Filozofia postrzegania środowiska człowieka z perspektywy społecznej psychologii i socjologii środowiskowej (implikacje dla zrównoważonego bezpieczeństwa środowiskowego i zdrowotnego)
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Numer Tom 15 Nr 2 (2020)
-
Koronavirus, inżynieria środowiska i koniec świata, jaki znamy
Artur Pawłowski7-14
-
Między ekonomią a bezpieczeństwem. Dylematy zrównoważonego rozwoju w erze koronawirusa – przykład Wielkiej Brytanii
Paweł Rydzewski15-21
-
Wpływ jakości powietrza na migracje ludności
Ke Wang, Yiwei Wang, Chun-Ping Chang23-31
-
Czysty i zielony – oszustwa emisyjne Volkswagena: klęska, czy ład korporacyjny?
Stefan Poier33-39
-
W jaki sposób rozwój indonezyjskiej nauki w zakresie odnawialnych źródeł energii skutecznie wspiera projektowanie polityki? Podróż w kierunku zrównoważonej energetyki
Iqbal Akbar, Dhandy Arisaktiwardhana, Prima Naomi41-52
-
Agrobioróżnorodność w logice ekorozwoju i ochronie praw człowieka w kontekście prawa międzynarodowego i Unii Europejskiej
Piotr Krajewski53-60
-
Integracja behawioru z koncepcją resilencji regionalnej na rzecz zrównoważonego wzrostu: przykład sektora rolnego
Agnė Žičkienė, Artiom Volkov, Tomas Baležentis, Dalia Štreimikienė61-73
-
W sprawie religijno-kulturowych zasad ochrony przyrody
Ryszard F. Sadowski75-81
-
Kto przemówi w obronie ochrony wody i dzikiej przyrody? Rozwiązywanie problemów zrównoważonego rozwoju poprzez marketing
Akansha Singh, Govind Swaroop Pathak83-91
-
Idea zrównoważonego rozwoju w namyśle nad znaczeniem wiedzy i poznania
Agnieszka Klimska93-98
-
Związek między stanem zdrowia a wydatkami na zdrowie w krajach Europy, w oparciu o analizę danych złożonych
Magdaléna Drastichová, Peter Filzmoser99-110
-
Zasady zrównoważonego rozwoju a możliwości ograniczenia globalnych skutków smogu przez miasta średniej wielkości zlokalizowane w Unii Europejskiej na przykładzie Mikołowa (Polska) i Żyliny (Słowacja)
Michał Czuba111-119
-
Wskaźniki zrównoważonego użytkowania dzikiej przyrody: problemy związane z ich formowaniem i wdrażaniem w Federacji Rosyjskiej
Svetlana Ivanova121-130
-
Systemy zarządzania środowiskiem w kontekście zrównoważonego rozwoju – identyfikacja otwartych problemów
Marek Bugdol, Daniel Puciato, Tadeusz Borys131-142
-
Analiza wydatków rządowych w krajach Unii Europejskiej
Florica Mioara Serban, Carmen- Elena Stoenoiu, Ciprian Cristea153-162
-
Transformacja technologiczna systemu społeczno-gospodarczego oraz wdrażanie automatyzacji w aspekcie kształtowania ładu i procesów zrównoważenia
Barbara Piontek163-173
-
Wpływ działalności przedsiębiorczej na zrównoważony rozwój
Ivona Huđek, Barbara Bradač Hojnik175-183
-
Ocena kryteriów zrównoważoności społecznej w zarządzaniu łańcuchem dostaw w przemyśle wytwórczym: rola BWM w MCDM
Maryam Khokhar, Yumei Hou, Muhammad Asim Rafique, Wasim Iqbal185-194
-
Sekwestracja węgla w glebie jako zrównoważona metoda ograniczania efektu cieplarnianego
Grażyna Żukowska, Magdalena Myszura, Magdalena Zdeb, Małgorzata Pawłowska195-205
-
Ścieżka świętego: argument Buddaghosy na rzecz zrównoważonego rozwoju
Gyan Prakash205-209
-
Filozofia postrzegania środowiska człowieka z perspektywy społecznej psychologii i socjologii środowiskowej (implikacje dla zrównoważonego bezpieczeństwa środowiskowego i zdrowotnego)
Mariusz Ciszek211-222
-
Organizacja urbanistyczna regionu przemysłowego Baku: XIX – XX w.
