Zaproszenie do składania artykułów do nowego numeru czasopisma „Ochrona Dziedzictwa Kulturowego” nr 13/2022

2022-01-24

Dostosowanie zabytków do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami – przepisy, zasady, dobre praktyki

Głównym wyzwaniem współczesnej ochrony zabytków staje się konieczność ich szeroko rozumianej modernizacji. Pojęcie to obejmuje wszelkie działania służące dostosowaniu historycznych obiektów do obecnych standardów użytkowych, technicznych, funkcjonalnych i ekologicznych. Jako działanie
modernizacyjne należy również traktować zapewnienie dostępności zabytków osobom ze szczególnymi potrzebami, które stanowią obecnie kilkanaście procent populacji. Ich liczba rośnie – przede wszystkim ze względu na starzenie się populacji. Dlatego dostosowanie całego środowiska kulturowego do potrzeb osób z ograniczeniami jest pilną, powszechną potrzebą. Dotyczy to również obiektów, zespołów i obszarów zabytkowych.

Międzynarodowe i krajowe przepisy określają wymagania, które muszą spełniać budynki i przestrzenie z punktu widzenia dostępności. Przepisy te dotyczą również zabytków. Jednak dostosowanie historycznych obiektów jest znacznie trudniejsze niż obiektów nowobudowanych. W wielu przypadkach zapewnienie dostępności w pełnym zakresie jest wręcz niemożliwe. Szczególnie dotyczy to zabytków, w których ingerencje służące zapewnieniu dostępności kolidują z ochroną zabytkowych wartości. W takich przypadkach konieczne jest poszukiwanie odpowiedniego kompromisu, pomiędzy potrzebą zapewnienia dostępności, a wymaganiami ochrony zabytków.


Zapewnianie dostępności zabytków jest dla konserwatorów zagadnieniem relatywnie nowym. Trwają prace nad tym problemem w ramach Krajowego Programu Ochrony Zabytków, jednak nie został on jeszcze
opracowany ani na poziomie teoretycznym, ani praktycznym. Dlatego środowisko konserwatorskie powinno jak najszybciej wypracować własne zasady i formy zapewniania dostępności zabytków dla osób ze szczególnymi potrzebami. Stanowisko konserwatorów w tej sprawie powinno być jak najszerzej rozpropagowane, aby ochrona zabytków w działaniach zapewniających dostępność nie została odsunięta na drugi plan. Dlatego tak duże znaczenie ma popularyzacja dobrych praktyk, które łączą ochronę zabytkowych
wartości z zapewnianiem dostępności w zabytkach.

Finansowanie

2019-09-05

mnisw.jpg

Finansowanie przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego  w ramach programu „Wsparcie dla czasopism naukowych” w latach 2019-2020