Publikowanie artykułów jest możliwe po podpisaniu zgody na przeniesienie licencji na czasopismo.
The study aims to investigate issues and factors related to applicable regulations and standards on safety during demolition works in Polish conditions. Demolition involves a number of factors and elements that outweigh potential threat prevention. A key issue to ensure safe and hygienic working conditions is conducting thorough risk assessments, having a comprehensive understanding of occupational health and safety regulations, and ensuring they are strictly followed. The paper provides scientists, engineers and workers with the fundamentals of occupational health and safety in demolition work in Poland. The study is also intended to initiate wide discussion and novel investigations in the field.
[1] Górny M., The importance of work in human life and development. The consequences of unemployment, Refleksje 18(3–4) (2018) 51–64. https://refleksje.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2019/05/04a-Gorny.pdf
[2] Sobotka A. et al., Tasks and problems in the buildings demolition works: a case study, Archives of Civil Engineering LXI(4) (2015) 3–18. https://doi.org/10.1515/ace-2015-0032
[3] Rawska-Skotniczny A., Nalepka M., Metody realizacji robót rozbiórkowych, Builder 2 (2016) 84–87.
[4] La Scala A., Experimental and numerical investigation of vibrations induced by manual demolition work in masonry buildings, Scientific Reports 16 (2025) 1500. https://doi.org/10.1038/s41598-025-31057-3
[5] Łakomy M., Budownictwo Prace rozbiórkowe. Warszawa, Poland: Wydawnictwo Państwowa Inspekcja Pracy, 2021. (in Polish).
[6] Lewicki J., Zasady i metody bezpiecznego wykonywania robót strzałowych w budownictwie, Górnictwo i Geoinżynieria 3(1) (2004) 269–293. (in Polish).
[7] Derlukiewicz D. et al., The Numerical-Experimental Studies of Demolition Machine Operator Work, in Proceedings of the 13th International Scientific Conference: Computer Aided Engineering, Rusiński E., Pietrusiak D. Eds. Springer International Publishing AG, 2017 129–138. https://doi.org/10.1007/978-3-319-50938-9_14
[8] Laszlo R. et al., Design and Execution of Demolition Works By Blasting of Industrial Constructions – Technical and Safety Aspects, Bulletin of the Polytechnic Institute of Iași. Machine constructions Section 68(2) (2022) 119–131. https://doi.org/10.2478/bipcm-2022-0020
[9] Lewicki J., Krakowska szkoła strzelań wyburzeniowych, in Materiały Szkoły Eksploatacji Podziemnej 2002, 369–378. (in Polish).
[10] Laszlo R. et al., Technical and safety aspects at the demolition by blasting works of a cooling tower with a high of 72.00 m, MATEC Web of Conferences 305 (2020) 00072. https://doi.org/10.1051/matecconf/202030500072
[11] Kruzel R. et al., Review of an occupational risk assessment at a construction site, Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej 29 (2023) 53–60. https://doi.org/10.17512/znb.2023.1.08
[12] Accidents at work statistics https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Accidents_at_work_statistics
[13] GUS, Accidents at work in 2024. Warszawa, Gdańsk, Poland: GUS, 2025. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/warunki-pracy-wypadki-przy-pracy/
[14] Ertaş H., Sayıl Erdoğan A., An Analysis of Occupational Accidents in Demolition Work, Civil Engineering and Architecture 5(2) (2017) 37–51. https://doi.org/10.13189/cea.2017.050201
[15] Myjak T., Praca zawodowa źródłem nieformalnej edukacji pracowników, Kultura-Społeczeństwo-Edukacja 22(2) (2022) 165–175. (in Polish). https://doi.org/10.14746/kse.2022.22.08
[16] Witczak-Roszkowska D., Work-life balance – Poland in comparison with selected European countries, Scientific Papers of Silesian University of Technology Organization and Management Series 2023(179) (2023) 681–694. https://doi.org/10.29119/1641-3466.2023.179.36
[17] Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, Warszawa, Poland, 1974. (in Polish).
[18] Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, Warszawa, Poland, 1997. (in Polish).
