Redakcja czasopisma Budownictwo i Architektura (Civil and Architectural Engineering) oraz Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej zobowiązują się do przestrzegania najwyższych standardów etyki publikacyjnej w tekstach naukowych. Niniejsza polityka jest opracowana przez Redakcję i opiera się na wytycznych Komitetu ds. Etyki Wydawniczej (Committee on Publication Ethics – standardy etyki COPE), a w szczególności na:

• Zasadach przejrzystości i dobrych praktyk opracowanych przez COPE,
• Dobrych praktykach w procedurach recenzyjnych opracowanych przez polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
• Kodeksie etyki pracownika naukowego opracowanym przez Polską Akademię Nauk,
• Zaleceniach dotyczących promowania uczciwości w publikacjach w czasopismach naukowych przygotowanych przez Radę Redakcji Naukowych.

Zasady etyczne realizowane przez BiA są zgodne z zasadami przyjętymi przez wydawcę Czasopisma, czyli Wydawnictwo PL

Zasady dla autorów

• Artykuły muszą być oryginalne, wcześniej niepublikowane oraz niezgłoszone równocześnie do innych czasopism.
• Autorzy potwierdzają, że nadesłane prace nie naruszają praw autorskich osób trzecich, cytowania oraz wszelkie materiały zaczerpnięte od osób trzecich są prawidłowo oznaczane. W przypadku prac zawierających materiały fotograficzne, schematy, rysunki lub wyniki badań, autorzy powinni dostarczyć odpowiednie zgody na ich publikację.
• Autorzy powinni dołożyć wszelkich starań, aby ich prace spełniały wymagania wysokich standardów naukowych i redakcyjnych, zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi na stronie Czasopisma.
• Autorzy potwierdzają, że nie wykorzystywali w pracy generatywnych narzędzi AI. Ponadto potwierdzają, że w przypadku użycia narzędzi wspomagających opartych o AI zweryfikowali tekst manuskryptu.
• Składając artykuł, Autorzy potwierdzają, że przygotowali tekst manuskryptu zgodnie z wymaganiami Czasopisma, dokonali weryfikacji językowej oraz edytorskiej, uwzględniając kompletność wszystkich tabel, rysunków, wzorów oraz że prawidłowo przygotowali zestawienie literatury.
• Jako współautorzy artykułu mogą być wskazane wyłącznie osoby rzeczywiście uczestniczące w powstaniu pracy i zaakceptowane przez cały zespół – transparentność w przypisywaniu autorstwa jest obowiązkowa. Autor korespondencyjny powinien zadbać o to, by wszystkie osoby biorące udział w powstaniu artykułu zostały wymienione jako współautorzy.
• Zmiany w składzie autorów dokonane po zgłoszeniu pracy do Czasopisma wymagają uzasadnienia i zgody wszystkich współautorów oraz muszą być zgłoszone Redakcji przed publikacją. Nieuzasadniona zmiana składu autorów może skutkować wycofaniem artykułu. Ostatecznaą decyzję w tej sprawie podejmuje Redaktor.
• Autorzy mogą wskazywać potencjalnych recenzentów pracy, pod warunkiem braku konfliktu interesów (brak bezpośrednich relacji osobistych, służbowych, naukowej współpracy w ciągu ostatnich 2 lat, np. publikacji współautorskiej). Redakcja nie ma obowiązku wybrać recenzentów proponowanych przez autorów.
• Autorzy mają obowiązek zgłaszania wszelkich konfliktów interesów z wszystkimi osobami/podmiotami zaangażowanymi w proces wydawniczy.
• Autorzy wystrzegają się manipulowania cytowaniami, tj. nadmiernego cytowania własnych prac, wymiany cytowań między grupami autorów (tzw. farmy cytowań lub citation rings).
• Autorzy powinni zgłosić wszystkie źródła finansowania, które pozwoliły zrealizować publikację.
• W przypadku wykrycia błędów lub nieścisłości w opublikowanej pracy autorzy są zobowiązani do niezwłocznego zgłoszenia tego faktu do Redakcji i współpracy przy korekcie lub wycofaniu publikacji.

