Społeczno-ekonomiczne aspekty zrównoważonego rozwoju w ujęciu globalnym i lokalnym
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Numer Tom 5 Nr 2 (2010)
-
Czy rozwój współczesnego świata jest zrównoważony?
Lucjan Pawłowski9-12
-
Globalne ocieplenie: przyczyny i natura domniemanego naukowego konsensusu
Richard S. Lindzen13-28
-
Trojakie podejście do zagadnienia indywidualnej i globalnej zrównoważoności
G. Venkatesh29-37
-
Społeczno-ekonomiczne aspekty zrównoważonego rozwoju w ujęciu globalnym i lokalnym
Arkadiusz Tuziak39-49
-
Metodologia i problematyka programu badawczego ISSP Environment z perspektywy idei zrównoważonego rozwoju
Paweł Rydzewski51-60
-
Ekologia ciszy jako element sozologii systemowej wzbogacający koncepcję rozwoju zrównoważonego
Wiesław Sztumski61-68
-
Filozofia zrównoważonego rozwoju – preliminaria
Leszek Gawor69-76
-
Środowiskowa konkurencyjność regionów – próba konceptualizacji
Armand Kasztelan77-86
-
Teoria i praktyka edukacji ekologicznej na rzecz zrównoważonego rozwoju
Agnieszka Hłobił87-94
-
Potrzeby i warunki edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju w Polsce
Małgorzata Grodzińska-Jurczak, Ewa Gajuś-Lankamer, Anna Wójcik, Agata Pietrzyk95-106
-
Polskie społeczeństwo wobec idei i zasad zrównoważonego rozwoju
Artur Bołtromiuk107-116
-
Współczesne uwarunkowania rozwoju społeczno-gospodarczego (ujęcie syntetyczne)
Barbara Piontek117-124
-
Recykling odpadów budowlanych w kontekście budownictwa zrównoważonego
Janusz Adamczyk, Robert Dylewski125-131
-
Informacja, Watykan: Obecny kryzys skłania do finansowej reorganizacji świata
Vatican Information Service133-134
-
Recenzja książki: B. Latour, Polityka Natury, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa 2009
Zdzisława Piątek135-139
-
Recenzja książki: Gospodarka i Państwo dla Społeczeństwa, Warszawa 2009
Lesław Michnowski140-148
-
Czy genocentryzm degraduje człowieka?
Zdzisława Piątek149-154
-
List do redakcji: Eko-efektywność dla zrównoważoności: wyzwanie omawiane podczas III konferencji dla Eko-efektywności, 9-11 czerwca 2010 r.
Gjalt Huppes, Masanobu Ishikawa155-156
-
List do redakcji: A Revolution of the Middle… and the Pursuit of Happiness: informacje o książce
John Ikerd156-157
-
List do redakcji: Rozwój zrównoważony z perspektywy studenckich praktyk poświęconych zagadnieniom środowiskowym i społeczno-ekonomicznym: przykład ze Szkocji
Kevin R. Butt, Joanna Kostecka157-159
-
Komunikaty i dokumenty do Państwowej Rady Ochrony Środowiska RP
Tomasz Winnicki163-172
Archiwum
-
Tom 7 Nr 2
2012-07-02 14
-
Tom 7 Nr 1
2012-01-02 12
-
Tom 6 Nr 2
2011-07-01 19
-
Tom 6 Nr 1
2011-01-03 18
-
Tom 5 Nr 2
2010-07-01 21
-
Tom 5 Nr 1
2010-01-04 16
-
Tom 4 Nr 2
2009-07-01 19
-
Tom 4 Nr 1
2009-01-05 22
-
Tom 3 Nr 2
2008-07-01 19
-
Tom 3 Nr 1
2008-01-02 12
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Authors
Abstrakt
Artykuł prezentuje wybrane zagadnienia z zakresu problematyki zrównoważonego rozwoju ujęte w perspektywie globalnej i lokalnej. Przedstawia w sposób przeglądowy aspekty ekologiczne szeroko rozumianego procesu wzrostu i rozwoju społeczno-ekonomicznego. Rozważa możliwość osiągnięcia harmonii między działalnością gospodarczą człowieka, konsumpcją a zdolnością środowiska naturalnego do trwania i odnawiania się. Jednym ze sposobów osiągnięcia równowagi między produkcją, konsumpcją a środowiskiem naturalnym jest recykling, traktowany jako zasadniczy element dynamicznego układu wzajemnych zależności między tymi sferami, będący tym samym ważnym warunkiem przetrwania ludzkiej społeczności zarówno w wymiarze globalnym jak i lokalnym.
