Przedmiotem artykułu jest pojęcie inkluzji, centralne dla celu 16 Agendy na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 Organizacji Narodów Zjednoczonych. Termin inkluzja jest jednak wieloznaczny i jego znaczenie wymaga doprecyzowania. Przeprowadzam w tekście analizę semiotyczną tego terminu, poczynając od rysu historyczno-etymologicznego, poprzez sposoby użycia terminu inkluzja w języku polskim i w różnych dziedzinach wiedzy, oraz przyglądam się rodzinie wyrazowej tego terminu, jego synonimom, bliskoznacznikom i antonimom, a wśród tych ostatnich przede wszystkim terminowi ekskluzja. Analizuję następnie funkcje pojęcia inkluzji (opisowo-wyjaśniającą i normatywną) oraz referuję spory wokół pojęcia inkluzji. W części końcowej proponuję typologię desygnatów terminu inkluzja.
Bibliografia
BRODA-WYSOCKI P., 2012, Wykluczenie i inkluzja społeczna. Paradygmaty i próby definicji, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Warszawa.
BRÜCKNER A., 1927, Słownik etymologiczny języka polskiego, Krakowska Spółka Wydawnicza, Kraków.
Collins Online Dictionary, www.collinsdictionary.com (29.12.2019)
Elektroniczny Słownik Łaciny Średniowiecznej w Polsce, scriptores.pl/elexicon/pl (29.12.2019)
Encyklopedia PWN, encyklopedia.pwn.pl (18.11.2019)
FALISZEK K., 2005, Ekskluzja i inkluzja – dwie strony tego samego problemu?, Ekskluzja i inkluzja społeczna. Diagnoza – uwarunkowania – kierunki działań, ed. Grotowska-Leder J., Faliszek K., Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń, p. 45-50.
FRYSZTACKI K., 2005, Wokół istoty „społecznego wykluczania” oraz ‘społecznego włączania’, Ekskluzja i inkluzja społeczna. Diagnoza – uwarunkowania – kierunki działań, ed. Grotowska-Leder J., Faliszek K., Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń, p. 17-24.
General Secretariat of the Council of the European Union, 2018, Inclusive Communication, https://www.consilium.europa.eu/media/35446/en_brochure-inclusive-communication-in-the-gsc.pdf (20.03.2021).
GROTOWSKA-LEDER J., Eksluzja społeczna – aspekty teoretyczne i metodologiczne, Ekskluzja i inkluzja społeczna. Diagnoza – uwarunkowania – kierunki działań, ed. Grotowska-Leder J., Faliszek K., Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń, p. 25-44.
HUMENIUK M., PASZENDA I. (eds.), 2017, Między ekskluzją a inkluzją w edukacji religijnej, Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław.
Internetowy Słownik Synonimów Języka Polskiego Online, 2019, synonim.net (29.12.2019).
KUMANIECKI K., 1957, Słownik łacińsko-polski, PWN, Warszawa.
MARCISZEWSKI W. (ed.), Mała Encyklopedia Logiki, 1970, Ossolineum (skrót MEL).
Online Etymology Dictionary, 2019, www.etymonline.com (29.12.2019).
PSZCZOŁOWSKI T., 1982, Zasady sprawnego działania. Wstęp do prakseologii, Wiedza Powszechna, Warszawa.
RESCHER N., 1966, Appendix II (Aspects of Action), The Logic of Decision and Action, ed. Rescher N., University of Pittsburgh Press, p. 215-219.
SECRÉTAN P., 1959, Sens et non-sens de la pauvreté, Esprit, 273: 715-726, esprit.presse.fr/article/sens-et-non-sens-de-la-pauvrete-24185 (11.01.2020).
Słownik Języka Polskiego PWN, sjp.pwn.pl (18.11.2019).
UN, Sustainable Development Goals, https://sdgs.un.org/goals/goal16 (20.03.2021).