Eco-energy Anthropopressure in the Agricultural Landscape

Institute of Soil Science, Environment Engineering and Management, Faculty of Agrobioengineering, University of Life Sciences in Lublin, Leszczyńskiego St. 7, 20-069 Lublin

Barbara Futa

barbara.futa@up.lublin.pl

Institute of Soil Science, Environment Engineering and Management, Faculty of Agrobioengineering, University of Life Sciences in Lublin, Leszczyńskiego St. 7, 20-069 Lublin

Stanisław Baran

stanislaw.baran@up.lublin.pl

Institute of Soil Science, Environment Engineering and Management, Faculty of Agrobioengineering, University of Life Sciences in Lublin, Leszczyńskiego St. 7, 20-069 Lublin

Lucjan Pawłowski

l.pawlowski@pollub.pl

Institute of Environmental Protection Engineering, Faculty of Environmental Engineering, Lublin University of Technology, Nadbystrzycka St. 40 B, 20-618 Lublin

Abstrakt

Antropopresja ekoenergetyczna, aczkolwiek wywołująca określony wpływ na krajobraz rolniczy, jest niezbędna do przetrwania i rozwoju społeczeństwa. Inwestycje ekoenergetyczne budując nowe zależności i wykazując dużą transgresję w stosunku do stanu obecnego, wpływają na redefinicję tożsamości miejsca, społeczeństwa i krajobrazu. W artykule omówiono zarządzanie antropopresją ekoenergetyczną w kierunku zrównoważonego rozwoju społeczeństwa i gospodarki. Projekty modernizacji infrastruktury związane z budową źródeł energii odnawialnej powinny uwzględniać ocenę trendu antropopresji, co ułatwi określenie priorytetyzacji w działanich egzemplifikujacych się kolejnymi realizacjami inwestycji, uwzględniającymi aspekty ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Kryteria antropopresji ekoenergetycznej stanowią podstawę przy przygotowaniu analiz i wytycznych do planowania nowych przedsięwzięć. Warunkiem sprawdzającym poprawność rozwoju ekoenergetyki jest pozytywny trend antropopresji. Zastosowanie wskaźników enzymatycznych umożliwiających kwantyfikację przemian antropogenicznych oraz ekologicznych efektów realizacji zabiegów ochronnych związanych z wytwarzania energii odnawialnej pozwala na monitoring długookresowy oraz identyfikację trendów.

Słowa kluczowe:

antropopresja, ekoenergia, krajobraz rolniczy, zrównoważony rozwój, etyka ekologiczna

Bibliografia

BANDICK A.K., DICK R.P., 1999, Field management effects on soil enzyme activities, in: Soil Biol. Biochem. 31, p. 1471-1479.

BARAN S., BIELIŃSKA E.J., OLESZCZUK P., 2004, Enzymatic activity in an airfield soil polluted with polycyclic aromatic hydrocarbons, in: Geoderma 118, p. 221-232.

BARAN S., BIELIŃSKA E.J., ŻUKOWSKA G., 2009, Wpływ kompostów osadowo-popiołowych na aktywność enzymatyczną gleb wytworzonych na terenie po eksploatacji złóż siarki, in: Zesz. Probl. Post. Nauk Roln. 535, p. 15-22.

BARANOWSKI A., Koncepcja zrównoważonej rewitalizacji struktur osadniczych, in: Rewitalizacja zdegradowanych struktur osadniczych w warunkach zrównoważonego rozwoju, ed. Baranowski A. Politechnika Gdańska, Gdańsk 2000, p. 7-22.

BIELIŃSKA E.J., LIGĘZA S., 2010, Biochemical properties of selected soils in the area of Puławy Forest District, in: Ecological Chemistry and Engineering A vol. 17 No. 6, p. 567-574.

BIELIŃSKA E.J., FUTA B., MOCEK A., 2008, Wpływ zabiegów agrotechnicznych na funkcjonowanie krajobrazu rolniczego, in: Inżynieria Rolnicza 10 (108), p. 7-15.