W artykule podkreśla się konieczność ujmowania recyklingu nie tylko w kategoriach techniczno-organizacyjnych, ale w szerszej perspektywie – łączącej aspekty ekonomiczne i społeczne. Pozyskiwanie surowców wtórnych w procesie recyklingu zmniejsza negatywne obciążenia środowiska naturalnego, będąc jednym z ważnych aspektów zrównoważonego rozwoju, opartego na trwałej równowadze między trzema rodzajami kapitału: ekonomicznym, ludzkim i przyrodniczym. Przegląd wybranych zagadnień związanych ze społeczno-ekonomicznymi aspektami zrównoważonego rozwoju pokazuje, że szeroko rozumiana problematyka ekologiczna powinna być ujmowana w pogłębionej perspektywie humanistycznej, socjologicznej i filozoficznej, a tym samym dotykać sfery wartości, postaw, zachowań, a także świadomości ekologicznej.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
AMBROŻEWICZ P. Metodyka zagospodarowywania odpadów jako surowców wtórnych, Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów, Białystok 2001, s. 25-51.
BALICKI A., Statystyka w badaniach ochrony środowiska, GUS, Warszawa 1998, s. 43-80.
BIELSKI W. M., 2003, Niebezpieczna elektronika?, w: Sprawy Nauki, nr 5, s. 20.
BORYS T., Jakość życia a zrównoważony rozwój. Relacje i pomiar, w: Ekonomia a rozwój zrównoważony, t. 1, Teoria i kształcenie, red. Piontek F., Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok 2001, s. 88.
BOULDING K.,. Economics of Pollution, New York 1971, s. 24-53.
BROWN L. R., Jutro może być za późno, PWE, Warszawa 1982, s. 271 i nn.
BZDAK R., Problem możliwości teoretycznego uzasadnienia głębokiej ekologii, w: Człowiek i środowisko. Humanistyka i ekologia, red. Dembowski J., Wyd. WSP w Olsztynie, Olsztyn 1995, s. 91-96.
CHMIELAK A. (red.), Ekologiczne uwarunkowania rozwoju gospodarczego, Politechnika Białostocka, Białystok 2000, s. 25-70.
COMMONER B. The Environmental Cost of Economic Growth, in: Schurr S.H., Energy Economic Growth and the Environment, Baltimore – London 1972, p. 41.
CZAJA S., FIEDOR B., HAŁASA J. M., Szanse i zagrożenia gospodarowania odpadami komunalnymi na poziomie lokalnym i regionalnym (na przykładzie Dolnego Śląska), w: Techniczne i ekonomiczne problemy gospodarki odpadami komunalnymi i przemysłowymi, Biblioteka „Ekonomia i Środowisko” nr 21, AE Kraków,1997, s. 61.
CZAPIŃSKI J. Quo vadis homo? Zrównoważony rozwój, jakość życia i złudzenie postępu, w: Wymiary życia społecznego. Polska na przełomie XX i XXI wieku, red. Marody M., Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2002, s. 356-380.
DASMANN R. F., MILIONJ. P., FREEMAN P. H., Ekologiczne podstawy rozwoju ekonomicznego, PWN, Warszawa 1980, s. 18-22.
DURBIN P.T., 2010, Humanitarian Motives for Sustainable Developments in a Global Economy: An Essay, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 5, No. 1, s. 9-13.
Ekorozwój szansą przetrwania cywilizacji, Prace naukowe Polskiego Klubu Ekologicznego, t. 3, AGH, Kraków 1986.
FAMIELEC J., Straty i korzyści ekologiczne w gospodarce narodowej, PWN, Warszawa – Kraków 1999, s. 183-245.
FIEDOR B., Koncepcja „trwałego rozwoju”, w: Środowiskowe bariery rozwoju gospodarczego a przemiany strukturalne w Polsce, Biblioteka Ekonomia i Środowisko nr 9, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1993.
FORSTER B. A., 1973, Optimal Consumption Planning in a Polluted Environment, w: Economic Record, vol. 49, pp. 534-545.
GALBRAITH J. K., Ekonomia a cele społeczne, PWN, Warszawa 1979, s. 318-323.
GAWOR L., 2006, Antyglobalizm, alterglobalizm i filozofia zrównoważonego rozwoju jako globalizacyjne alternatywy, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 1. No. 1, s.41-48
Gemeinschaftsrecht im Bereich des Umweltschutzes. Generaldirektion Umwelt, nukleare Sicherheit und Katastrophenschutz, Band 6 „Abfall“, Europaeische Kommission ,Bruessel 1996.
