Superszpital jako forma centralizacji opieki medycznej – lekarstwo na współczesne problemy w sektorze zdrowotnym czy utopia?
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Numer Nr 21 (2025)
-
Muzea medycyny w Europie – architektura, historia, tożsamość
Rafał Strojny7-24
-
Makieta jako środek wyrazu trzeciego wymiaru w pracy architekta krajobrazu
Patryk Czerwiński, Justyna Kadlec25-34
-
Zmiany w układach zagród wiejskich na terenie Puszczy Knyszyńskiej
Joanna Orłowska-Rogalska, Marta Baum35-41
-
Perception of diversity in urban culture: examining interior architecture students’ views on campus accessibility
Sariye Selhan Yalçın Usal, A. Nilay Evcil42-50
-
Assessment of the technical condition of a historic building using photogrammetry and terrestrial laser scanning: the case of the Juliusz Osterwa Theatre in Lublin
Michał Wac, Weronika Kendzierawska-Foryś51-63
-
Bezpośrednia percepcja a algorytmiczne przetwarzanie danych: studium porównawcze procesów twórczych w projekcie artystycznym w Twierdzy Kłodzko
Aleksandra Sztorc, Aleksandra Typek64-73
-
Superszpital jako forma centralizacji opieki medycznej – lekarstwo na współczesne problemy w sektorze zdrowotnym czy utopia?
Rafał Strojny74-85
-
Między integracją a ekspresją: fasady BIPV w Bazylei – studium porównawcze
Magdalena Muszyńska-Łanowy86-97
-
Zieleń w modernistycznej przestrzeni
Patrycja Zawiska98-104
-
Julian Zakharevich’s bookcase: between design and implementation
Nadiia Datsko105-116
-
Sposoby wdrażania układów zieleni w przestrzeniach miejskich na podstawie wybranych projektów rewitalizacji rynków w Wielkopolsce
Karol Tomczak117-127
-
Projektowanie architektoniczne współczesnych klinik medycyny estetycznej – studium przypadku
Rafał Strojny, Aleksandra Murawska128-139
-
Projektowanie architektoniczne współczesnych klinik stomatologicznych na podstawie badań naukowych – studium przypadku
Rafał Strojny, Wiktoria Błasiak140-155
Archiwum
-
Tom 20 Nr 3
2024-12-27 7
-
Tom 20 Nr 2
2024-12-27 7
-
Tom 20 Nr 1
2024-12-27 8
-
Tom 19 Nr 2
2023-12-29 11
-
Tom 19 Nr 1
2023-12-19 13
-
Tom 18 Nr 4
2022-12-30 5
-
Tom 18 Nr 3
2022-12-27 5
-
Tom 18 Nr 2
2022-12-27 5
-
Tom 18 Nr 1
2022-12-27 4
-
Tom 17 Nr 4
2021-12-30 11
-
Tom 17 Nr 3
2021-12-30 9
-
Tom 17 Nr 2
2021-12-30 8
-
Tom 17 Nr 1
2021-12-30 8
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Authors
Abstrakt
Współczesna Europa zmaga się ze starzeniem społeczeństwa, niedoborem personelu i wieloma innymi czynnikami, których efektem jest niewydolność systemów opieki zdrowotnej. Dania i Wielka Brytania są przykładami walki ze współczesnymi problemami w sektorze zdrowotnym poprzez duże reformy, których rezultatem jest budowa nowych superszpitali, centralizacja opieki zdrowotnej, zmiany w strukturze i funkcjonowaniu szpitali. Celem badań jest porównanie podejścia do budowy superszpitali w Danii i Wielkiej Brytanii, pod kątem cech wspólnych i różnic, zalet i wad tego podejścia. Zbadano elementy kluczowe z punktu widzenia rozważań oraz próby odpowiedzi na pytanie czy centralizacja opieki medycznej może być rozwiązaniem współczesnych problemów w sektorze zdrowotnym czy to jedynie utopia. W artykule zastosowano metodę studium przypadku, wybierając do analiz 3 szpitale w Danii i 3 w Wielkiej Brytanii, które przedstawiają różne podejścia do kształtowania superszpitali cechujące zarówno zalety, jak i wady. Analiza ich cech pozwoliła określić pożądane cechy, które wpisują się we współczesne tendencje projektowe i badania naukowe. Niektóre z przykładów posiadają rozwiązania kontrowersyjne, które w różnych aspektach nie wpisują się w zasady humanizacji środowiska szpitalnego, ideę uzdrawiającego środowiska, co w połączeniu z kontrowersjami, jakie wokół nich zaistniały, mogą przywodzić na myśl cechy utopii, która generuje poważne problemy. Ten ostatni przykład pozwolił określić cechy superszpitala, które nie sprzyjają rozwiązaniu współczesnych problemów. Powinno to być brane pod uwagę w przyszłych projektach szpitali, aby uniknąć kontrowersji i stworzyć placówkę lepiej dostosowaną do skali człowieka, przyjazną o cechach nieinstytucjonalnych i bardziej kameralnej niż monumentalnej placówki medycznej.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Lunenfeld B, Stratton P. The clinical consequences of an ageing world and preventive strategies. Best Practice and Research Clinical Obstetrics and Gynaecology. 2013;27(5):643−659. https://doi.org/10.1016/j.bpobgyn.2013.02.005.
Marć M, Bartosiewicz A, Burzyńska J, Chmiel Z, Januszewicz P. A nursing shortage – a prospect of global and local policies. International Nursing Review. 2019;66(1):9−16. https://doi.org/10.1111/inr.12473.