BIELIŃSKA E.J., ANTONKIEWICZ J., KOŁODZIEJ B., WIŚNIEWSKI J., Zawartość metali ciężkich w wybranych częściach morfologicznych drzewiastych roślin energetycznych uprawianych na glebie użyźnionej osadem ściekowym, in: Gospodarka odpadami komunalnymi, ed. Szymański K., Politechnika Koszalińska, Koszalin 2012, tom VIII, p. 9-18.

BILIŃSKI T., Stan i perspektywy racjonalizacji użytkowania energii, in: Odnawialne źródła energii, ed. Małecki A., Zielona Góra 2006, z. 13, p. 31-42.

COMMISSION REGULATION No 795/2004, Official Journal of the European Union, L. 141/1.

COMMISSION REGULATION No 796/2004, Official Journal of the European Union, L. 141/18.

COUNCIL REGULATION No 1782/2003, Official Journal of the European Union, L. 270, 21.10.2003 p.1.

CYMERMAN R., NOWAK-RZĄSA M., 2001, Kształtowanie krajobrazów obszarów wiejskich poprzez prace urządzeniowo-rolne, in: Zesz. Tow. Roz. Obsz. Wiej., z. nr 3, Olsztyn.

CYMERMAN R., FALKOWSKI J., HOPPER A., Krajobrazy wiejskie, ART, Olsztyn 1992.

DOBRZAŃSKI K., DOBRZAŃSKA B.M., KIEŁCZEWSKI D., Ochrona środowiska przyrodniczego, Ekonomia i Środowisko, Białystok 1997.

DOŁĘGA W., Analiza farmy wiatrowej o założonej mocy znamionowej pod kątem wybranych parametrów technicznych, ekonomicznych i wiatrowych, in: Odnawialne źródła energii, ed. Małecki A., Zielona Góra 2006, z. 13, p. 185-193.

DUER H., CHRISTENSE P.O., 2010, Socio-economic aspects of different biofuel development pathways, in: Biom. Bioen., 24, p. 237-243.

DUDZIŃSKA M., 2012, Realizacja wybranych programów wsparcia rolnictwa w Polsce i Czechach, in: Acta Sci. Pol., Administratio Locorum, 11(4), p. 39-53.

DZIEKOŃSKA E., ECOVAST wobec lokalnej Agendy 21 priorytety – ze szczególnym uwzględnieniem odnawialnych źródeł energii, Politechnika Krakowska, Kraków 1999.

FABER A., STASIAK M., KUŚ J., GRABIŃSKI J. Produkcyjność wybranych gatunków roślin uprawianych na cel energetyczne w różnych siedliskach. Studia i Raporty IUNG – PIB Puławy 2008.

FISCHER Z., MAGOMEDOW M., Ekologia – krajobraz – energia, KUL, Lublin 2004.

GRZYBEK A., 2003, Kierunki rozwoju i możliwości przetwarzania biomasy na cele energetyczne, in: Czysta Energia 10, p. 23-28.

GUS 2012, Ochrona Środowiska, Informacje i opracowania statystyczne, Warszawa, 574.

HYCNAR J.J., GÓRSKI M., 2003, Uwarunkowania spalania biomasy z węglem, in: Polityka Energetyczna, Tom 6, Zeszyt Specjalny.

JABŁOŃSKI M., Studium rozwoju systemów energetycznych w województwie lubuskim do roku 2025, ze szczególnym uwzględnieniem perspektyw rozwoju energetyki odnawialnej, ART DRUK, Zielona Góra 2009.

JADCZYSZYN J., FABER A., ZALIWSKI A., Wyznaczenie obszarów potencjalnie przydatnych do uprawy wierzby i ślazowca pensylwańskiego na cele energetyczne w Polsce. Studia i raporty IUNG – PIB Puławy, Puławy 2008.