Zasady procesu recenzyjnego

• Recenzenci powinni posiadać co najmniej stopień doktora. W wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy wąska dziedzina nauki ogranicza dostępność ekspertów z doktoratem, dopuszcza się przeprowadzenie recenzji przez osobę z tytułem magistra, o ile posiada odpowiednią wiedzę, doświadczenie i uznanie w danej dziedzinie. Decyzję o powołaniu odpowiedniego recenzenta podejmuje Section/Journal editor. Doktoranci Politechniki Lubelskiej mogą wykonywać recenzję jako formę praktyki naukowej pod nadzorem opiekuna naukowego (senior researcher).
• Recenzje prowadzone są w trybie double-blind, co oznacza, że zarówno autor, jak i recenzent pozostają wobec siebie anonimowi.
• Proces doboru recenzentów jest otwarty i dynamiczny. Redakcja poszukuje ekspertów z całego świata, starając się zapewnić zarówno różnorodność geograficzną, tematyczną jak i płciową.
• Recenzenci są zobowiązani do zachowania poufności, obiektywności oraz zgłaszania wszelkich konfliktów interesów. W razie ich wystąpienia muszą niezwłocznie powiadomić Redakcję i odmówić wykonania recenzji. Przykłady konfliktu interesów obejmują między innymi: relacje osobiste (np. rodzina, przyjaźń, konflikty), zależności służbowe (np. podległość zawodowa), bliską współpracę naukową w ostatnich dwóch latach (np. publikacja współautorska) oraz inne powiązania finansowe lub osobiste mogące wpłynąć na bezstronność recenzji.
• Recenzenci są zobowiązani do etycznego zachowania w stosunku do powierzonych zgłoszeń (tekstów), w tym do niewykorzystywania oraz nieudostępniania ich osobom postronnym. Dotyczy to także manuskryptów, które nie zostały opublikowane.
• W przypadku wykrycia plagiatu, nieuzasadnionych cytowań etc. recenzenci są zobowiązani powiadomić o tym Redakcję.
• Recenzenci nie otrzymują wynagrodzenia za swoją pracę. Po dokonaniu recenzji Redakcja wysyła recenzentowi list z podziękowaniem, który umożliwia samodzielne zgłoszenie wykonanej recenzji do profilu naukowego recenzenta, np. Web of Science Researcher Profile.
• Lista recenzentów z poprzednich lat dostępna jest pod adresem: https://ph.pollub.pl/index.php/bia/reviewers.

Zasady dla Redakcji

• Każdy nadesłany artykuł jest wstępnie czytany i analizowany przez Redaktora prowadzącego.
• Redaktor ma prawo nie kierować pracy do recenzji, jeśli oceni, że nie odpowiada ona tematyce Czasopisma. Redaktor może również podjąć podobną decyzję w przypadku stwierdzenia, że praca nie spełnia kryteriów formalnych, językowych lub stwierdzi nienaukowy charakter tekstu.
• Redaktor może poprosić autora o dokonanie poprawek lub wyjaśnień, zanim skieruje pracę do recenzji.
• W przypadku podjęcia decyzji o dalszym procedowaniu pracy, Redaktor zapoznaje się z raportem wygenerowanym przez narzędzie wykrywające plagiat – iThenticate. Redakcja analizuje nie tylko procent podobieństwa artykułu, ale również dokładnie weryfikuje fragmenty tekstu pod kątem autentyczności.
• Redaktor prowadzący możliwie najszybciej wysyła pracę do recenzentów. Wybór recenzentów stanowi suwerenną decyzję Redaktora. Proces recenzowania kończy się uzyskaniem minimum dwóch recenzji.
• Po uzyskaniu minimum dwóch recenzji Redaktor prowadzący zapoznaje się z nimi i wydaje decyzję w sprawie dalszego postępowania (accept, minor revision, major revision, decline). Redaktor prowadzący może również dodać swoje uwagi, jeśli uzna, że w poprawionym po recenzjach tekście wciąż występują niejasności bądź nieścisłości, np. Redaktor może polecić autorowi dodanie rysunku z mapką dla zobrazowania jakiejś przestrzeni, która jest opisana w artykule. Uwagi Redaktora dotyczyć mogą także m.in. dopasowania stylu, zmiany struktury pracy, rozwinięcia rozdziału/podrozdziału, zastosowania się autora do uwag recenzentów.
• Autorzy są zobowiązani do ustosunkowania się do uwag recenzentów i wprowadzenia, o ile to konieczne, zmian w tekście. Zmiany i odpowiedzi na uwagi recenzentów muszą być jasno przedstawione w poprawionej wersji manuskryptu. Autorzy muszą jasno się ustosunkować do każdej uwagi recenzentów. Poprawiona wersja powinna zawierać dwa pliki: uaktualniony plik z tekstem pracy wraz ze wskazaniem zmian po recenzjach oraz plik z odpowiedziami na recenzje.
• Redaktor prowadzący podejmuje decyzję o wysłaniu poprawionego manuskryptu i odpowiedzi na uwagi recenzentów do ponownej recenzji albo, w przypadku niewielkich zmian, podejmuje decyzję samodzielnie.