GÓRKA K., Ekonomiczne aspekty gospodarowania odpadami przemysłowymi i komunalnymi, w: Techniczne i ekonomiczne problemy gospodarki odpadami komunalnymi i przemysłowymi, Biblioteka Ekonomia i Środowisko nr 21, Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Kraków 1999, s. 17-23.
GÓRKA K., 1997, Ekonomiczne aspekty ochrony środowiska naturalnego, w: Problemy Ekologii nr 21, s. 2-9.
GÓRKA K., Skutki integracji Polski z UE w dziedzinie ochrony środowiska, w: Ekonomia a rozwój zrównoważony, t. 2, Wdrażanie, red. Piontek F., Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok 2001, s. 23-24.
GÓRSKI M., Zadania gmin w zakresie utrzymania porządku i czystości oraz postępowanie z odpadami komunalnymi w świetle nowych rozwiązań prawnych, w: Funkcjonowanie samorządu terytorialnego. Doświadczenia i perspektywy, t. 1, red. Dolata S., Wyd. Uniwersytetu Opolskiego, Opole 1998, s. 551-556.
GRACZYK A., 2009, Mechanizmy rynkowe w ochronie środowiska jako czynnik zrównoważonego rozwoju, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 4. No. 1 , s. 99-108
HODGE T., 1997, Toward a Conceptual Framework for Assessing Progress Towards Sustainability, in: Social Indicators Research, 40, s. 5-8.
HOWANIEC M., Kształtowanie świadomości ekologicznej, ocena krytyczna, w: Ekonomia a rozwój zrównoważony, t. 1, Teoria i kształcenie, red. Piontek F., Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok 2001, s. 308-310.
HUBERT J., Społeczeństwo synergetyczne, Universitas, Kraków 2000, s. 211-212.
HULL Z., 1984, Świadomość ekologiczna, w: Aura, nr 11, s. 24-25.
HULL Z., Ekonomia i ekologia a przyszłość ludzkości, w: Wokół eko-filozofii. Księga jubileuszowa ofiarowana Prof. Henrykowi Skolimowskiemu dla uczczenia siedemdziesięciolecia urodzin, red. Papuziński A., Hull Z., Wyd. Akademii Bydgoskiej, Bydgoszcz 2001, s. 193-207.
JAGAS J., JOŃCZY R., Bariery ekologiczne a uwarunkowania rozwoju społeczno-gospodarczego, w: Ekologiczne uwarunkowania rozwoju społeczno-gospodarczego, red. Jagas J., Wydawnictwo Ekonomista, Opole 1997, s. 16-30.
JAKUBCZYK Z., LICHTOŃ J., TYSZKIEWICZ E., Ekonomiczno-organizacyjne aspekty wdrażania systemu zbiórki odpadów komunalnych na przykładzie gmin: Namysłów, Świerczów, Wilków i Domaszowice, w: Funkcjonowanie samorządu terytorialnego. Doświadczenia i perspektywy, t. 1, red. Dolata S., Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 1999, s. 579-595.
JAROŃ J., Ekologiczne aspekty przebudowy ekonomicznej w Polsce po roku 1990, w: Ekologia a procesy transformacji, red. Dembowski J., WSP Olsztyn, Olsztyn 1999, s. 163-175.
KOCIK L., Socjologiczna perspektywa problematyki ekologicznej, w: Socjologia i ekonomika ochrony środowiska na wsi i w rolnictwie, red. Kośmicki E., Czaja Z., Akademia Rolnicza im A. Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1999, s. 13-21.
KOZŁOWSKI S., Droga do ekorozwoju, PWN, Warszawa 1994, s. 16-41.
KOZŁOWSKI S., Ekorozwój, wyzwanie XXI wieku, PWN, Warszawa 2002.
LEŚNIAK M., SERĘGA Z., Świadomościowe korelaty proekologicznych wzorów zachowań w wiejskich społecznościach lokalnych, w: Socjologia i ekonomika ochrony środowiska na wsi i w rolnictwie, red. Kośmicki E., Czaja Z., Akademia Rolnicza im A. Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1999, s. 46-57.
LIPIEC G. (red.), Ekologia, demokracja, wolny rynek, wybór wystąpień z Międzynarodowej Konferencji w Krakowie, 24-25 listopada 1995 roku, Fundacja Międzynarodowe Centrum Rozwoju Demokracji, Kraków 1995, s. 27-153.
