Cultural landscape as a category of monuments and its specificity


Abstract

Cultural landscape is the most recently established category of historic sites. It has been functioning in Poland since 1990 and was mentioned for the first time in UNESCO documents in 1992. Its dual structure distinguishes it from other typology groups. As per the definition provided in the act of law, cultural landscape is an area shaped by natural factors and human activities. This field covers not only natural elements but also products of civilization. Clear and unambiguous criteria for classifying cultural landscapes according to the results of their valorisation have not been implemented into historical preservation yet. This results in difficulties in preserving and protecting cultural landscapes in Poland. Under the provisions of the European Landscape Convention, Polish government is obliged to take actions aimed at assessing landscape values. Therefore, there is a chance to resolve the stalemate.


Keywords

historic monuments and sites; cultural landscape; culture park; Polish listed monument; landscape protection; landscape valorisation

Europejska Konwencja Krajobrazowa, sporządzona we Florencji dnia 20 października 2000 r, Dz. U. z 2006 r. Nr 14, poz. 98.

Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, przyjęta w Paryżu dnia 16 listopada 1972 r., Dz. U. z 1976 r. Nr 32, poz. 190 i 191.

Kurier Konserwatorski, Biuletyn Państwowej Służby Ochrony Zabytków Nr 6, Warszawa,27 marca 1995 r.

Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury, Dz.U. 1962 Nr 10 poz. 48.

Ustawa z dnia 19 lipca 1990 r. o zmianie ustawy o ochronie dóbr kultury i o muzeach, Dz. U. 1990 Nr 56 poz. 322.

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz. U. Nr 162, poz. 1568.

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu, Dz. U. z 2015 r., poz. 774, 1688.

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, z późn. zm.

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2015 r. poz. 199 i 443.

Zahariasz A., Zwierzyniecki Park Kulturowy w Krakowie, [w:] Czasopismo Techniczne, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Biblioteka Cyfrowa Politechniki Krakowskiej, z. 1-A/2008.


Published : 2016-11-28


Klupsz, L. (2016). Cultural landscape as a category of monuments and its specificity. Protection of Cultural Heritage, (2), 41-56. https://doi.org/10.24358/ODK_2016_02_04

Lidia Klupsz 
National Heritage Board  Poland
https://orcid.org/0000-0001-9061-8872

architekt krajobrazu, wieloletni pracownik instytucji związanych z ochroną zabytków, obecnie Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Rzeczoznawca MKiDN w dziedzinach dotyczących problematyki ochrony i kształtowania krajobrazu kulturowego. Ekspert ICOMOS w zakresie fortyfikacji i dziedzictwa militarnego. Członek Polskiego Komitetu Doradczego przy Prezesie Rady Ministrów RP, Członek ICOMOS, założyciel IcoFort – Międzynarodowego Komitetu Naukowego ICOMOS ds. Fortyfikacji
i Dziedzictwa Militarnego