Koncepcja zrównoważonego rozwoju przyjmowana jest współcześnie jako podstawa wszelkich działań na wszystkich poziomach organizacji terytorialnej. Choć generalnie wypracowana została dla skali globalnej, po przyjęciu na konferencji w Rio w 1992 roku programu Agenda 21 uzyskała dodatkowo wymiar lokalny. Jednakże, każdy poziom planowania rozwoju ma swoją specyfikę, podobnie zresztą jak poszczególne jednostki terytorialne w ramach tego samego szczebla. Specyfiką taką charakteryzują się także miasta, w szczególności miasta duże, w odniesieniu do których, ze względu na złożoność występujących relacji, nagromadzenie problemów rozwojowych oraz ponadlokalną rolę, jaką pełnią te jednostki w systemie osadniczym, rozwój zrównoważony musi być rozumiany nieco inaczej, niż ma to miejsce w przypadku jednostek terytorialnych wyższego szczebla. Celem niniejszego artykułu jest wskazanie na sposób pojmowania rozwoju zrównoważonego, który odpowiadać będzie specyfice miasta, traktowanego jako system, a konkretnie jako terytorialny system społeczny. Dokonany też zostanie przegląd wybranych koncepcji i modeli wskazujących na konkretne działania, które należy podjąć, aby rozwój obszarów miejskich uczynić bardziej zrównoważonym, zwłaszcza w aspekcie przestrzennym. Przeprowadzone w artykule rozważania prowadzą do wniosku, że zrównoważony rozwój obszarów miejskich trudno jest wiązać z koncepcją podtrzymywalności, na której opiera się raport Nasza Wspólna Przyszłość, ale raczej powinien być rozumiany jako poszukiwanie warunków równowagi w systemie miasta. Chodzi zarówno o równowagę wewnątrz, jak i między-systemową oraz o kształtowanie właściwych relacji z bliższym i dalszym otoczeniem miasta.
Bibliografia
BORYS T. (ed.), 1999, Wskaźniki ekorozwoju (Indicators of eco-development). Białystok: Wydawnictwo Ekonomia i Środowisko
BUGGE H.C., WATTERS L., 2003. A perspective on sustainable development after Johannesburg on the fifteenth anniversary of ‘Our Common Future’, An interview with Gro Brundtland. In: Georgetown International Environmental Law Review, 15, p. 359-366
CHOJNICKI Z., 1989, Koncepcja terytorialnego systemu społecznego (Conception of a territorial social system), in: Przegląd Geograficzny, 60 (3), p. 491-510.
CHOJNICKI Z., 1999, Koncepcja terytorialnego systemu społecznego, in: ed. Czyż T., Podstawy metodologiczne and teoretyczne geografii, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań.
DOMAŃSKI R., 2006, Geografia ekonomiczna. Ujęcie dynamiczne, PWN, Warsaw.
GIBBS D., 2000, Ecological modernisation, regional economic development and regional development agencies, in: Geoforum, vol. 31 (1).
GIRADET H., 1992, Cities: New directions for sustainable urban living, Gaia Books, London.
GIRADET H., 1993, Sustainability: The metabolism of London, in: Regenerating Cities 6, p. 37-40.
HAUGHTON G., 1997, Developing sustainable urban development models, in: Cities, vol. 14 (4).
HEINBERG R., 2010, What is Sustainable City? The Edmonton Sustainability Papers.
JENKS M., JONES C., 2010, Issues and Contepts, in: Dimensions of the Sustainable City, eds. Jenks M., Jones C., Springer, London – New York, p. 1-19.
KOGLIN T., 2009, Sustainable development in general and urban context: a literature review, Bulletin – Lund University, Lund.
KOWALEWSKI A.T., 2005, Rozwój zrównoważony w procesach urbanizacji, in: Nauka 1, p. 123-146.
MIERZEJEWSKA L., 2006, Rola planowania przestrzennego w rozwoju zrównoważonym miast, in: Słodczyk J., Rajchel D. (eds.), Polityka zrównoważonego rozwoju oraz instrumenty zarządzania miastem Uniwersytet Opolski, Opole, p. 11-28.
MIERZEJEWSKA L., 2009, Urban planning in Poland in the context of European standards, in: Questiones Georgaphicae 28B(1), p. 29-38.
NAESS P., 2001, Urban planning and sustainable development, in: European Planning Studies 9 (4), p. 504-524
NIJKAMP P., 2008, XXQ Factors for Sustainable Urban Development, in: Romanian Journal of Regional Science, vol. 2, p. 1-34.
NORGAARD R.B. 1989, The case of methodological pluralism, in: Ecological Economies 1, p. 37-57.
OLEWILER N., 2006, Environmental sustainability for urban areas: The role of natural capital indicators, in: Cities, vol. 23 (3), p. 184-195.
PETRISOR A.I., PETRISOR L.E., 2013, The shifting relationship between urban and spatial planning and the protection of the environment: Romania as a case study, in: Present Environment and Sustainable Development 7(1), p. 268-276.
PINCETL S., 2012, Nature, urban development and sustainability – What new elements are needed for more comprehensive understanding?, in: Cities, vol. 29, p. 532-537.
OSELAND M., 1997, Dimensions of the eco-city, in: Cities, vol. 14 (4).
SATTERHWAITE D., 1997, Sustainable Cities or Cities that Contribute do Sustainable Development?, in: Urban Studies, vol. 34 (10), p. 1667-1691.
SNEDDON C., HOWART R.B., NORGAARD R.B., 2006, Sustainable development in a post-Brundtland world, in: Ecological Economies 57, p. 253-268.
VOJNOVIC I., 2014, Urban sustainability: Research, politics, policy and practice, in: Cities, vol. 41, p. 530-544.
WCED (World Commision on Environment and Development, Brundtland Report), 1987, Our Common Future. Oxford University Press, New York 1987.
WONG S., TANG B., 2005, Challenges to the sustainability of ‘development zones’: A case study of Guangzhou Development District, China, in: Cities, vol. 22 (2), p. 303-316.