60 lat Karty Weneckiej: Artykuł 5 i dopuszczalne limity użytkowania

Karta Wenecka jest centralnym punktem współczesnej konserwacji i fundamentem dla ICOMOS, ale jej współczesne znaczenie jest dyskusyjne. Te i inne kwestie zostały omówione przez ICOMOS w Budapeszcie 20 lat temu, na konferencji z okazji 40. rocznicy Karty. Pozostają jednak pytania dotyczące jej obecnego znaczenia. Bogusław Szmygin w 2004 r. pytał, czy Karta pozostaje „Dekalogiem” dyscypliny konserwatorskiej, czy też sama stała się „Pomnikiem Historii”? Karta Wenecka to produkt nowoczesności, z jej wiarą w ostateczne zerwanie z przeszłością i przezwyciężenie tradycji. W artykule oceniono obecne znaczenie Karty w odniesieniu do pilnego problemu współczesnej konserwacji, ograniczeń dopuszczalnego użytkowania – i zmian w zabytkowych budynkach (art. 5), na przykładzie niedawnej zmiany w angielskim kościele parafialnym. W artykule argumentuje się, że uznana potrzeba interpretacji Karty wymaga hermeneutycznie literackiego podejścia, które uznaje ograniczenia naukowej/technicznej lektury każdego zabytku – w tym Karty – oraz znaczenie dynamicznego rozumienia żywej tradycji, jaką jest konserwacja. W konkluzji stwierdza się, że Karta pozostaje centralnym tekstem dla dyscypliny konserwatorskiej, która sama w sobie jest żywą tradycją i z tego właśnie powodu jej status będzie nadal przedmiotem zaciekłych debat.