Nargiz Abdullayeva, Tarana Bakirova, Aytan Rahmanova223-234
-
Światowe doświadczenie w administracji publicznej i transformacji regionów zależnych od energii w kontekście ich zrównoważonego rozwoju
Inna Zablodska, Yevhen Akhromkin, Andriy Akhromkin, Liubov Bielousova, Iryna Litvinova235-244
-
Oczyszczanie powietrza wewnętrznego w budynkach zrównoważonych
Amelia Staszowska245-252
Archiwum
-
Tom 17 Nr 2
2022-07-04 26
-
Tom 17 Nr 1
2022-01-03 28
-
Tom 16 Nr 2
2021-07-01 26
-
Tom 16 Nr 1
2021-01-04 24
-
Tom 15 Nr 2
2020-07-01 24
-
Tom 15 Nr 1
2020-01-02 24
-
Tom 14 Nr 2
2019-07-01 20
-
Tom 14 Nr 1
2019-01-02 20
-
Tom 13 Nr 2
2023-10-15 22
-
Tom 13 Nr 1
2018-01-02 23
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Authors
Abstrakt
Zagadnienia środowiskowe to coraz chętniej podejmowana obecnie problematyka naukowa. Wynika to zapewne ze współczesnej sytuacji, w których zagrożenia dla zamieszkiwanego przez ludzi środowiska są coraz większe. I co ważne tego typu problemy badane są nie tylko w ramach nauk środowiskowych czy ekologicznych, ale również w obrębie nauk społecznych i humanistycznych. I nie ma w tym nic dziwnego, przecież społeczeństwo, w którym żyje człowiek, to ważny element ludzkiego środowiska. Życie każdego człowieka przebiega bowiem w pewnym środowisku, którego stan oddziałuje w odpowiedni sposób na ludzi, ich zdrowie psychofizyczne i samopoczucie, realizację potrzeb życiowych, czy zachowanie i funkcjonowanie w społeczeństwie. Tego typu zagadnienia podejmowane są w ramach społecznej psychologii środowiskowej i socjologii środowiskowej. Właśnie tym dyscyplinom poświęcono niniejszy artykuł. W publikacji przybliżono zwięźle istotę tych środowiskowych nauk społecznych (poczynając od charakterystyki społecznej psychologii środowiskowej, a następnie przechodząc do socjologii środowiskowej). Natomiast ich istotę ukazano z perspektywy pewnej zwięzłej filozofii (wizji) postrzegania ludzkiego środowiska, jaką można odnaleźć w tych naukach społecznych. Środowisko człowieka bowiem może być różnie rozumiane, niekoniecznie zbieżne z tym co za środowisko uznaje się w naukach przyrodniczych. Owa wizja postrzegania środowiska człowieka stanowi w publikacji użyteczne kryterium interpretacji i podziału tych dyscyplin na dwie podstawowe odmiany – tradycyjną (typowo humanistyczno-społeczną, obecnie obowiązującą) oraz na model postulowany (społeczno-przyrodniczy). Jest on w stanie zagwarantować również zrównoważone bezpieczeństwo środowiskowe (ekologiczne i zdrowotne).
Słowa kluczowe:
Bibliografia
ALLPORT F. H., 1924, Social Psychology, Houghton Mifflin Company, Boston, New York.
BAŃKA A., 2002, Społeczna psychologia środowiskowa, Wydaw. Naukowe SCHOLAR, Warsaw.
BARKER R. G., 1968, Ecological Psychology: Concepts and Methods for Studying the Environment of Human Behavior, Stanford University Press, Stanford.
BARKER R. G. and Associates, 1978, Habitats, Environments, and Human Behavior [studies in ecological psychology and eco-behavioral science from the Midwest Psychological Field Station, 1947-1972], Jossey-Bass Publishers, San Francisco.
BARKER R. G., 1987, Prospecting in Environmental Psychology, in: Handbook of Environmental Psychology, eds. Stokols D. and Altman I., Wiley, New York, vol. 2, p. 1413-1432.
BELL M. M., ASHWOOD L. L., 2016, An Invitation to Environmental Sociology, 5th ed., SAGE Publications Ltd, Thousand Oaks
BELL P. A., GREENE T. C., FISHER J. D., BAUM A., 2001, Environmental Psychology, 5th Edition, Harcourt College Publishers, New York.