[19] Padure L., Adelina P. V., Legislative aspects of health and safety at work, Revue Européenne du Droit Social 66(1) (2025) 92–105.
[20] Koradecka D., Dryzek H., Occupational safety and health in Poland, Journal of Safety Research 32(2) (2001) 187–208. https://doi.org/10.1016/S0022-4375(01)00044-5
[21] Krause M., Praktyczne aspekty doboru metod oceny ryzyka zawodowego, Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Organizacja i Zarządzanie 59 (2011) 173–190. (in Polish).
[22] Dąbrowski A., Prace na wysokości – najczęstsze przyczyny wypadków, Bezpieczeństwo Pracy 1 (2004) 2–6. (in Polish).
[23] Dąbrowski A., Wybrane uwarunkowania doboru i stosowania środków ochrony zbiorowej przed upadkiem z wysokości w budownictwie, Bezpieczeństwo Pracy. Nauka i Praktyka (11) (2019) 16–20. (in Polish). https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.5592
[24] Państwowa Inspekcja Pracy, Raport PIP – Wypadki przy pracy w 2022 roku. (in Polish).
[25] Chylewska-Szabat M., Bajno D., ‘Wieża Babel’ definicji w praktyce budowlanej, Przegląd Budowlany 7–8 (2020) 61–64. (in Polish).
[26] Obolewicz J., Demoskopia bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia przedsięwzięć budowlanych. Białystok, Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, 2018. (in Polish).
[27] Obolewicz J., Ocena stanu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w przedsiębiorstwach budowlanych, Budownictwo i Inżynieria Środowiska 2 (2011) 621–630. (in Polish).
[28] Obolewicz J., Projektowanie rozbiórki obiektu budowlanego, Aparatura Badawcza i Dydaktyczna 22(3) (2017) 139–145. (in Polish).
[29] Obolewicz J., Zarządzanie bezpieczeństwem pracy na budowie, in Przedsiębiorczość i Zarządzanie, Tomaszuk A. Eds. Łódź, Poland: Wydawnictwo Społecznej Akademii Nauk XV, 2014 441–451. (in Polish).
[30] Korczak W., Nadzór nad pracownikami a obowiązki osób kierujących, Inspektor Pracy 4 (2023) 29–34. (in Polish).
[31] Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Warszawa, Poland, 1994. (in Polish).
[32] Obolewicz J., Okuń M., Cykl życia obiektu budowlanego, Przegląd Budowlany 9 (2021) 24–31. (in Polish).
[33] Gołaszewski J., Stolarczyk D., Zakres obowiązków uczestników procesu inwestycyjno budowlanego na przykładzie Hiszpanii i Polski, Budownictwo i Inżynieria Środowiska 2 (2011) 487–492. (in Polish).
[34] Czopek M., Odpowiedzialność kierownika budowy za bezpieczeństwo na budowie, Budownictwo i Architektura 16(2) (2017) 109–117. (in Polish). https://doi.org/10.24358/Bud-Arch_17-162_08
[35] Krupa B., Przebieg procesu inwestycyjnego w budownictwie, MAZOWSZE Studia Regionalne 43(43) (2022) 53–64. (in Polish). https://doi.org/10.21858/msr.43.03
[36] Górecki J. et al., Influence of participants of the investment and construction process on its quality, Scientific Review Engineering and Environmental Sciences 27(3) (2018) 377–386. https://doi.org/10.22630/PNIKS.2018.27.3.37
[37] Błażewski M., Zasada wolności użytkowania obiektu budowlanego w procesie jego utrzymania, Folia Iuridica Universitatis Wratislaviensis 4(1) (2015) 319–328. (in Polish).
[38] Jaśkowski P., Biruk S., Analiza czynników ryzyka czasu realizacji przedsięwzięć budowlanych, Czasopismo Techniczne 1-B(2) (2010) 157–166. (in Polish).
[39] Majewski T., Niedostatkiewicz M., Samowola budowlana jako przyczyna awarii stropu wielorodzinnego budynku mieszkalnego, Przegląd Budowlany 9 (2013) 36–40. (in Polish).
