Landscaping of green areas in the urban layout of midtown Lublin

Natalia Przesmycka

n.przesmycka@pollub.pl
Department of Architecture, Urban and Spatial Planning, Faculty of Civil Engineering and Architecture, Lublin University of Technology (Poland)
https://orcid.org/0000-0002-1755-2448

Kamila Boguszewska


Independent Architectural Design Studio, Faculty of Civil Engineering and Architecture, Lublin University of Technology (Poland)
https://orcid.org/0000-0002-1513-2490

Abstract

Today’s Lublin midtown has been shaped through both spontaneous and planned change. The oldest existing form of green landscaping in midtown Lublin are its convent gardens. Most of them have not retained their former character which was influenced by both changes in ownership and functionality. Planned green area landscaping as an element of urban composition appeared in Lublin for the first time at the beginning of the 19th century. It was then that the streamlined squares, markets and streets (Plac Musztry, Krakowskie Przedmieście, church squares) as well as the newly mapped out road and rail links gained a frame in the form of trees and shrubbery. A number of trees planted in the 19th century are still around to this day, forming a valued element of the city’s cultural and natural landscape. Soon after, the first city public parks appeared (Park na Czechówce, Ogród Miejski and Park Bronowicki). The historic cemeteries (at Lipowa St., the cemetery by the Evangelical church) are a very specific variant of urban green landscape in today’s midtown.

This article shows kinds of planned green area urban landscaping characteristic to midtown Lublin, based on the archival source materials, project studies, literature and iconography. The transformations of forms and functionalities of the indicated areas have been studied in the period from their foundation to date. Lublin midtown’s most vital public space – Plac Litewski – was the subject of detailed analysis.


Keywords:

Lublin, green areas in city center, Lublin's historic green areas, Ogród Saski, Plac Litewski

Adamiec P., Trzaskowska E., Diagnoza stanu i walorów parków miejskich Lublina oraz wytyczne do ich kształtowania, „Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych”, OL PAN, 2012, 8/1: 7−18.
DOI: https://doi.org/10.35784/teka.2489   Google Scholar

Adamiec P., Trzaskowska E., Wartości przyrodnicze parków historycznych Lublina na tle struktury ekologicznej miasta, „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”, nr 25/2014: 57−59.
  Google Scholar

APLA, Pamiętajcie o ogrodach, Biuletyn informacyjny, APL Lublin, nr 5, wrzesień 2011.
  Google Scholar

Boguszewska K., Zieleń pasów przydrożnych w historycznej ikonografii Lublina, W: Roślinność pasów przydrożnych Lublina: potencjał i zagrożenia; [Red:] Trzaskowska Ewa – Lublin: Urząd Miasta Lublin, 2017, s. 47−58.
  Google Scholar

Ciołek G., Ogrody Lublina w XIX wieku, „Ochrona zabytków”, r. 7, nr 4 (27), Warszawa 1954.
  Google Scholar

Dąbski M., Oleś A., Analiza dendrologiczna zabytkowego cmentarza przy ulicy Lipowej w Lublinie. / The dendrology analysis of the historic cemetery on Lipowa street in Lublin. Przyroda i miasto, 8: 434−440 (in Polish), 2006.
  Google Scholar

Durlak W., Dudkiewicz M., Dąbski M., Ekspertyza dendrologiczna dotycząca określenia stanu zdrowotnego topoli czarnej (Populus nigra L.) – pomnika przyrody na Placu Litewskim w Lublinie. Lublin Grudzień 2016.
  Google Scholar

Dybała J., Plac Litewski w Lublinie. Dzieje zabudowy i założenia urbanistycznego, „Roczniki Humanistyczne”, 1972, T. XX, z. 5, s. 71−101.
  Google Scholar

Dziesięciolecie Polski Odrodzonej – księga pamiątkowa 1918−1928, wydawnictwo i nakład Ilustrowanego Kuryera Codziennego, Światowida Na Szerokim Świecie, Kraków-Warszawa 1928.
  Google Scholar

Gawarecki H., Zabytki miasta, Lublin – przewodnik, 1959.
  Google Scholar

Gawarecki H., Stanisław Krzesiński: Dwa wrażenia…czyli Lublin jakim był w roku 1827 i jaki jest w roku 1877, [w:] „Rocznik Lubelski”, R. I, Lublin 1958, p. 246.
  Google Scholar

Gwaroński l., Historia w pomniku zamknięta, [w:] „Kalendarz Lubelski”, Lublin 1985.
  Google Scholar

Hodor K., Ogrody klasztorne i ich rola w kształtowaniu tkanki urbanistycznej miasta Krakowa. „Czasopismo Techniczne”, 6A-2012, z. 19, R. 109.
  Google Scholar

Krukowski M., Cartographic modelling of the urban quality of life – aspect of green areas in the City of Lublin (Poland), Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Lublin – Polonia, Vol. LXXIII Sectio B 2018, 7−27.
DOI: https://doi.org/10.17951/b.2018.73.0.7-27   Google Scholar

Kurzątkowski M., Najpiękniejszy w Polsce? Rzecz o placu Litewskim, [w:] Kalendarz Lubelski, Lublin 1985.
  Google Scholar

Landecka H., Wokół koncepcji Placu Litewskiego w Lublinie, „Wiadomości Konserwatorskie”, 2008, (24): 74−81.
  Google Scholar

