Włączenie finansowe, dostęp do energii i redukcja ubóstwa w gospodarkach BRICS Plus

Powszechnie zakłada się, że rozwój systemów finansowych i infrastruktury energetycznej prowadzi do redukcji ubóstwa, jednak dowody na interakcje między tymi systemami pozostają ograniczone. Niniejszy artykuł ma na celu zbadanie, czy włączenie finansowe i dostęp do energii niezależnie i łącznie wpływają na redukcję ubóstwa w gospodarkach BRICS Plus. Wykorzystując zbilansowany roczny zestaw danych panelowych obejmujący dziesięć gospodarek wschodzących na Bliskim Wschodzie, w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej w latach 2004–2023, analiza wykorzystuje dwukierunkowe efekty stałe z modelem Driscolla–Kraaya i błędami standardowymi skorygowanymi panelowo, aby uwzględnić heteroskedastyczność i zależność przekrojową. Redukcję ubóstwa przybliżają ostateczne wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych na mieszkańca, podczas gdy włączenie finansowe mierzy się za pomocą indeksu głównych składowych, a dostęp do energii – stawkami za energię elektryczną. Wyniki pokazują, że dostęp do energii i włączenie finansowe indywidualnie wykazują negatywne korelacje z dobrobytem gospodarstw domowych, co sugeruje, że rozbudowa infrastruktury i pogłębienie sytuacji finansowej nie przekładają się automatycznie na poprawę poziomu życia w przypadku ograniczeń w dostępności, taryf i kosztów finansowych. Jednakże interakcja między włączeniem finansowym a dostępem do energii jest pozytywna i wysoce istotna, co wskazuje na silną komplementarność. Systemy finansowe umożliwiają gospodarstwom domowym przekształcanie dostępu do energii elektrycznej w działalność produkcyjną, która zwiększa dochody i konsumpcję. Efekt interakcji jest szczególnie silny w gospodarkach o niższych średnich dochodach, natomiast słabnie w krajach o wyższych dochodach, gdzie systemy finansowe i energetyczne są już rozwinięte. Komplementarność maleje również w okresie pandemii COVID-19, co uwydatnia wrażliwość kanałów rozwoju na globalne wstrząsy. Artykuł stanowi wkład do literatury naukowej, dostarczając nowych dowodów na to, że wpływ dostępu do energii na ubóstwo zależy w decydującym stopniu od inkluzywności systemu finansowego. Wyniki podkreślają znaczenie zintegrowanej polityki finansowo-energetycznej dla wspierania inkluzywnego wzrostu i zrównoważonego rozwoju w gospodarkach wschodzących.