Polityka dotycząca sztucznej inteligencji:

Dla autorów:

Autorzy nie powinni wymieniać sztucznej inteligencji ani technologii wspomaganych przez sztuczną inteligencję jako autora lub współautora, ani też cytować sztucznej inteligencji jako autora.

Autorzy potwierdzają, że ponoszą pełną odpowiedzialność za treść artykułu. Ponadto potwierdzają, że w przypadku wykorzystania narzędzi wspomagających opartych na sztucznej inteligencji tekst manuskryptu został zweryfikowany przez człowieka.

Wszelkie wykorzystanie narzędzi opartych na sztucznej inteligencji w badaniach lub podczas pisania artykułu zostało w sposób przejrzysty ujawnione w manuskrypcie (np. w sekcji „Metody”, „Podziękowania” lub w specjalnej deklaracji dotyczącej sztucznej inteligencji) oraz w systemie zgłoszeniowym (wraz z nazwą i wersją użytego narzędzia).

Autorzy korzystający z technologii sztucznej inteligencji powinni opisać w zgłoszonej pracy, w jaki sposób z niej skorzystali (na przykład: pomoc w pisaniu, gromadzeniu danych, analizie, generowaniu rysunków).

Specjalna deklaracja dotycząca sztucznej inteligencji powinna zawierać następujące elementy: „Treść, na którą miało to wpływ + narzędzie AI + cel wykorzystania sztucznej inteligencji + nadzór człowieka”. 

Dla recenzentów:

Recenzenci opierają swoje recenzje na wiedzy naukowej i eksperckiej. Recenzenci powstrzymują się od korzystania z narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji podczas procesu recenzowania manuskryptu.

Jeśli recenzenci podejrzewają nieujawnione wykorzystanie narzędzi generatywnej sztucznej inteligencji w recenzowanym manuskrypcie, są zobowiązani do powiadomienia komitetu redakcyjnego.

Dla komitetu redakcyjnego:

Redaktorzy powinni powstrzymać się od wykorzystywania nadesłanych tekstów lub fragmentów w zapytaniach kierowanych do generatorów sztucznej inteligencji, z wyjątkiem przypadków określonych w poniższym akapicie.

W celu zbadania domniemanego nadużycia generatorów sztucznej inteligencji w tekście redaktorzy podejmą niezbędne kroki w celu zweryfikowania i rozwiązania tej kwestii, korzystając z narzędzi przeznaczonych do tego celu oraz stosując modele sztucznej inteligencji wyposażone w odpowiednie zabezpieczenia zapewniające prywatność i poufność manuskryptu oraz jego treści.

Procedura postępowania w przypadku naruszeń etyki

Redakcja czasopisma Budownictwo i Architektura (Civil and Architectural Engineering) zobowiązuje się do niezwłocznego i skrupulatnego postępowania w przypadku podejrzenia naruszeń zasad etyki publikacyjnej.

• W sprawach takich interweniują Rada Naukowa Wydawnictwa oraz Rada Redakcyjna czasopisma, które analizują zgłoszenia w sposób transparentny i obiektywny.
• Konkretne osoby odpowiedzialne za rozpatrzenie i koordynację spraw to m.in. Redaktor ds. etyki (p. Tomasz Lipecki) oraz członkowie Rady, których skład jest dostępny na stronie Czasopisma: Zespół redakcyjny.
• Ramy czasowe każdego postępowania są ściśle określone i respektowane, aby zapewnić szybkie wyjaśnienie sprawy i podjęcie decyzji.
• Komunikacja z autorem, recenzentami oraz innymi stronami przebiega w sposób jasny i profesjonalny – wszystkie etapy są dokumentowane i archiwizowane.
• Redakcja Czasopisma współpracuje ściśle z Wydawcą, jakim jest Politechnika Lubelska, a w razie potrzeby także z innymi podmiotami, w celu skutecznego wykrywania i/lub rozstrzygania sporów związanych z przestrzeganiem zasad etyki publikacyjnej.
• Zespół redakcyjny podejmuje decyzje w zależności od rodzaju i wagi naruszenia. Są wśród nich: wezwanie do wyjaśnień i/lub poprawy tekstu, wycofanie artykułu, poinformowanie instytucji afiliacyjnych autora, a w skrajnych przypadkach zgłoszenie sprawy do właściwych organów.