Zieleń a zabytki.  Propozycje aranżacji przestrzeni zabytkowych miast na przykładzie Warszawy i Mazowsza

Jakub Lewicki

doi:10.35784/odk.5609

pdf

Opublikowane: 2023-12-30

DOI: https://doi.org/10.35784/odk.5609

Numer Nr 18 (2023)

Artykuły

Zieleń a zabytki. Propozycje aranżacji przestrzeni zabytkowych miast na przykładzie Warszawy i Mazowsza
Jakub Lewicki

1-22
Samorządowi konserwatorzy zabytków jako wykonawcy zadań wojewódzkich konserwatorów zabytków. Krótkie podsumowanie eksperymentu
Robert Hirsch

23-34
Czy to zawsze kwestia stylu? Problem właściwej terminologii architektonicznej w renowacjach zamków w Czechach i na Morawach od lat 90-tych XIX wieku do lat 20-tych XX wieku
Martin Horáček

35-59
Potencjał doświadczenia niepełnosprawności dla dziedzictwa.
Wnioski wyciągnięte ze współpracy z osobami niepełnosprawnymi jako użytkownikami/ekspertami
Negin Eisazadeh, Ann Heylighen, Claudine Houbart

61-82
Ochrona i rewaloryzacja przestrzeni publicznych w historycznym centrum Wieliczki w pierwszym dwudziestoleciu XXI wieku
Jacek Chrząszczewski

83-108
Dwór krzyżacki w Benowie (Polska), jego geneza, historia i znaczenie w świetle analizy historyczno-architektonicznej
Karol Czajka-Giełdon

109-126
Konserwacja wzgórza zamkowego w Gniewie w latach 1961–2011. Pół wieku w dziejach zabytku
Marcin Gawlicki

127-148
Zwiększenie odporności zasobu zabytkowego.
Długoterminowe priorytety polityki konserwatorskiej w Polsce
Katarzyna Pałubska

149-162
System ochrony zabytków – studium ewolucji w latach 1918–2023
Marcin Włodarczyk, Małgorzata Włodarczyk

164-190

Archiwum

2025

Nr 24
2025-12-22 10
Nr 23
2025-07-17 10

2024

Nr 22
2024-12-31 7
Nr 21
2024-12-31 7
Nr 20
2024-10-04 7
Nr 19
2024-07-11 8

2023

Nr 18
2023-12-30 9
Nr 17
2023-12-16 10
Nr 16
2023-12-01 7
Nr 15
2023-11-30 9

2022

Nr 14
2022-12-31 8
Nr 13
2022-12-31 10

2021

Nr 12
2021-12-29 11
Nr 11
2021-06-30 13

Authors

Jakub Lewicki

jakublewicki@poczta.onet.pl

Zakład Konserwacji Zabytków i Ochrony Krajobrazu, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa

https://orcid.org/0000-0003-1766-659X ##orcid.unauthenticated##

Abstrakt

W tekście zaprezentowano propozycje zasad i form kształtowania przestrzeni publicznych w Warszawie i na Mazowszu analizując aspekty konserwatorskie i ekologiczne. Szczególny nacisk położono na przeanalizowanie propozycji wprowadzania zieleni w najważniejszych przestrzeniach publicznych miast zabytkowych. Pokazano negatywne i pozytywne przykłady wprowadzenia zieleni - dobre praktyki w kształtowaniu przestrzeni publicznych w miastach historycznych – na przykładzie placów i ulic Warszawy i innych mazowieckich miast – Zakroczymia, Piaseczna, Ciechanowa i Wyszogrodu.

Słowa kluczowe:

zieleń, przestrzenie miejskie, rewitalizacja, Warszawa, Zakroczym, Piaseczno, Ciechanów, Wyszogród

Bibliografia

Kalnoj-Ziajkowska E., Filip A., Opinia dotycząca wprowadzenia zieleni na Chmielnej, mpis w Archiwum MWKZ.

Pismo dotyczące ochrony zabudowy małych miast podpisane przez Generalnego Konserwatora Zabytków Magdalenę Gawin z kwietnia 2018.

Standardy dotyczące cmentarzy oraz ochrony dziedzictwa polsko-żydowskiego – pismo Generalnego Konserwatora Zabytków Magdaleny Gawin z 25.10.2021.

Zalecenia dla projektów gospodarki drzewostanem w parkach, ogrodach i innych formach projektowanej zieleni – pismo Generalnego Konserwatora Zabytków Magdaleny Gawin z 06 III 2019.

Bagińscy E. i W., Szkice z dziejów Miasta Piaseczna, wyd. OK Piaseczno, 2004.

Górczyk W., Ciechanów – zarys dziejów do XV w, „Kultura i Historia” 2011, nr 19.

Górczyk W., Topografia sakralna Ciechanowa do roku 1600, „Bieżuńskie Zeszyty Historyczne” 2016, nr 30, s. 55–80.