ŁUKASZEWICZ A., 1990, Bariera ekologiczna, recyklizacja, wzrost gospodarczy, w: Ekonomista, nr 6, s.845-867.
ŁUKASZEWICZ A., Natural Resources and Socio-economic Effects of Recycling, in: Structural Change, Economic Interdependence and World Development, vol. 2, Natural and Financial Resources for Development, Proceedings of the Seventh World Congress of the International Economic Association, Londyn 1987, s.35-47.
ŁUKASZEWICZ A., Wzrost gospodarczy, recyklizacja, ekonomia ekologiczna, w: Podstawy życia społecznego w Polsce, red. Marody M., Gucwa-Leśny E., Instytut Studiów Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 1996, s. 291-301.
MALINOWSKI A., Wstęp do ekologii człowieka, w: Ekologia i jej związki z różnymi dziedzinami wiedzy, red. Kurnatowska A., Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa – Łódź 1997, s. 171-180.
MARTIN H. P., SCHUMANN H., Pułapka globalizacji. Atak na demokrację i dobrobyt, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1999, s. 18-51.
MERING L., Ochrona środowiska w prawie wspólnotowym i prawie polskim, Wydawnictwo Prawnicze Lex, Sopot 1999, s. 15-20.
NOGA M. (red.), Ekologiczne i instytucjonalne uwarunkowania wzrostu gospodarczego: aspekty globalne i regionalne, Państwowy Instytut Naukowy, Instytut Śląski, Opole 1998, s. 47-62.
Ochrona środowiska człowieka – humanistyczne widzenie świata, Prace naukowe Polskiego Klubu Ekologicznego, Uniwersytet Jagielloński, Kraków 1984, t 1.
OSZMIAŃSKA M., Świadomość ekologiczna ludności wiejskiej w kontekście integracji z Unią Europejską, w: Socjologia i ekonomika ochrony środowiska na wsi i w rolnictwie, red. Kośmicki E., Czaja Z., Akademia Rolnicza im A. Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1999, s. 46-57.
PAJDA R., Warunki wdrażania proekologicznego zarządzania w układach lokalnych, w: Socjologia i ekonomika ochrony środowiska na wsi i w rolnictwie, red. Kośmicki E., Czaja Z., Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1999, s. 127-136.
PAPUZIŃSKI A., HULL Z. (red.), Wokół Eko-Filozofii. Księga jubileuszowa ofiarowana Profesorowi Henrykowi Skolimowskiemu dla uczczenia siedemdziesięciolecia urodzin, Akademia Bydgoska im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2001.
PAPUZIŃSKI A., Modele świadomości ekologicznej a strategia działań ekologicznych, w: Światopogląd i ekologia. Materiały III Olsztyńskiego Sympozjum Ekologicznego, Olsztyn - Waplewo 11-13 września 1996 roku, red. Dębowski J., Wyd. WSP w Olsztynie, Olsztyn 1997, s. 97-110.
PAWŁOWSKI A., Filozoficzne aspekty zasady zrównoważonego rozwoju, w: Filozoficzne, społeczne i ekonomiczne uwarunkowania zrównoważonego rozwoju, red. Pawłowski A., Politechnika Lubelska, Lublin 2004.
PAWŁOWSKI A., 2006, Wielowymiarowość zrównoważonego rozwoju, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 1, No 1, s.23-32.
PAWŁOWSKI A., PAWŁOWSKI L., 2008, Zrównoważony rozwój we współczesnej cywilizacji. Część 1: Środowisko a zrównoważony rozwój, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 3, No 1, s. 53-65.
PIONTEK B., Koncepcja rozwoju zrównoważonego i trwałego Polski, Wyd. Nauk. PWN Warszawa 2002, s. 13-27 oraz 111-129.
PIONTEK F., Sozoekonomiczny rachunek efektywności działalności gospodarczej w warunkach gospodarki rynkowej i samorządności terytorialnej, Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok 1995, s. 81-86.
PIONTEK F. (red.), Master plan narzędziem ekorozwoju gminy, Wyd. Śląsk, Katowice 1995, s. 39-40.
PIONTEK F., Metody ustalania szkód i kosztów powodowanych degradacją zasobów wodnych i składowaniem odpadów, Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok 1995, s. 91-104.
PIONTEK Z., Czy degradacja ekosfery jest nieuchronną konsekwencją rozwoju ludzkości, w: Ekologia a procesy transformacji, red. Dembowski J., WSP Olsztyn 1999, s. 20-29.
