Pensions and hotels at the tourist and sports trails of the Giant Mountains

Department of Housing, Industrial Architecture, Interiors, Rural Planning, Landscape and Visual Arts K6, Faculty of Architecture, Wroclaw University of Technology

https://orcid.org/0000-0002-8434-7348 ##orcid.unauthenticated##

Abstrakt

Cechą znamienną pierwszych pensjonatów i hoteli w miejscowościach położonych w Karkonoszach była ich lokalizacja w ścisłym związku z przyrodą. Zazwyczaj zabudowania z przełomu XIX i XX wieku były swobodnie wpisane w zieloną przestrzeń wśród: bezmiernego górskiego krajobrazu lub romantycznego założenia parkowego, czy terenów sportowych i rekreacyjnych.

Takie urządzenia sportowe jak: trasy saneczkarskie, trasy bobslejowe, skocznie, wyciągi narciarskie, nartostrady, korty tenisowe, kąpieliska, lodowiska sytuowano w sposób sprawiający wrażenie kompozycyjnej i funkcjonalnej całości z willami i pensjonatami. Umieszczane były w obrębie większych przestrzeni zielonych z umożliwieniem szerokiego widoku na pasmo Karkonoszy z jednej lub Gór Izerskich z drugiej strony, w bezpośrednim kontakcie z leśną przyrodą i świeżym powietrzem. Zabudowa turystyczno-mieszkalna miała być eleganckim tłem wydarzeń sportowych przy obopólnym wykorzystaniu wszelkich walorów przyrodniczych i krajobrazowych.

W miarę upływu czasu, zmiana potrzeb i oczekiwań turystów i sportowców spowodowała, że niektóre tereny sportowe zagubiły swoje pierwotne przeznaczenie lub zostały zabudowane. W tej sytuacji pensjonaty i hotele zatraciły atrakcyjne sąsiedztwo. Oprócz także wielu innych przyczyn, zachwiała się harmonia pomiędzy obszarami zabudowanymi i otwartymi, zielonymi.

Słowa kluczowe:

obiekty sportowe, pensjonaty, hotele, tereny zielone, stacje sportowe

Bibliografia

Biesiekierski T., Suchodolski J., Trocka-Leszczyńska E., 1999: Architektura na obszarze Sudetów: Sudety Środkowe, Wschodnie i Przedgórze Sudeckie, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Balińska G., 1991: Uzdrowiska dolnośląskie: problemy rozwoju i ochrony wartości kulturowych do II wojny światowej, Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Diener R., Herzog J., Meili M., de Meuron P. Schmid Ch., 2005: Switzerland – an Urban Portrait, [b.m.], 212.

Janczak J., 1976−1985: Rozwój uzdrowisk i turystyki w: Historia Śląska, t. 3 pod redakcją Stanisława Michalkiewicza, cz. 1−2, Ossolineum Wrocław.

Janczak J., 1988 “Z kuferkiem i chlebakiem: Z przeszłości uzdrowisk i turystyki śląskiej”, Wydawnictwo PTTK Kraj Warszawa – Kraków.

Koeppen A., 1908/09: Die Schreiberhauer Künstlerkolonie, “Schlesien”, Nr 2, 465−471.

Koeppen A., 1909/10: Zur Wiederbelebung schlesischer Bauernhäuser, “Schlesien”, Nr 3, 559−562.

Łaborewicz I, Wiater P., 2010: Szklarska Poręba: Monografia historyczna, AdRem Jelenia Góra.

Mazurski K., 2012: Historia turystyki sudeckiej, COTG PTTK Kraków.

Potocki J., 2004: Rozwój zagospodarowania turystycznego Sudetów od połowy XIX wieku do II wojny światowej, Jelenia Góra.

Potocki J., 2009: Funkcje turystyki w kształtowaniu transgenicznego regionu górskiego Sudetów, WTN Wrocław.