[40] Bąk A., Chmielewski R., Analysis of repair works to remove the effects of structural failure after a gas explosion, MATEC Web of Conferences 284 (2019) 02002. https://doi.org/10.1051/matecconf/201928402002
[41] Anumba C.J. et al., An integrated system for demolition techniques selection, Architectural Engineering and Design Management 4(2) (2008) 130–148. https://doi.org/10.3763/aedm.2008.0071
[42] Kupka D., O bezpiecznej pracy na budowie. Warszawa, Poland: Wydawnictwo Państwowa Inspekcja Pracy, 2022. (in Polish).
[43] Baryłka A., Zagadnienie ustanawiania stref ochronnych terenów zamkniętych, Aparatura Badawcza i Dydaktyczna 2 (2017) 101–106. (in Polish).
[44] Dusza-Zwolinska E., Kiepas-Kokot A., Ochrona terenów zieleni i zadrzewień, Aura 5 (2018) 7–9. (in Polish).
[45] Goździewicz-Biechońska J., Prawny system ochrony zieleni i zadrzewień w świetle teorii usług ekosystemów i koncepcji zielonej infrastruktury, Państwo i Prawo 6 (2021) 99–114. (in Polish).
[46] Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, Warszawa, Poland, 2004. (in Polish).
[47] Żmuda-Czerwonka W., Zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia przy prowadzeniu robót rozbiórkowych, Materiały Budowlane 1(7) (2020) 60–62. (in Polish). https://doi.org/10.15199/33.2020.07.06
[48] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, Warszawa, Poland, 2003. (in Polish).
[49] Kaczorek K., Ibadov N., Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia– szczegółowe wytyczne z wybranych państw, Przegląd Budowlany 95(4) (2024) 64–67. (in Polish). https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.6385
[50] Pieczonka Ł., Instrukcja Bezpiecznego Wykonywania Robót Budowlanych, Promotor BHP 6 (2019) 22–27. (in Polish).
[51] Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, Warszawa, Poland, 2012. (in Polish).
[52] Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, Warszawa, Poland, 2020. (in Polish).
[53] Podwórna M., Sawicki M., Koszty likwidacji obiektu budowlanego z uwzględnieniem bezpieczeństwa pracy, Przegląd Budowlany 9–10 (2022) 126–129. (in Polish).
[54] Cygańczuk K., Bezpieczeństwo środowiskowe a uregulowania prawne w gospodarce odpadami, Przemysł Chemiczny 1(7) (2020) 12–18. (in Polish). https://doi.org/10.15199/62.2020.7.1
[55] Rawska-Skotniczny A., Rozbiórki prawne aspekty prowadzenia robót, Builder 12 (2015) 69–71.
[56] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie rozbiórek obiektów budowlanych wykonywanych metodą wybuchową, Warszawa, Poland, 2003. (in Polish).
[57] Kucharski O., Organy nadzoru i kontroli nad warunkami bezpieczeństwa i higieny pracy w Polsce, Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie, Technika, Informatyka, Inżynieria Bezpieczeństwa III (2015) 69–92. (in Polish).
[58] Państwowa Inspekcja Pracy. (in Polish). https://www.pip.gov.pl/
[59] Wyka T., Władcze formy działania Państwowej Inspekcji Pracy w dziedzinie ochrony pracy, Przegląd Prawa i Administracji 118, (2019) 83–102. (in Polish). https://doi.org/10.19195/0137-1134.118.5
[60] Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, Warszawa, Poland, 2007. (in Polish).
[61] Główny Inspektor Sanitarny. (in Polish). https://www.gov.pl/web/gis/glowny-inspektorat-sanitarny
[62] Wardzyńska M., Geneza i współczesny kształt systemu sanitarno-epidemiologicznego w Polsce, Zeszyty Naukowe SGSP 62(2) (2017) 115–129. (in Polish).
[63] Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Warszawa, Poland, 1985. (in Polish).
[64] Raport – Stan Sanitarny Kraju. (in Polish). https://www.gov.pl/web/gis/raport---stan-sanitarny-kraju
[65] Wyższy Urząd Górniczy. (in Polish). https://www.wug.gov.pl/
[66] Państwowa Agencja Atomistyki. (in Polish). https://www.gov.pl/web/paa/panstwowa-agencja-atomistyki
[67] Raport Roczny Prezesa PAA. (in Polish).