POSKROBKO B., Kształtowanie polityki ekorozwoju, w: Sterowanie ekorozwojem, red. Poskrobko B., Wyd. Ekonomia i Środowisko, Białystok 1998, s. 12-13.
POSKROBKO B., Programowanie zrównoważonego rozwoju powiatów, w: Socjologia i ekonomika ochrony środowiska na wsi i w rolnictwie, red. Kośmicki E., Czaja Z., Akademia Rolnicza im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu, Poznań 1999, s. 137-150.
PRUFER Ch. B., TUREK M., System zarządzania odpadami przez władze lokalne (aspekty społeczne), w: Funkcjonowanie samorządu terytorialnego. Doświadczenia i perspektywy, t. 1., red. Dolata S., Wyd. Uniwersytetu Opolskiego, Opole 1999, s. 569-579.
PRZYBYŁA H., Gmina wobec obowiązku ochrony środowiska przed odpadami komunalnymi, Fundacja Ekologiczna „Silesia”, Katowice 1993, s. 15.
ROSIK-DULEWSKA Cz., Podstawy gospodarki odpadami, PWN, Warszawa 2002, s. 32-70.
SANCHEZ A., Perspectives and Problems in Sustainable Development, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 3, no. 2, s. 21-23.
SEMKOW J., Ekonomia a ekologia, PWN, Warszawa 1980, s. 46-61.
SKOLIMOWSKI H., Filozofia żyjąca. Eko- filozofia jako drzewo życia, PWN, Warszawa 1993, s. 189.
SKOLIMOWSKI H., Wizje nowego millenium, Wydawnictwo EJB, Kraków 1999.
SKOWROŃSKI A., 2007, Zrównoważony rozwój perspektywą dalszego postępu cywilizacyjnego, w: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development, vol. 1, no. 2, s. 47-57.
STĘPIEŃ B., Ekologiczne ukierunkowanie rachunkowości w krajach Europy Zachodniej, Zesz. Nauk. AE Kraków 1998, nr 516, s. 35-51.
SUCHY M. (red.), Odpady zagrożeniem dla środowiska, Państwowa Inspekcja Ochrony Środowiska, WIOŚ Rzeszów 1998, s. 7-45.
SYMONIDES E., Degradacja środowiska przyrodniczego, w: Wiek wielkich przemian, red. Dobroczyński M., Jasińska A., Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001, s. 31-51.
SYMONOWICZ A., Bilans strat powstałych wskutek degradacji środowiska. Synteza. Problem badawczy 04.10.13. Podstawy społeczno-ekonomiczne ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego, SGPiS, Warszawa 1990.
SZULBORSKI K. D., Świadomość ekologiczna jako przedmiot badań socjologicznych, w: Decentralizacja. Regionalizacja. Ekologia. Studium filozoficznych, społeczno-politycznych i edukacyjnych aspektów ekologii z perspektywy „małych ojczyzn”, red. Papuziński A., Wyd. Uczelniane WSP w Bydgoszczy, Bydgoszcz 1998, s. 86-91.
TUZIAK A., Przejawy aktywności społeczności regionalnej w pokonywaniu dystansów i zróżnicowań. Przypadek regionu peryferyjnego, w: Regionalny wymiar procesów transformacyjnych. Zróżnicowania i podziały, red. Tuziak A., Tuziak B., Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2009, s. 87-107.
TUZIAK A., TUZIAK B., BOBRECKA-JAMRO D., JASTRZĘBSKA W., Innowacyjność i rozwój. Zakres i formy aktywności innowacyjnej administracji publicznej Podkarpacia w procesie trwałego rozwoju regionu, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2006.
VALASKAKIS K., SINDELL P. S., SMITH G. S., FITZPATRICK-MARTIN S., A Workable Alternative for the Future, Montreal 1979, s. 75-93.
WHITE L., 1967, Historical Roots of Our Ecologic Crisis, w: Science no.2767:1202-1203.
WÓDZ J., WÓDZ K., 1993, Funkcje świadomości ekologicznej, w: Transformacje, 1-2, s.45-49.
ZAUFAL B., 1986, Problematyka i założenia ekorozwoju, w: Ekorozwój szansą przetrwania cywilizacji. Prace Naukowe Polskiego Klubu Ekologicznego, Uniwersytet Jagielloński, Kraków: t. 3.
ŻYLICZ T., 1989, Ekonomia wobec zagadnień środowiska przyrodniczego. Elementy teorii oraz implikacje praktyczne. PWN, Warszawa, s. 35-70.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Abstract views: 118
Downloads: 89
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