JANIKOWSKI R., Zarządzanie ekologiczne, Akademicka Oficyna Wydawnicza PLJ, Warszawa 1999.

JANIKOWSKI R., Zarządzanie antropopresją w kierunku zrównoważonego rozwoju społeczeństwa i gospodarki. Wyd. Difin, Warszawa 2004.

JANUSZEK K., 1999, Aktywność enzymatyczna wybranych gleb leśnych Polski południowej w świetle badań polowych i laboratoryjnych, in: Zesz. Nauk. AR Kraków, Seria Rozprawy 250.

KAHLE P., BAUM C., BOELCKE B., 2005, Effect of afforestation on soil properties and mycorrhizal formation, in: Pedosphere 15 (6), p. 754-760.

KIELISZEWSKA-ROKICKA B., Enzymy glebowe i ich znaczenie w badaniach aktywności mikrobiologicznej gleby, in: Drobnoustroje środowiska glebowego, eds. Dahm H., Pokojska-Burdziej A., UMK Toruń 2001, p. 37-47.

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, Europejska Polityka Energetyczna, Bruksela 10.01.2007.

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, Komunikat Komisji ‘Postęp w realizacji celów z Kioto’ (wymagany na mocy decyzji 280/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej mechanizmu monitorowania emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz wykonania protokołu z Kioto), Bruksela 27.11.2007.

KONWENCJA PARYSKA, 2002, Ochrona i trwałe użytkowanie biologicznej i krajobrazowej różnorodności w nawiązaniu do polityk i praktyk rolniczych, STRA-CO/AGRI 2001, 11 rev. 3.

KUŚ J., FABER A., STASIAK M., KAWALEC A. Produkcyjność wybranych gatunków roślin uprawianych na cel energetyczne w różnych siedliskach. Studia i Raporty IUNG – PIB Puławy 2008.

MAJER B., Procedura sporządzania opracowań ekofizjograficznych w świetle obowiązującego prawa, in: Przyroda i miasto, ed. Rylke J., SGGW, Warszawa 2007, t. 9, p. 276-285.

MALCZYK T., 2012, Antropopresja ekoenergetyczna w krajobrazie na przykładzie Parku Wiatrowego ‘Lipniki’, in: Architektura Krajobrazu, Studia i Prezentacje, 3 (36), p. 37-43.

MAŁECKI A., GAJEWSKI K., Rolnictwo energetyczne nowym wyzwaniem dla polskich rolników, in: Odnawialne źródła energii, ed. Małecki A., Zielona Góra 2006, z. 13, p. 5-11.

MINISTERSTWO ROLNICTWA I ROZWOJU WSI, 2005, Rolnictwo i gospodarka żywnościowa w Polsce, http://www.bip.minrol.gov.pl, (20.12.2012).

MYŚKÓW W., SOTACHYRA A., ZIĘBA S., MASIAK D., 1996, Aktywność biologiczna gleby jako wskaźnik jej żyzności i urodzajności, in: Rocz. Glebozn. 47, 1/2, p. 89-99.

NIEDŹWIECKA-FILIPIAK I., Wyróżniki krajobrazu i architektury wsi Polski południowo-zachodniej, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Wrocław 2009.

ODUM H.T., Environmental Accounting: Energy and Environmental Policy Making, John Wiley and Sons, New York 1996.

PAPUZIŃSKI A., 2013, The Axiology of Sustainable Development: An Attempt at Typologization, in: Problemy Ekorozwoju/Problems of Sustainable Development vol. 8, No 1, p. 5-25.

PAWŁOWSKI A., Rozwój zrównoważony – idea, filozofia, praktyka, Komitet Inżynierii Środowiska PAN, Monografie nr 51, KIŚ, Lublin 2008.

PAWŁOWSKI A., Sustainable Development as a Civilizational Revolution. Multidimensional Approach to the Challenges of the 21st century, CRC Press, Taylor & Francis Group, A Balkema Book, Boca Raton, Londyn, Nowy Jork, Leiden 2011.

