Zmiany w układach zagród wiejskich na terenie Puszczy Knyszyńskiej

Tradycyjne układy zagród pogranicza Podlasia i Grodzieńszczyzny wraz z towarzyszącą im zielenią stanowią istotny element wiejskiego krajobrazu kulturowego, pełniąc funkcję tożsamościową, estetyczną i użytkową. W ostatnich latach obserwuje się jednak ich systematyczny zanik. Celem pracy była analiza skali tego zjawiska. Badania przeprowadzone w latach 2017−2025 uwzględniły układ zabudowy powiązany z otaczającą roślinnością na obszarze 14 wsi w układzie ulicowym, zlokalizowanych w sąsiedztwie Puszczy Knyszyńskiej. Wyniki wskazują na zanikanie tradycyjnych układów zagród, będące głównie skutkiem zmian w rozmieszczeniu zabudowy w obrębie siedliska oraz wpływem nowych trendów w urządzaniu zieleni. Zaproponowano możliwe rozwiązania przeciw zanikaniu tradycyjnych zagród, obejmujące wdrożenie regulacji prawnych oraz podkreślające znaczenie edukacji w zakresie dziedzictwa kulturowego.