Zaproszenie do składania artykułów do nowego numeru czasopisma „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego” nr 9/2020

2019-12-11

Nowe badania, materiały i technologie w ochronie i konserwacji zabytków

Ochrona i konserwacja zabytków cały czas rozwija się i przekształca. Z jednej strony zmiany dokonują się w podstawach teoretycznych całej dyscypliny – zmienia się pojęcie zabytku, metody i cele jego ochrony. W konsekwencji zmienia się zakres i forma dopuszczalnych ingerencji w skali pojedynczego obiektu oraz całych zabytkowych zespołów. Z drugiej strony cały czas dokonuje się postęp w metodach badania i dokumentacji zabytków oraz w materiałach, technologiach i urządzeniach stosowanych w ich ochronie i konserwacji. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym rosną potrzeby dotyczące wyposażenia zabytkowych obiektów. Wobec rosnących zagrożeń związanych ze zmianami klimatycznymi i środowiskowymi niezbędne jest stosowanie najnowszych, energooszczędnych rozwiązań infrastruktury technicznej, izolacji termicznych, akustycznych oraz przeciwwilgociowych. Zmiany zachodzą na wszystkich poziomach konserwatorskiego działania.
Konserwatorzy zabytków nie są w stanie planować i kontrolować większości zachodzących przemian. W szczególności dotyczy to nowych metod diagnostycznych, materiałów i technologii, które konserwacja zabytków przejmuje z innych obszarów. To oznacza jednak, że stosowane gdzie indziej rozwiązania muszą być wszechstronnie sprawdzane, zanim upowszechnią się ochronie dziedzictwa. Dlatego środowisko konserwatorskie powinno je na bieżąco poznawać i o nich dyskutować.
Wymiana i ocena doświadczeń związanych z nowymi rozwiązaniami jest bardzo ważna z różnych powodów. Niektóre nowości mogą znacząco usprawniać tradycyjne prace - na przykład scanning laserowy wprowadził wyższą jakość i tempo w przygotowaniu inwentaryzacji i dokumentacji obiektów zabytkowych. Inne nowości tworzą zupełnie nowe możliwości – na przykład dyfrakcja rentgenowska czy mikroskopy elektronowe stworzyły nieosiągalne dotąd możliwości poznania struktury, tekstury i składu historycznych materiałów. Są też jednak rozwiązania, które wymagają sprawdzenia i oceny w różnych aspektach – na przykład materiały i technologie służące docieplaniu historycznych budynków od wewnątrz.
Dlatego tak ważne jest zachowanie odpowiedniej kolejności; nowości trzeba sprawdzać w badaniach i pilotażowych zastosowaniach, dyskutować o ich skuteczności, zaletach i wadach, a potem popularyzować wśród konserwatorów i wprowadzać do szerokiej praktyki.

Finansowanie

2019-09-05

mnisw.jpg

Finansowanie przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego  w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych” w latach 2019-2020