Strojny R, Przesmycka N, Łukomska Z. Problems of the modernisation of 20th-century healthcare facilities based on the example of hospitals within the Lubelskie Voivodeship. Budownictwo i Architektura. 2023;22(2):21−39.
Przesmycka N, Strojny R, Życzyńska A. Modernisation of hospital buildings built in the 20th century in the context of architectural, functional and operational problems. Architectus. 2023;2(74):59−67.
Eurostat. EU counted 2.3 million hospital beds in 2022. Eurostat; 2024. Available from: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20240711-2 [Accessed: 26 Jun 2025].
Omyła-Rudzka M. Opinie na temat funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej. Komunikat z badań Nr 124/2023. Warszawa: Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS); 2023. Available from: https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2023/K_124_23.PDF [Accessed: 26 Jun 2025]
Trading Economics. Hospital beds by country – Europe. Available from: https://tradingeconomics.com/country-list/hospital-beds?continent=europe [Accessed: 26 Jun 2025].
Gawrońska A. Probably the best healthcare system in the world. Menedżer Zdrowia. 2024;(5-6):50−52.
World Health Organization. Regional Office for Europe; European Observatory on Health Systems and Policies; Olejaz M, Nielsen JA, Rudkjøbing A, et al. Denmark: health system review. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2012. Available from: https://iris.who.int/handle/10665/330321.
Strojny R. Contemporary “superhospital”: an attempt to define a new architectural idea and form. Builder. 2022;302(9):69−71.
Ministry of Health (Denmark). The Danish super hospital programme. A transformation of the Danish health care landscape. Copenhagen: Ministry of Health; 2021. Available from: https://www.ism.dk/Media/0/2/TheDanishSuperHospitalProgramme2021.pdf [Accessed: 26 Jun 2025].
Schmidt M, Schmidt SAJ, Adelborg K, Sundbøll J, Laugesen K, Ehrenstein V, et al. The Danish health care system and epidemiological research: from health care contacts to database records. Clinical Epidemiology. 2019;11(1):563−591. https://doi.org/10.2147/CLEP.S179083.
Haastrup P, Møller A, Kristensen JK, Huibers L. Danish primary care: a focus on general practice in the Danish healthcare system. Scandinavian Journal of Primary Health Care. 2025;43(4):839−845. https://doi.org/10.1080/02813432.2025.2508929.
Flojstrup M, Bogh SBB, Bech M, Henriksen DP, Johnsen SP, Brabrand M. Mortality before and after reconfiguration of the Danish hospital-based emergency healthcare system: a nationwide interrupted time series analysis. BMJ Quality and Safety. 2023;32(4):202−213.
Strojny R. Superhospital – characteristics of a contemporary form of next-generation hospitals in Europe. Zeszyty Naukowe Politechniki Poznańskiej. Architektura, Urbanistyka, Architektura Wnętrz. 2024;18:39−53.
Strojny R, Setola N. Impact of developments in cancer treatment on the design of contemporary cancer centres in Europe. Architecture Civil Engineering Environment. 2024;17(3):43−58.
Strojny R. Maggie’s Centres – an innovative approach supporting oncology patients. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych. 2022;18(2):18−31.
C.F. Møller Architects. Aarhus University Hospital – AUH. Available from: https://www.cfmoller.com/p/Aarhus-University-Hospital-AUH-i2310.html [Accessed: 28 Jun 2025].
BDP. Queen Elizabeth Hospital, Birmingham. Available from: https://www.bdp.com/uk/projects/queen-elizabeth-hospital-birmingham [Accessed: 28 Jun 2025].
BBC News. University Hospitals Birmingham: half of staff felt bullied. Available from: https://www.bbc.com/news/uk-england-birmingham-66936628 [Accessed: 28 Jun 2025].
BBC News. Junior doctor blamed Birmingham hospital for her suicide, family say. Available from: https://www.bbc.com/news/uk-england-birmingham-64333162 [Accessed: 28 Jun 2025].
Herzog & de Meuron. New North Zealand Hospital, Hillerød. Available from: https://www.herzogdemeuron.com/projects/416-new-north-zealand-hospital/ [Accessed: 28 Jun 2025].
Gillespies. Queen Elizabeth University Hospital, Glasgow. Available from: https://www.gillespies.co.uk/projects/queen-elizabeth-university-hospital [Accessed: 28 Jun 2025].
BBC News. Timeline: the trials of the Queen Elizabeth University Hospital complex. Available from: https://www.bbc.com/news/uk-scotland-glasgow-west-50488044 [Accessed: 28 Jun 2025].
Google Maps. Available from: https://www.google.pl/maps [Accessed: 28 Jun 2025].
Vilhelm Lauritzen Architects. Psychiatric Hospital Slagelse. Available from: https://vilhelmlauritzen.com/collection-of-projects/psychiatric-hospital-slagelse/ [Accessed: 28 Jun 2025].
C.F. Møller Architects. Springfield University Hospital – mental health. Available from: https://www.cfmoller.com/p/Springfield-University-Hospital-mental-health-i2959.html [Accessed: 28 Jun 2025].
Strojny R. Specificity of general zones in large modern European multispecialty hospitals – selected case studies. Budownictwo i Architektura. 2022;21(2):31−46.
Strojny R. Współczesne tendencje w projektowaniu szpitali specjalistycznych w Europie. Lublin: Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej; 2024.
Beacon R, Conway F, Semark A. Hospital of the future: a framing paper. 2024. Available from: https://reform.uk/wp-content/uploads/2024/12/Hospital-of-the-Future-a-framing-paper-1.pdf [Accessed: 28 Jun 2025].
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Abstract views: 200
Downloads: 161

