarczym (EPA) zawarta w grudniu 2023 r. między UE a Kenią została uznana za najbardziej ambitne porozumienie handlowe, jakie Unia kiedykolwiek podpisała z krajem rozwijającym się pod względem zobowiązań w zakresie zrównoważonego rozwoju. Artykuł analizuje te zobowiązania, kierując się dwoma pytaniami badawczymi: dlaczego Kenia wybrała współpracę z UE zamiast z innymi globalnymi partnerami oraz czy posiada zdolność do wdrożenia zobowiązań wynikających z umowy. Analiza koncentruje się na Załączniku V dotyczącym handlu i zrównoważonego rozwoju (TSD) oraz powiązanych przepisach. Umowa zawiera wiążące zobowiązania w zakresie standardów pracy, ochrony klimatu i środowiska oraz równości płci, wymagając wdrożenia podstawowych konwencji MOP, Porozumienia Paryskiego i CEDAW. Zabronione jest obniżanie standardów w celu przyciągania handlu, a umowa przewiduje mechanizmy instytucjonalne wsparcia, współpracy i nadzoru ze strony społeczeństwa obywatelskiego. Egzekwowanie opiera się na ogólnym mechanizmie rozstrzygania sporów, choć z pewnymi ograniczeniami. Artykuł osadza EPA w szerszej polityce handlowej UE i ocenia zdolności prawne, instytucjonalne i gospodarcze Kenii do realizacji zobowiązań. Choć EPA stanowi ambitny model handlu na rzecz zrównoważonego rozwoju, jego skuteczność zależeć będzie od realnej implementacji i trwałego wsparcia.
Prawa autorskie (c) 2026 Mateusz Prorok https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Realizacja zrównoważonego rozwoju: analiza spójności polityki rolno-leśnej w Indonezji w sektorach leśnictwa, rolnictwa i środowiska
Indonezja, która ma trzecie co do wielkości lasy tropikalne na świecie, przoduje w poszukiwaniu i walce o równowagę między zmianami klimatycznymi a bezpieczeństwem żywnościowym. Agroleśnictwo to praktyka użytkowania gruntów, która ma ogromny potencjał do pełnienia tej roli opartej na zasobach przyrody, ale jej maksymalne korzyści mogą być ograniczone przez nieskoordynowane polityki w sektorach leśnictwa, rolnictwa i środowiska. W niniejszym dokumencie przeanalizowano niespójności polityczne i zaproponowano ulepszenia strukturalne na rzecz zrównoważonego zarządzania. Badanie dziewięciu głównych regulacji wydanych w latach 1999–2021 z wykorzystaniem ram Spójności Polityki na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (PCSD), analizy treści i macierzy spójności wyposażonej w dane empiryczne dotyczące trendów wylesiania pokazuje niespójności polityczne na poziomie pionowym, poziomym i wewnętrznym. Jednym z ważnych ustaleń jest brak jasnej definicji agroleśnictwa w przepisach, a także brak koordynacji między sektorem leśnym a rolnym – zwłaszcza między ustawą o leśnictwie nr 41/1999 a ustawą o rolnictwie nr 22/2019. To nakładanie się uprawnień komplikuje biurokrację, powoduje niepewność prawną i zwiększa tempo wylesiania, ostatecznie ograniczając rolę agroleśnictwa we wspieraniu Celów zrównoważonego rozwoju nr 1, 2, 13 i 15. Badania te wzbogacają literaturę poprzez przyjęcie podejścia opartego na spójności polityki w zarządzaniu agroleśnictwem, przenosząc punkt ciężkości z kwestii technicznych i ekonomicznych na integrację zarządzania. W związku z tym badanie to pokazuje, w jaki sposób niespójność polityki może bezpośrednio przyczyniać się do wylesiania. Podejście to jest również istotne do zastosowania w innych krajach, w których występują podobne wyzwania związane z zarządzaniem międzysektorowym, ponieważ zapewnia ono adaptacyjne i skalowalne ramy analizy polityki.. W sprawozdaniu podkreślono, że harmonizacja przepisów i międzyresortowa współpraca instytucjonalna mają zasadnicze znaczenie dla zwiększenia wkładu agroleśnictwa w zrównoważony rozwój. Badania te opowiadają się za holistycznym podejściem, które wspiera zrównoważenie środowiskowe, bezpieczeństwo żywnościowe i odporność na zmianę klimatu poprzez spójność między politykami i usuwanie barier instytucjonalnych.