Przerwa T., 2012: Między lękiem a zachwytem. Sporty zimowe w Śląskich Sudetach i ich znaczenie dla regionu (do 1945). Oficyna Wydawnicza ATUT Wrocław, 9.

Prospekt von Schreiberhau im Riesengebirge mit Wohnungs – Verzeichnis, 1915: Herausgegeben vom Verkehrs-Ausschuss der Gemeinde Schreiberhau Schreiberhau.

Reichs Handbuch der Deutschen Fremdenverkehrsorte. 1938: Verlag Erwin Jäger, Berlin, 556.

Schreiberhau im Riesengebirge Klimatischer Höhenluftkurort Wintersportplatz, Sommer 1929: Hrsg. von der Kurverwaltung Schreiberhau Schreiberhau.

Schreiberhau im Winter, 1915: Hrsg. Vom Verkehrs – Ausschuss der Gemeinde Schreiberhau, 22.

Steć T, Walczak W., 1962: Karkonosze: monografia krajoznawcza, Wydawnictwo SPORT I TURYSTYKA Warszawa.

Suchodolski J., 2014: Architektura schronisk górskich w Sudetach, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Suchodolski J., 1996: Regionalizm w kształtowaniu formy architektury współczesnej na obszarze Sudetów, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Szymanski-Störtkuhl B., Ilkosz J., 1999: Od zagrody do willi. Architektura Kolonii Artystycznej w Karkonoszach, [w:] K. Bździach (red.), Wspaniały krajobraz. Artyści i kolonie artystyczne w Karkonoszach w XX wieku, Gesellachaft für interregionalen Kulturaustausch e.V., Berlin Muzeum Okręgowe w Jeleniej Górze, Berlin i Jelenia Góra.

Trocka-Leszczyńska E., 1995: Wiejska zabudowa mieszkaniowa w regionie Sudeckim, Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej, Wrocław.

Urządzenia sportowe Projektowanie i budowa red Romuald Wirszyłło, 1966: Wydawnictwo Arkady Warszawa, 7.

Vasko-Juhász D., 2006: Die Südbahn Ihre Kurorte und Hotels, Böhlau Verlag, Wien Köln Weimar.

Wejchert K., 1955: Znaczenie terenów sportowych w osiedlach, red. Instytut Urbanistyki i Architektury, Tereny i urządzenia sportowe, Wydawnictwo Budownictwo i Architektura Warszawa, 7.

Wiater P., Zimowa infrastruktura Szklarskiej Poręby do 1945 roku [online]. [dostęp 30.06.2017]. Dostępny w Internecie:http://www.szklarskaporeba.pl/files/ciekawostki%20historyczne/Zimowa%20infrastruktura%20Szklarskiej%20poreby%20do%201945%20r.pdf.

Wintersport und Winterreisen im Riesengebirge Praktischer Reisefuhrer, 1914: [b.m].

Wohnungs verzeichnis. Heilklimatischer Kurort und Wintersportplatz, 1929: Herausgegeben von der Kurverwaltung Schreiberhau, Schreiberhau.

Wohnungs Verzeichnis. Heilklimatischer Kurort und Wintersportplatz Schreiberhau im Riesengebirge 1939: Hrsg. von der Ortsstelle Schreiberhau der Wirtschafts – gruppe Gaststten und beherbergungsgewerbe in Zusammenarbebit mit der Kurverwaltung Schreiberhau, Hirschberg.

Wróblewski S., 2016: Zieleń zespołów sportowych z okresu dwudziestolecia międzywojennego na Dolnym Śląsku Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych XII Nr 4, PWN Lublin, 107−123.

Pensjonaty i hotele przy turystyczno-sportowych szlakach Karkonoszy. (2019). Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych, 15(2), 23-32. https://doi.org/10.35784/teka.1380

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Numer Tom 15 Nr 2 (2019)

Archiwum

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Authors

Abstrakt

Słowa kluczowe:

Bibliografia

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##