[68] Urząd Dozoru Technicznego. (in Polish). https://www.udt.gov.pl/
[69] Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym, Warszawa, Poland, 2000. (in Polish).
[70] Bigdoń P., Bezpieczeństwo na placach budów. Grupy urządzeń, przepisy i kwalifikacje. Część 1, Biuletyn Urzędu Dozoru Technicznego Inspektor 2 (2024) 58–65. (in Polish).
[71] Centralny Instytut Ochrony Pracy. (in Polish). https://www.ciop.pl/
[72] Instytut Medycyny Pracy. (in Polish). https://www.imp.lodz.pl/
[73] Porozumieniu dla Bezpieczeństwa w Budownictwie. (in Polish). https://www.porozumieniedlabezpieczenstwa.pl/
[74] Międzynarodowa Organizacja Pracy. (in Polish). https://www.mop.pl/
[75] Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy. (in Polish). https://osha.europa.eu/pl
[76] Ejdys J., System zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy narzędziem kształtowania kultury bezpieczeństwa organizacji, in Kształtowanie kultury bezpieczeństwa i higieny pracy w organizacji, Ejdys J. Eds. Białystok, Poland: Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej, 2010 119–170. (in Polish).
[77] Obolewicz J., Problemy kształtowania systemu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w budownictwie, Budownictwo i Inżynieria Środowiska 2 (2011) 77–83. (in Polish).
[78] Nowobilski T., Hoła B., Wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych w procesie zarządzania bezpieczeństwem pracy w budownictwie, Przegląd Budowlany 94(9–10) (2023) 126–130. (in Polish). https://doi.org/10.5604/01.3001.0053.9377
[79] Skalik J., Bełz G., Kształtowanie systemu zarządzania przedsiębiorstwem, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 178 (2011) 24–35. (in Polish).
[80] Wawrzynek Ł., Głuszek E., Kluczowe determinanty wartości i celów w procesie kształtowania systemu zarządzania, Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu 178 (2011) 36–59. (in Polish).
[81] Oleszak A., Rynek szkoleń bhp – szara rzeczywistość, Problemy Nauk Stosowanych 4 (2016) 189–194. (in Polish).
[82] Gierasimiuk J., Instrukcje stanowiące wyposażenie maszyny a instrukcje bhp dla stanowisk pracy, Napędy i Sterowanie 5 (2020) 68–71. (in Polish).
[83] Baszczyński K., Równoczesne stosowanie przemysłowych hemów ochronnych z innymi środkami ochrony indywidualnej, Bezpieczeństwo Pracy 11 (2014) 18–21. (in Polish).
[84] Owczarek G., Szkudlarek J., Dobór ochrony oczu i twarzy w pracy spawacza, Bezpieczeństwo Pracy 587(8) (2020) 8–11. (in Polish). https://doi.org/10.5604/01.3001.0014.3446
[85] Kozłowski E., Młyński R., Prawidłowe umieszczanie wkładek przeciwhałasowych w zewnętrznym przewodzie słuchowym. Wytyczne do sprawdzania oraz nauki. Warszawa, Poland: Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy, 2021. (in Polish).
[86] Trybus M., Guzik P., Obrażenia rąk w pracy zawodowej, Medycyna Pracy 55(4) (2004) 341–344. (in Polish).
[87] Przedwojewski A., Buty ze wzmocnionym podnoskiem – podstawa bezpieczeństwa, Promotor BHP 3 (2016) 15–24. (in Polish).
[88] Głowski P., Odzież robocza z materiałami odblaskowymi. Widoczność i bezpieczeństwo, Promotor BHP 9) (2019) 56–59. (in Polish).
[89] Walas A., Sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 7–8 (2009) 82–83. (in Polish).
[90] Dąbrowski A., Wyposażenie i techniczne środki ochronne do prac na wysokości, Bezpieczeństwo Pracy 11 (2006) 12–14. (in Polish).
