Problematyka adaptacji oraz modernizacji fortyfikacji jest współcześnie bardzo istotną kwestią. Obiekty militarne utraciły swoje pierwotne przeznaczenie i w dużej mierze zostały pozostawione same sobie. W ostatnim czasie odnotowywany jest stały wzrost zainteresowania militariami. Powoduje to, że coraz więcej tego typu obiektów jest przystosowywanych do nowej funkcji. Jest to jedyny sposób by uchronić je przed procesem degradacji. Doskonałym przykładem tego typu obiektów jest Twierdza Kłodzko, która należy do najlepiej zachowanych oraz najbardziej efektownych fortyfikacji śląskich oraz jest unikatowym na skalę Polski przykładem architektury militarnej. Po opuszczeniu jej opuszczeniu przez wojsko, stan techniczny obiektu znacznie się pogorszył. Powodem tego były próby wprowadzania do niego nowych funkcji. Aktualnie prowadzone są prace mające na celu usunięcie części wtórnych nawarstwień. Jednakże do prawidłowego funkcjonowania obiektu w dzisiejszych czasach niezbędne jest stworzenie planu jego modernizacji, który objąłby swoim działaniem całą Twierdzę. Stopniowe zmiany zapewniłyby sprawne funkcjonowanie oraz jej rozwój w przyszłości.
Bibliografia
Bogdanowski J., Architektura obronna w krajobrazie Polski. Od Biskupina do Westerplatte, Warszawa – Kraków 1996.
Bogdanowski J, Sztuka obronna, Kraków 1993.
Bukal G., Gerhard Cornelius Walrave i holendersko-pruska fortyfikacja na ziemiach polskich, Warszawa 1995.
Broniewski T., Kłodzko, Śląsk w zabytkach sztuki, Wrocław 1963.
Cudny W., Rouba R., Hotelarstwo jako sposób na rewitalizację zabytkowych obiektów militarnych pochodzących z XIX i XX w., Ochrona Zabytków nr 3−4, 2012, s. 107−122.
Drobek K, Knap K. Tkaczyk K., Rewitalizacja Twierdzy Kłodzko wraz z adaptacją Donjonu, Politechnika Lubelska, 2017.
Dziewulski W., Zarys rozwoju przestrzennego Kłodzka od czasów najdawniejszych do drugiej wojny światowej, T. III, Kłodzko 1959.
Gleń P., Krupa K. The use of secondary build-up in historical fabric based on the donjon of Kłodzko Fortress, E3S Web of Conferences, 2018, vol. 49, s. 1−10.
Guerquin B., Zamki Śląskie, Warszawa 1957.
Lozovskyi P., Adaptacja strefy wjazdu Twierdzy Kłodzko, Politechnika Lubelska, 2019.
Małachowicz E., Nowożytne fortyfikacje Śląska europejskim dziedzictwem kultury, Fortyfikacja tom XII, Warszawa 2002.
Małachowicz M., Zabytki fortyfikacji nowszej, specyfika zasobu, a metody ochrony, Giżycko 1997.
Małachowicz M., Zasoby fortyfikacji nowszej i problemy ich ochrony na obszarze Dolnego Śląska, Giżycko – Twierdza Boyen, 1997.
Triller E., O Lisowczykach w Ziemi Kłodzkiej, Rocznik Ziemi Kłodzkiej 1958, T. III, Kłodzko 1959.
Małachowicz M., Karnicki R., Podruczny G., Plan ochrony parku kulturowego dla Fortecznego Parku Kulturowego – Twierdza Kłodzko w Kłodzku, Wrocław – Kłodzko V, 2007.
Molski P., Kozarski P., Zagospodarowanie i konserwacja zabytkowych budowli, Poradnik, Warszawa 2001.
Pinkovskyi K., Rewitalizacja Twierdzy Kłodzko z adaptacją wejścia do trasy podziemnej, Politechnika Lubelska, 2019.
http://www.twierdzaklodzko.pl, data odczytu: 25.01.2018.
http://www.kłodzko.pl, data odczytu: 2.03.2018.
http://www.naszesudety.pl, data odczytu: 2.03.2018.
http://www.dawnekłodzko.pl, data odczytu: 15.01.2018.
http://www.zamkipolskie.pl, data odczytu: 24.01.2017.