BIELAK M., 2012, Research Methods Aiding the Creation of the Built, in: Architecture Civil Engineering Environment, no 3, p. 5-17.
BOWDEN G., 2017, From Environmental to Ecological Sociology, in: TASA: The Australian Sociological Association, https://tasa.org.au/wp-content/uploads/2011/01/BOWDEN_a.pdf, p.1-14 (20.12.2017).
BOWDEN G., 2018, Environmental Sociology (Gary Bowden – Feature Profile: posted on September 20, 2012), in: Environment Cluster: Canadian Sociological Association, http://www.csa-scs.ca/files/webapps/csapress/environment/?p=135 (3.01.2018).
BUBOLZ M. M., SONTAG M. S., 1993, Human Ecology Theory, in: Sourcebook of Family Theories and Methods: A Contextual Approach, eds. Boss P. G., Doherty W. J., LaRossa R., Schumm W. R. and Steinmetz S. K., Plenum Press, New York, p. 419-448.
BURNS T., CANIGLIA B., 2015, Environmental Sociology, in: Oxford Bibliographies, http://www. oxfordbibliographies.com/view/document/obo-9780199756384/obo-9780199756384-0117.xml (10.03.2015).
CANTER D., 1988, Environmental (Social) Psychology: An Emerging Synthesis, in: Environmental Social Psychology. Proceedings of the NATO advanced research workshop on social and environmental psychology in the European Context (Lisbon, Portugal, September 1986), from NATO ASI Series, Series D: Behavioural and Social Sciences, vol. 45, eds. Canter D., Jesuino J. C., Soczka L. and Stephenson G. M., Published in cooperation with NATO Scientific Affairs Division, Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, Boston, London, p. 1-18.
CAROLAN M., 2017, Society and the Environment: Pragmatic Solutions to Ecological Issues, 2nd ed., Westview Press, Boulder.
CATTON W. R., DUNLAP R. E., 1978, Environmental Sociology: A New Paradigm, in: The American Sociologist, 13, p. 41-49.
CISZEK M., 2009, Środowisko naturalne człowieka jako aktywny czynnik zmiany społecznej. Perspektywa socjologiczno-ekologiczna, in: Doctrina. Studia Społeczno-Polityczne, vol. 6, p. 95-99.
CISZEK M., 2013, Filozofia ekologii rodziny ludzkiej w systemie środowiska społecznego, kulturowego i przyrodniczego: Studium społeczno-filozoficzne z zakresu bezpieczeństwa ekologicznego, Wydaw. Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach, Siedlce.
CISZEK M., 2017, Bezpieczeństwo ekologiczne – ważny czy żywotny interes narodowy? (perspektywa całościowa), in: Studia Ecologiae et Bioethicae, 15(2).
CISZEK M., 2018, Las jako element środowiska społeczno-przyrodniczego i jego funkcje społecznokulturowe (paper presented during the 11th National Scientific Conference of the ‘Humanities Ecology’ series, entitled ‘Forest for People – People for Forest’, Warsaw IEiB UKSW April 12, 2018), in: https://ieib.edu.pl/historia-konferencji/.
COLE N. L., 2017, All About Environmental Sociology: A Brief Introduction to the Subfield, in: ThoughtCo, https://www.thoughtco.com/environmental-sociology-3026290 (6.03.2017).
CZARTOSZEWSKI J. W. (ed.), 2003, Konflikty społeczno-ekologiczne, VERBINUM Wydaw. Księży Werbistów, Warsaw.
DOŁĘGA J. M., 2003, Słowo o środowisku społeczno-przyrodniczym, in: Wychowanie do poszanowania środowiska społeczno-przyrodniczego, ed. Czartoszewski J. W. and Kotowski J. M., VERBINUM Wydaw. Księży Werbistów, Warsaw, p. 7-10.
GIBSON J. J., 1972, The Affordances of the Environment, in: Reasons for Realism: Selected Essays of James J. Gibson, eds. Reed E. and Jones R., Lawrence Erlbaum Associaties, Hillsdale, p. 408-410.
GIBSON J. J., 1977, The Theory of Affordances, in: Perceiving, Acting, and Knowing: Toward an Ecological Psychology, eds. Shaw R. and Bransford J., Lawrence Erlbaum Associaties, Hillsdale, p. 67-82.