[91] Kowacki M., Bhp w branży budowlanej, Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne 1–2 (2020) 26–32. (in Polish).
[92] Radziejowska A., Szeląg J., Application of a BIM model for demolition work planning, Budownictwo i Architektura 23(3) (2024) 27–42. https://doi.org/10.35784/bud-arch.6091
[93] Mróz R., Probem(atyka) gruzu betonowego, Budownictwo, Technologie, Architektura 10–12 (2014) 64–68. (in Polish).
[94] Woźniak Z., Hoła B., The structure of near misses and occupational accidents in the polish construction industry, Heliyon 10(4) (2024) e26410. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e26410
[95] Dąbrowska J. et al., Climate Change Impacts on Built Environment, Inżynieria Mineralna 1(1) (Jul. 2024) 1–7. https://doi.org/10.29227/IM-2024-01-65
[96] Kapela M., Rozbiórka obiektów w gęstej zabudowie miejskiej, Inżynier Budownictwa 12 (2022) 74–78. (in Polish).
[97] Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, Warszawa, Poland, 1997. (in Polish).
[98] Obolewicz J., Uwarunkowania prawne bezpieczeństwa, Modern Engineering 1 (2016) 133–155. (in Polish).
[99] Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa, Poland, 1997. (in Polish).
[100] Harat A., Wspólnotowe regulacje prawne dotyczące bezpieczeństwa pracy na budowie i ich implementacja do prawa polskiego, Polish Journal of Materials and Environmental Engineering 6(26) (2023) 46–56. https://doi.org/10.53052/pjmee.2023.6.05
[101] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych, Warszawa, Poland, 2003. (in Polish).
[102] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie informacji dotyczącej bez-pieczeństwa i ochrony zdrowia oraz planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, Warszawa, Poland, 2003. (in Polish).
[103] Góral Z., Pracownicza odpowiedzialność porządkowa, Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica 29 (1987) 5–145. (in Polish).
[104] Morka M., Czynniki wpływające na stan bezpieczeństwa pracy na placu budowy, Budownictwo i Inżynieria Środowiska 2(4) (2011) 605–609. (in Polish).
[105] Jacyna M. et al., Planowanie obsługi logistycznej przedsięwzięć budowlanych, Prace Naukowe Politechniki Warszawskiej, Transport 89 (2013) 35–44. (in Polish).
[106] Chojnicki J., Jarosiewicz G., ABC BHP Informator dla pracodawców. Warszawa, Poland: Państwowa Inspekcja Pracy, 2024. (in Polish).
[107] Kusiorowski R., Lipowska B., Kujawa M., Gerle A., Problem of asbestos-containing wastes in Poland, Cleaner Waste Systems 4 (2023) 100085. https://doi.org/10.1016/j.clwas.2023.100085
[108] Obmiński A., Comparison of the effects of use, protection, improper renovation and removal of asbestos products on the example of typical old office buildings in Poland, Scientific Reports 13 (2023) 13577. https://doi.org/10.1038/s41598-023-37257-z
[109] Szeszenia-Dąbrowska N., Świątkowska B., Szubert Z., Wilczyńska U., Asbestos in Poland: occupational health problems, International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health 24(2) (2011) 142–152. https://doi.org/10.2478/s13382-011-0020-4
[110] Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, Warszawa, Poland, 1997. (in Polish).
[111] Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest, Warszawa, Poland, 2004. (in Polish).
[112] Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest, Warszawa, Poland, 2010. (in Polish).
[113] Obmiński A., Asbestos in building and its destruction, Construction and Building Materials 249 (2023) 118685. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2020.118685
[114] Obmiński A., Azbest w budownictwie. Zidentyfikować problem, Builder 90(12) (2015) 90–93. (in Polish).
[115] Szymańska D., Lewandowska A., Disposal of asbestos and products containing asbestos in Poland, Journal of Material Cycles and Waste Management 21 (2019) 345–355. https://doi.org/10.1007/s10163-018-0796-4
Abstract views: 124
Downloads: 107

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.
Publikowanie artykułów jest możliwe po podpisaniu zgody na przeniesienie licencji na czasopismo.
