Pomimo tego, iż ekologiczne przesłanie papieża Franciszka nie jest pierwszym formułowanym przez władze Kościoła katolickiego, to uwidaczniają się w nim wątki zdecydowanie pozwalające dostrzec w nim nowe i daleko idące analizy i konkluzje. Celem artykułu jest wskazanie na te elementy, które pozwalają na wysuwanie takich właśnie wniosków, zarówno co do postrzegania źródeł kryzysu ekologicznego, jak i wskazywania dróg do jego przezwyciężenia. Jest to stanowisko realistyczne i koherentne, dążące do harmonii ludzi z naturą, w obrębie ludzkich społeczności, między człowiekiem a Bogiem, a wreszcie nauką i wiarą. Nie ulega wątpliwości, iż to nastawienie Franciszka na swoisty integralizm i synergizm ekologiczny, stanowi najbardziej charakterystyczny rys jego propozycji przezwyciężenia zagrożeń ekologicznych.
Bibliografia
BAJDA J., 2001, Grzech ekologiczny, in: Ochrona środowiska społeczno-przyrodniczego środowiska społeczno-przyrodniczego w filozofii i teologii, eds. Dołęga J.M., Czartoszewski J.W., Skowroński A., UKSW, Warsaw.
CZARTORYSKI J., 2012, Analiza pojęcia światopoglądu ekologicznego, in: Studia Ecologiae et Bioethicae 10.
DEC I., 2011, Transcendencja człowieka w przyrodzie. Ujęcie Mieczysława A. Krąpca OP i kard. Karola Wojtyły, Wrocław.
DELSOL Ch., 2003, Esej o człowieku późnej nowoczesności, Cracow.
DERDZIUK A., 2002, Św. Franciszek – patron ekologów, in: Ekologia. Przesłanie moralne Kościoła, J. Nagórny, ed. Gocko J., Lublin, p. 205-219.
DĘBOWSKI J., 1996, Filozoficzne źródła refleksji ekologicznych, Olsztyn.
DRANE J., 1993, Co New Age ma do powiedzenia Kościołowi?, Cracow.
FRANCES, 2015, Encyclical Letter Laudato Si on Care for Our Common Home, Vatican, http://w2.vatican.va/content/francesco/en/encyclicals/documents/papa-francesco_20150524_enciclica-laudato-si.html (8.02.2019).
GANOWICZ-BĄCZYK A., 2011, Średniowieczne źródła antropocentryzmu, in: Studia Ecologiae et Bioethicae, 9.
GANOCZY A., 1999, Nauka o stworzeniu, Cracow.
HOROWSKI J., 2010, Rozwój człowieka w kontekście relacji do środowiska przyrodniczego – w świetle encykliki Benedykta XVI Caritas in veritate, in: Collectanea Theologica, 2, p. 65-82.
HOROWSKI J., 2011, Turystyka w chrześcijańskiej edukacji ekologicznej, in: Paedagogia Christiana, 28(2).
HUSSERL E., 1993, Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia, Warsaw.
INGARDENR., 1987, Książeczka o człowieku, Cracow.
IREK W., 2008, ‘Zielona religia’ czy Solidarność człowieka z przyrodą, in: Wrocławski Przegląd Teologiczny, 16.
JOHN PAUL II, 1984, Apostolic Exhortation Reconciliatio et paenitentia on Reconciliation and Penance in the Mission of the Church Today, Vatican, http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/apost_exhortations/documents/hf_jp-ii_exh_02121984_reconciliatio-et-paenitentia.html, (8.02.2019).
JOHN PAUL II, 1991, Centesimus Annus Encyclical Letter on the Hundredth Anniversary of Rerum Novarum, Vatican, https://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_01051991_centesimus-annus.html, (8.02.2019).
JOHN PAUL II, 1979, Encyclical Letter Redemptor Hominis, Vatican, http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_04031979_redemptor-hominis.html, (8.02.2019).
JOHN PAUL II, 1987, Encyclical Sollicitudo Rei Socialis for the Twentieth Anniversary of Populorum Progressio, Vatican, http://w2.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_30121987_sollicitudo-rei-socialis.html, (8.02.2019).
JOHN PAUL II, 2001, Catechesis, in: L'Osservatore Romano, 4.
JOHN PAUL II, 1990, Pokój z Bogiem Stwórcą, pokój z całym stworzeniem. Orędzie na Światowy Dzień Pokoju 1990, in: Orędzia Ojca Świętego Jana Pawła II, 1, Cracow 1998, p. 106-109.
KIJAS Z., 2004, Początki świata i człowieka, Cracow.
ŁEPKO Z., 2006, Problem opozycji człowieka wobec przyrody, in: Seminare, 23.
MORIN E., 1998, Zaginiony paradygmat – natura ludzka, in: Ekofilozofia. Wybór tekstów, eds. Brzostek M., Chojnacki j., Kaleta T., Warsaw.
NAUMOWICZ C., 2009, Eko-teologia jako forma chrześcijańskiej diakonii wobec stworzenia, in: Studia Ecologiae et Bioethicae, 1.
RATZINGER J., 1999, Nowa pieśń dla Pana. Wiara w Chrystusa a liturgia dzisiaj, Cracow.
ROGOWSKI R., 2008, Staraj się chwalić jego dzieła (Job 36, 24). Biblia i kształtowanie postaw proekologicznych, in: Elementy chrześcijańskie w edukacji ekologicznej, eds. Ostrowski M., Partyka J. Ojców, p. 14-17.
SALIJ J., 2009, Gwiazdy, ludzie i zwierzęta, Cracow.
ZIĘBA S., 2002, Teologiczny wymiar kryzysu ekologicznego, in: Ekologia. Przesłanie moralne Kościoła, eds. Nagórny J., Gocko J., Lublin, p. 22-35.