Opieka nad zabytkami na Ziemi Lubuskiej – współpraca społeczników ze służbami konserwatorskimi – dawniej i dziś
Barbara Bielinis-Kopeć
bbieliniskopec@gmail.comUniwersytet Zielonogórski, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze (Polska)
Abstrakt
Idea społecznej opieki nad zabytkami zapisała się chlubnie na kartach historii naszego kraju, jak również w powojennej historii ochrony zabytków na Ziemi Lubuskiej, czego przykłady sięgają lat 60. XX w. Dzięki temu wiele zabytków rezydencjonalnych na terenach przyłączonych do Polski po 1945 r., narażonych na akty wandalizmu i zniszczenie, zostało zabezpieczonych do czasu podjęcia prac remontowych, co umożliwiło ich przetrwanie do naszych czasów. Zaangażowanie społeczne i troska o dziedzictwo kulturowe małych ojczyzn, szczególnie widoczne od końca lat 90. XX w., stanowi potencjał, który należy wykorzystać i nadać mu należną rangę. Wojewódzcy konserwatorzy zabytków wspierają działania społeczników na wielu płaszczyznach i współpracują z nimi w trosce o zabytki. Znamy liczne przykłady inicjatyw, które zaowocowały przywróceniem wielu zabytków do dobrego stanu, należy więc rozpowszechniać stosowanie dobrych praktyk w tym zakresie. Wymaga to wprowadzenia rozwiązań systemowych, które poszerzą pola działania organizacji społecznych i osób zaangażowanych w opiekę nad zabytkami, określą zasady finansowania i współpracy ze służbami konserwatorskimi.
Słowa kluczowe:
społeczna opieka nad zabytkami, Ziemia Lubuska, dziedzictwo "Ziem Odzyskanych", ochrona zabytkówBibliografia
Bielinis-Kopeć B., Burzliwe losy zabytków sakralnych na Ziemiach Odzyskanych w powojennej Polsce przykładem wpływu polityki na „trudne” dziedzictwo kulturowe [w] Materiały z międzynarodowej konferencji naukowej pt. Ruiny zabytków sakralnych – ochrona i adaptacja do nowej funkcji, Gubin 2008, s. 225-247.
Google Scholar
Bielinis-Kopeć B., Kowalski St., Słowiński P., Miasta Ziemi Lubuskiej w obliczu II wojny światowej. Miejsca Pamięci, Zielona Góra-Gorzów Wlkp. 2014.
Google Scholar
Bujkiewicz Z., Z początków działalności Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze (1950) 1953-1957[w] Lubuskie Materiały Konserwatorskie, t. 11, 2014, s. 207-214.
Google Scholar
Chrostowski W., Historia pisana z pamięci, [w] Lubuskie Materiały Konserwatorskie, t. 20, 2023, s. 17-24.
Google Scholar
Kowalski St., Ochrona zabytków na Środkowym Nadodrzu po roku 1945 [w:] J. Kowalczyk (red.), Ochrona dziedzictwa kulturowego Zachodnich i Północnych Ziem Polskich, Warszawa 1995, s. 119 i n.
Google Scholar
Kowalski St., Polityczne bariery – praca służby konserwatorskiej w latach 1953-1990, [w] Lubuskie Materiały Konserwatorskie, t. 20, 2023, s. 9-16.
Google Scholar
Kowalski St., Zabytki słuszne i niesłuszne. Ze wspomnień konserwatora, Siedlisko, nr 2, 2006, s. 7-16.
Google Scholar
Muszyński J., Z doświadczeń w służbie konserwatorskiej [w:] Z. Mazur (red.), Wokół niemieckiego dziedzictwa kulturowego na Ziemiach Zachodnich i Północnych, Poznań 1997, s. 231-248.
Google Scholar
Rymar D. A., Ukształtowanie się Ziemi Lubuskiej jako jednostki administracyjnej w świetle sprawozdań pełnomocników rządu (luty-lipiec 1945), Rocznik Lubuski, 2005, T. 31, cz. 2.
Google Scholar
Skaziński B., Straty wojenne w zakresie dziedzictwa kulturowego na terenie miasta Gorzowa, [w:] D. A. Rymar, J. Sikorski (red.), Gorzów Wielkopolski w 60-leciu. 1945-2005, Gorzów Wlkp. 2005, s. 79-86.
Google Scholar
Tureczek M., Między propagandą a rzeczywistością. Niemieckie dobra kultury w percepcji władz i społeczeństwa na Ziemi Lubuskiej po 1945 roku, [w:] B. Mykietów, M. Tureczek (red.), Władza i społeczeństwo wobec niemieckiej spuścizny kulturowej na Ziemi Lubuskiej po II wojnie światowej, Zielona Góra 2010, s. 43-72.
Google Scholar
Autorzy
Barbara Bielinis-Kopećbbieliniskopec@gmail.com
Uniwersytet Zielonogórski, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Zielonej Górze Polska
Statystyki
Abstract views: 39PDF downloads: 16