Prawa autorskie (c) 2026 Eno Suwarno, Indra Gumay Febryano, Fazriyas, Saefudin https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Czy turystyka może być zrównoważona? Perspektywa międzynarodowa
Zrównoważony rozwój i turystyka mają długą historię. Turystyka jako branża ewoluowała w kierunku dokonywania zrównoważonych wyborów i wdrażania polityk zgodnych z Celami Zrównoważonego Rozwoju. Jednak relacja ta jest wielowarstwowa i paradoksalna. Praktykowanie jednego w drugim jest trudnym zadaniem, ponieważ turystyka jest napędzana przede wszystkim konsumpcją i dobrobytem gospodarczym, podczas gdy zrównoważony rozwój promuje produkcję, inkluzywność i powściągliwość dla lepszej przyszłości. Niniejszy artykuł omawia skomplikowaną relację między zrównoważonym rozwojem i jego trzema kluczowymi założeniami, a mianowicie wzrostem gospodarczym, włączeniem społecznym i ochroną środowiska, a turystyką. Proponuje ramy działań mających na celu realizację Celów zrównoważonego rozwoju w branży turystycznej w czasie rzeczywistym i w praktyce, a także przytacza przykłady takich wdrożeń z całego świata. Oceniając dynamikę między zrównoważonym rozwojem a turystyką, niniejszy artykuł podkreśla potrzebę znalezienia równowagi między nimi oraz znaczenie nowszych form modeli turystycznych, takich jak turystyka regeneracyjna, inicjatywy kierowane przez społeczność i zrównoważone praktyki, które mogą prowadzić do sprawiedliwej przyszłości.
Prawa autorskie (c) 2026 Rupsha Chakraborty, Dipannita Chand https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
Perspektywy rozwoju globalnego przemysłu motoryzacyjnego w kontekście cyfryzacji i realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju
Od 2007 roku globalna gospodarka znajduje się w stanie niestabilności. Rządy państw poszukują metod stymulowania rozwoju swoich gospodarek i poszczególnych branż, które mogą stać się motorami napędowymi dla rozwoju ich krajów. Coraz więcej badaczy zgadza się, że przemysł motoryzacyjny może stać się taką lokomotywą. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie uzasadnienia teoretycznego i wskazanie perspektyw rozwoju globalnego przemysłu motoryzacyjnego w kontekście cyfryzacji, z uwzględnieniem priorytetów realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju (SDGs). Procesy transformacyjne w globalnym przemyśle motoryzacyjnym analizowane są przez pryzmat realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju ONZ. Na podstawie analizy danych statystycznych za lata 2014–2024 ustalono, że udział przemysłu motoryzacyjnego w globalnym PKB wynosi średnio 3–5%, a z uwzględnieniem branż pokrewnych – nawet 7–8%. Badanie pokazuje, że Chiny utrzymują pozycję lidera, odpowiadając za ponad 33% światowej produkcji samochodów, Korea Południowa ma jeden z najwyższych udziałów branży w PKB – 10-12%, a Stany Zjednoczone i Niemcy wykazują stabilny wzrost dzięki inwestycjom w pojazdy elektryczne. Zastosowanie metody wygładzania wykładniczego do prognozowania rentowności wiodących firm wykazało, że do 2028 roku zysk Tesli może wzrosnąć z 14 do 29,5 mld USD, Apple – z 93,7 do 125,8 mld USD, a Xiaomi – z 9,1 do 8,9 mld USD, z tendencją do stopniowego wzrostu. Wyniki potwierdzają, że digitalizacja, elektryfikacja transportu, wdrażanie sztucznej inteligencji i technologie przyjazne dla środowiska tworzą nowy paradygmat rozwoju przemysłu motoryzacyjnego skoncentrowany na efektywności energetycznej, bezpieczeństwie i neutralności klimatycznej. Wykazano, że digitalizacja działa jako katalizator zrównoważonej transformacji w globalnym przemyśle motoryzacyjnym, zwiększając konkurencyjność, bezpieczeństwo środowiskowe i odporność społeczno-ekonomiczną społeczeństwa. Integracja sektora motoryzacyjnego i technologicznego przyczynia się do osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju nr 7, 9, 11, 12 i 13, zapewniając przejście na zieloną gospodarkę i zrównoważone środowisko miejskie. Przemysł motoryzacyjny jest uznawany za strategiczny czynnik globalnej stabilności gospodarczej i innowacyjnego wzrostu, zdolny do zapewnienia zrównoważonego połączenia ekonomicznych, środowiskowych i społecznych priorytetów zrównoważonego rozwoju.
Prawa autorskie (c) 2026 Serhii Kozlovskyi, Illya Khadzhynov, Vladyslav Bolhov, Inna Akhnovska, Vladislav Kabachii, Volodymyr Kozlovskyi, Oleksandr Kozlovskyi https://creativecommons.org/licenses/by/4.0