Heyman Ł., Nowy Żoliborz 1918-39. Architektura - urbanistyka, Studia z historii sztuki, T. XXXV, Warszawa 1976.

Kociszewski A., Od castrum do oppidum. Problemy genezy i rozwoju Ciechanowa, „Zapiski Ciechanowskie” 1992, t. 8, s. 16.

Kalwarczyk G., Powiat piaseczyński w archidiecezji warszawskiej, Warszawa 2001, s. 52.

Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 10: Województwo warszawskie, red. I. Galicka i H. Sygietyńska:

- z. 1, Ciechanów i okolice, I. Galicka, H. Sygietyńska, Z. Kossakowska-Szanajca i J. Rutkowska, Warszawa 1977, s. 2-4 (Ciechanów – miasto).

- z. 10: Nowy Dwór Mazowiecki i okolice, oprac. I. Galicka, H. Sygietyńska, C. Głuszek i A. –

- z. 14: Powiat piaseczyński, oprac. I. Galicka, H. Sygietyńska, D. Kaczmarzyk, Warszawa 1962, s. 22-25 (Piaseczno – miasto).

- z. 15, Okolice Płocka, I. Galicka, H. Sygietyńska, D. Kaczmarzyk, Warszawa 1992, s. 104-105 (Wyszogród - miasto).

Majewski J. S., Architektura placu Trzech Krzyży po 1945 r., „Kronika Warszawy”, 1999, nr 1-2 (107-108), s. 117-142.

Małowiecki R. , Ciechanów. Miasto – Ogólne wytyczne konserwatorskie do Planu Zagospodarowania Przestrzennego, Ciechanów 1992.

Małowiecki R., Kalendarium urbanistycznych dziejów Ciechanowa, „Zapiski Ciechanowskie” t. 10, Ciechanowskie Towarzystwo Naukowe, Ciechanów 2000, s.143-158.

Pawłowski T., Zieliński J., Żoliborz. Przewodnik historyczny, Warszawa, 2008.

Pazyra S., Dzieje Ciechanowa i ziemi ciechanowskiej, Ciechanów 1976.

Plewczyński M., M. Wagner, Grody nadwiślańskie: Zakroczym – Czerwińsk – Wyszogród, Warszawa 1982.

Prus P., Zielona Chmielna coraz bliżej realizacji. Zmodernizowana ulica ma być nową wizytówką Warszawy, „Architektura Murator”, nr 9, 2021. https://architektura.muratorplus.pl/projekty/zielona-chmielna-coraz-blizej-realizacji-zmodernizowana-ulica-ma-byc-nowa-wizytowka-warszawy-aa-BPBG-STVA-Zz8y.html data wejścia 05.06.2023

Przewalski S., Zakroczym, przeszłość i zabytki, Warszawa 1938.

Rola i znaczenie Ciechanowa w dziejach Mazowsza, red. J. Gaczyński, Ciechanów 1995.

Szczerbatko K.: Dzieje Zakroczymia, Zakroczym 2006.

Szczerbatko K., Kalendarium Zakroczymskie 1065-2015, Zakroczym 2015.

Szkurłat A., Plac Trzech Krzyży – zarys historyczny [w:] Historyczne place Warszawy Urbanistyka architektura problemy konserwatorskie. Materiały sesji naukowej Warszawa 3-4 listopada 1994, red. B. Wierzbicka, Warszawa 1995, s, 130-149.

Zieliński J., Atlas architektury dawnych ulic i placów Warszawy, T. 2, Warszawa 1996, s. 51-60.

Zieliński J., Atlas architektury dawnych ulic i placów Warszawy, T. 11, Warszawa 2005, s. 289-300 (Mokotowska).

Zieleń a zabytki. Propozycje aranżacji przestrzeni zabytkowych miast na przykładzie Warszawy i Mazowsza. (2023). Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, 18, 1-22. https://doi.org/10.35784/odk.5609

Biogram autora

Jakub Lewicki - Zakład Konserwacji Zabytków i Ochrony Krajobrazu, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa

Jakub Lewicki (Warszawa) - historyk architektury i konserwator zabytków, prof. nauk technicznych, dr hab. w dziedzinie architektury i urbanistyki o specjalizacji historia architektury i konserwacja zabytków, kierownik Katedry Konserwacji Zabytków i Ochrony Krajobrazu UKSW, wykłada historię architektury i konserwację zabytków. Autor 200 publikacji z zakresu historii architektury i konserwacji zabytków, w tym blisko 50 poświęconych problematyce zabytków Mazowsza, wiceprezes sekcji polskiej DOCOMOMO, a także członek ICOMOS, ICOM, SHS, SKZ i TOnZ. Od marca 2017 roku Mazowiecki wojewódzki Konserwator Zabytków

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##