GIBSON J. J., 1979, The Ecological Approach to Visual Perception, Houghton Mifflin, Boston.
GIFFORD R., 2014, Environmental Psychology: Principles and Practice, 5th ed., Optimal Books, Colville.
GIFFORD R. (ed.), 2016, Research Methods for Environmental Psychology, Wiley Blackwell, West Sussex.
GOULD K. A., LEWIS T. L., 2015, Twenty Lessons in Environmental Sociology, 2nd ed., Oxford University Press, New York.
GROSS M., HEINRICHS H. (eds.), 2010, Environmental Sociology: European Perspectives and Interdisciplinary Challenges, Springer, Dordrech, New York.
HANNIGAN J., 2014, Environmental Sociology, 3rd ed., Routledge/ Taylor & Francis Group, London, New York.
IRWIN A., 2001, Sociology and the Environment: A Critical Introduction to Society, Nature, and Knowledge, Polity Press/ Blackwell Publishers, Cambridge , Oxford, Malden.
KING L., McCARTHY AURIFFEILLE D. (eds.), 2014, Environmental Sociology: From Analysis to Action, 3rd ed., Rowman & Littlefield Publishers, Lanham.
KOGER S. M., WINTER D. D. N., 2010, The Psychology of Environmental Problems: Psychology for Sustainability, 3rd ed., Psychology Press, New York (Chapter 4: Social Psychology: Under the Influence of Others Norms, p. 95-130).
LUBISZEWSKI D., 2012, Odnaleźć się w gąszczu ofert: psychologia ekologiczna dla bardzo początkujących, in: AVANT. Pismo awangardy filozoficznonaukowej, 3(2), p. 267-270.
MARTELL L., 1994, Ecology and Society: An Introduction, University of Massachusetts Press, Amherst.
MATCZAK P., 2000, Problemy ekologiczne jako problemy społeczne, Wydaw. Naukowe Uniwersytetu im. A. Mickiewicza, Poznań.
MATCZAK P., 2001, Lokalne protesty na tle ochrony środowiska, in: Konflikt nieunikniony: społeczności i władze lokalne wobec konfliktów spowodowanych rozwojem, eds. Buczkowski P. i Matczak P., Wydaw. Wyższej Szkoły Bankowej, Poznań, p. 59-65.
MAZURSKI K. R., 2009, Środowisko, in: Słownik bioetyki, biopolityki i ekofilozofii (w kręgu zagadnień i moralnych problemów bezpieczeństwa), ed. Ciszek M., PTF, Warsaw, p. 260.
OLACZEK R., 1999, Słownik szkolny. Ochrona przyrody i środowiska, WSiP, Warsaw.
OLECHNICKI K., ZAŁĘCKI P., 2002, Słownik socjologiczny, Wydaw. Graffiti BC, Toruń.
REDCLIFT M., BENTON T. (eds.), 1994, Social Theory and the Global Environment, Routledge, London, New York.
REDCLIFT M. R., WOODGATE G. (eds.), 2010, The International Handbook of Environmental Sociology, 2nd ed., Edward Elgar Publishing, Cheltenham, Northampton.
SABOURIN M., LAMARCHE L., 2009, Environmental Social Psychology, in: Psychology [from Encyclopedia of Life Support Systems (EOLSS). Developed under the Auspices of the UNESCO], ed. Carta S., Eolss Publishers, Oxford, vol. 1, p. 218-234.
SCHNAIBERG A., GOULD K. A., 1994, Environment and Society: The Enduring Conflict, St. Martin's Press, New York.
STEG L., BERG van den A. E., GROOT de J. I. M (eds.), 2012, Environmental Psychology: An Introduction, Wiley-Blackwell, Chichester, Malden.
STOKOLS D., ALTMAN I., (eds.), 1987, Handbook of Environmental Psychology, John Wiley & Sons, New York.
WINTER D. D. N., 1986, Ecological Psychology: Healing the Split Between Planet and Self, HarperCollins College Publishers, New York.
WOLAŃSKI N., 2008, Ekologia człowieka, vol. 2, Ewolucja i dostosowanie biokulturowe, PWN, Warsaw.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Abstract views: 279
Downloads: 143
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
