W 21. wieku postęp społeczny realizowany na podstawie idei dawnego Oświecenia (produktywności, racjonalizmu i poszanowania dobra prywatnego) przywiódł ludzkość na skraj przepaści. Dalsza jego kontynuacja grozi zagładą ludzkości, a może nawet naszej planety. To ostrzeżenie zawarte jest w pierwszym i drugim raporcie Klubu Rzymskiego. W związku z tym autorzy drugiego raportu z 2017 r. – Ernst U. v. Weizsäcker i Anders Wijkman – zalecają stworzenie Nowego Oświecenia. Jest to wyzwanie dla teraźniejszego pokolenia – ostatniego, które może i powinno tego dokonać, by uchronić ludzkość od zagłady. Jednak nie wszyscy zgadzają się z tym. Niektórzy (np. S. Pinker) twierdzą, że nie potrzeba nowego Oświecenia. Trzeba nadal rozwijać idee dawnego i jeszcze bardziej kierować się rozumem, produktywnością.
Bibliografia
BRONIATOWSKI M., 2019, The Union frights: humanity will die if we do not stop the temperature rise, in: Politico, 08.04.
DELAVY R., 2005, Macht x Dummheit = Selbstzerstörung. Wie viel ‚Mensch‘ braucht der Planet? Kaos Verlag, Wollerau.
GRAY A., 2019, These are the biggest risks the world faces, in: World Economic Forum, 20.03.
MEADOWS D. & D., FORESTER J. W. RANDERS J., BEHRENS W., 1972, The Limits to Growth, Universe Books.
NOWACKI W., 1983, Civilization and Logic. The Law of Inversely Proportional Stupidity, NOW Forest Hills, New York.
PAWLOWA N., 2019, Regieren der Militärmacht ist heute brisanter als im Kalten Krieg, in: Sputnik Deutschland, 22.02.
PINKER S., 2012, Better Angels of our Nature, Peguin Publishing Group.
PINKER S., 2018, Enlightenment Now: The Case for Reason, Science, Humanism, and Progress, Viking, New York.
POPE FRANCIS, 2015, Laudato Si’, http://w2.vatican.va/content/francesco/pl/encyclicals/documents/papa-francesco_20150524_enciclica-laudato-si.html (2.01.2019).
SZTUMSKI W., 1988, O materialistyczno-dialektycznym pojęciu rozwoju. Analiza cech i kryteriów rozwoju/ About the materialistic-dialectical conception of development. Analysis of features and criteria, Politechnika Częstochowska, Częstochowa.
SZTUMSKI W., 1997, Enwironmentalizm i cywilizacja życia/ Environmentalism and civilization of life), Katowice.
SZTUMSKI W., 1998, Od racionalizmu a scientizmu k ekologizmu/ From rationalism and scientism to ecologyism), in: Pedagogicke rozhlady. Metodicko-pedagogicke centra Slovenska, 4.
SZTUMSKI W., 2011, Krupierzy świata/ Croupiers of the Word), in: Sprawy Nauki, 3.
SZTUMSKI W., 2011, Marsz ku wolności czy pęd ku zniewoleniu?/ A march towards freedom or a drive to enslave?, in: Sprawy Nauki, 4.
SZTUMSKI W., 2012, Człowiek wobec środowiska. Propedeutyka sozofilozofii/ Man towards the environment. Propedeutics of sozophilosophy), Wyższa Szkoła Lingwistyczna, Częstochowa.
WEIZSÄCKER E. U. v., WIJKMAN A., 2017, Wir sind dran. Club of Rome. Der große Bericht. Was wir ändern müssen, wenn wir bleiben wollen. Eine neue Aufklärung für eine volle Welt, Gütersloher Verlagshaus, München.