PIEMENTEL D., PATZEK T.W., 2005, Ethanol Production Using Corn, Switchgrass and Wood; Biodiesel Production using Soybean and Sunflower, in: Natural Resources Research, March, vol. 14, issue 1, p. 65-76.

PIEKUT K., PAWLUŚKIEWICZ B., Rolnicze podstawy kształtowania środowiska, SGGW, Warszawa 2005.

PŁYWACZYK A., KOWALCZYK T., Gospodarowanie wodą w krajobrazie, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Wrocław 2007.

PROGRAM ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH na lata 2007-2013, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa 2012.

PROJEKT POLITYKI ENERGETYCZNEJ POLSKI do 2030 roku, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa 2009.

PRZEWOŹNIAK M., 2005, Teoretyczne aspekty przyrodniczej rewitalizacji miast: ku metodologii zintegrowanej rewitalizacja urbanistyczno-przyrodniczej, in: Teka Kom. Arch. Ur. Stud. Krajobr. – Ol. PAN, p. 25-34.

REPORT, 2008, Rural development in the Europian Union Statistical and Economic Information, Europen Union Direstore-General for Agriculture and Rural Development, http://ec. europa.eu/agriculture/agrista (08.07.2013).

ROYAL COMMISSION ON ENVIRONMENTAL POLLUTION, Biomass as a renewable energy source, http://www.rcep.org.uk/biomass/chapter2.pdf (08.07.2013).

ROSZKOWSKI A., 2008, Biomasa kontra rolnictwo, in: Inżynieria Rolnicza, 10(108), p. 201-208.

RYSZKOWSKI L., Krajobrazy rolnicze w koncepcji trwałego i zrównoważonego rozwoju społeczeństw, in: Problemy Ekologii Krajobrazu, ed. Cieszewska A., SGGW, Warszawa 2004, p. 26-28.

RYSZKOWSKI L., Ekologiczne zasady kształtowania i ochrony krajobrazu rolniczego, w: Ochrona Środowiska Rolniczego w świetle programów rolno-środowiskowych Unii Europejskiej, Małop. ODR 2007, p. 7-11.

SEKTOROWY PROGRAM OPERACYJNY, Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Warszawa 2010.

STRATEGIA ROZWOJU ENERGETYKI ODNAWIALNEJ, Sejm RP 23.08. 2001 r., Warszawa 2001.

USTAWA PRAWO ENERGETYCZNE z dnia 10 kwietnia 1997 r. (tekst jednolity Dz. U. 1997. 54. 348 z późn. zm.).

WÄTZOLD F., 2006, Implementing management plants in Natura 2000 sites: what abort cost-effectives? R-4 ALTER-Net meeting, Alterra, Wageningen, p. 1-16.

WILCZYŃSKI R., 2012, Odnowa wsi z wykorzystaniem środków europejskich – niewykorzystana szansa na rewitalizację, in: Architektura Krajobrazu. Studia i Prezentacje, 2 (35), p. 4-22.

YANG Z. X., TANG J., CHEN X., HU S., 2007, Effect of coexistin plant species on soil microbes and soil enzymes in metal lead contaminated soils, in; Appl. Soil Ecol. 37, p. 240-246.

ZALESKA-BARTOSZ J., 2008, Realizacja celów protokołu z Kioto przez kraje Wspólnoty Europejskiej. Instytut Nafty i Gazu, Kraków 2008.

ŻARSKA B., Ochrona krajobrazu, SGGW, Warszawa 2005.

Antropopresja eko-energetyczna w krajobrazie rolniczym. (2014). Problemy Ekorozwoju , 9(2), 99-111. https://ph.pollub.pl/index.php/preko/article/view/4879

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Numer Tom 9 Nr 2 (2014)

Archiwum

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Authors

Abstrakt

Słowa kluczowe:

Bibliografia

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Licencja