Maj E., Arboretum F.Ł. Bieczyńskiego w ogrodzie Saskim w Lublinie, „Wiadomości Konserwatorskie Województwa Lubelskiego”, 2007.
  Google Scholar

Majdecki L., Historia Ogrodów, Warszawa 1978, PWN.
  Google Scholar

Maleszyk P., Czego potrzebuje Lublin. Raport z badania jakości życia w dzielnicach Lublina, Lublin 2019.
  Google Scholar

Mazurkiewicz J., Jurydyki Lubelskie, Wrocław 1965, Wyd. PAN.
  Google Scholar

Mącik H., Historyczne aleje przydrożne we współczesnych granicach Lublina i ich ochrona konserwatorska, [w:] Trzaskowska E. (red.), Roślinność pasów przydrożnych Lublina. Potencjał i zagrożenia, Lublin 2017, s. 35−46.
  Google Scholar

Niedźwiedź J., Ogrody publiczne dziewiętnastowiecznego Lublina w ideach, projektach i realizacjach Feliksa Bieczyńskiego, praca doktorska, Wydz. Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu SGGW w Warszawie, 2007.
  Google Scholar

Przesmycka N., Przeobrażenia historycznych terenów zielonych Lublina do 1939 roku. In Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych: Teka Commission of Architecture Urban Planning and Landscape Studies, vol. 1, 157−167. Lublin 2005, PAN O. Lublin.
  Google Scholar

Przesmycka N., Przesmycki J.Z., Lubelska komisja Boni Ordinis i jej wpływ na rozwój przestrzenny miasta: The Commission of Boni Ordinis in Lublin and its impact on spatial development of the city, “Budownictwo i Architektura”, vol. 7, 105−112, Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Lublin 2010.
DOI: https://doi.org/10.35784/bud-arch.2272   Google Scholar

Przesmycka N., Lublin przeobrażenia urbanistyczne 1815−1939, Wyd. Politechniki Lubelskiej, 2012.
  Google Scholar

Pudelska K., Mirosław A., Zabytkowe ogrody klasztorne we współczesnym Lublinie, TEKA, 2011, p. 81−91.
DOI: https://doi.org/10.35784/teka.2475   Google Scholar

Rewaloryzacja Ogrodu Saskiego w Lublinie. Zakres projektu oraz rys historyczny. Wydawca Gmina Lublin: Wydział Funduszy Europejskich Urzędu Miasta Lublin.
  Google Scholar

Sierpiński, S.Z., Obraz miasta Lublina, Warszawa 1839.
  Google Scholar

Wójciuk M., Specyfikacja kamienic i moderacja pogłównego Lublina z 1738, „Rocznik Lubelskiego Towarzystwa Genealogicznego”, Tom VI, 2014 (2015), 170−278.
  Google Scholar

Zieliński W.K., Monografia Lublina. Dzieje miasta Lublina, 1878.
  Google Scholar

Żywicki J., Urzędnicy: architekci, budowniczowie, inżynierowie cywilni… Ludzie architektury i budownictwa w województwie lubelskim oraz guberni lubelskiej w Królestwie Polskim w latach 1815−1915, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie Skłodowskiej, 2010.
  Google Scholar

APL, AmL, 1809−1874, sygn. 570.
  Google Scholar

APL, AmL, sygn. 6252, p. 32−34.
  Google Scholar

Architectural and Landscape Study of Plac Litewski, 2000.
  Google Scholar

Cegliński J. wg A. Lerue, 1857, Muzeum Lubelskie Kat. 94.
  Google Scholar

Cegliński J., Kolegiata św. Michała przed rozbiórką w latach 1846−1852.
  Google Scholar

Łodzia-Bieczyński F., 1854, APL, AmL 1809−1874, sygn. 570.
  Google Scholar

KRSW 3659, k. 22−40, KWL do KRSW z 30.III.1820.
  Google Scholar

Plac Litewski w Lublinie. Studium architektoniczno-krajobrazowe, Lublin 2000.
  Google Scholar

Plan miasta Lublina 1829, F. Bieczyński, Zb. Spec. Biblioteki H. Łopacińskiego.
  Google Scholar

Plan Miasta Lublina z 1912 roku, M. Stelmasiewicz, APL, sygn. 8623.
  Google Scholar

Plan miasta Lublina z 1919, APL, PmL, sygn. 13.
  Google Scholar

Plan sytuacyjny przebudowy miejskich skwerów, H. Paprocki, Muzeum Lubelskie, nr inw. ML/RR/338.
  Google Scholar

Ogólny i szczegółowy plan zabudowania obszaru ograniczonego ulicami Lipowa-Rury Jezuickie-Głęboka oraz cmentarza w m. Lublinie, Archiwum LPU WP UM.
  Google Scholar

Tretter J., Plan Der West Gazlizieschen Kreistadt Lublin nebst der umligenden Gegend, 1803, skala 1: 14.440, orgy. Kriegsarchiv Wiedeń, plan wyk. Pod kierunkiem Antoniego Mayera von Heldensfelda.
  Google Scholar

Dąbek F., “The Arrival of General Zajączek to Lublin in 1826”, oil painting.
  Google Scholar

Restoration of Ogród Saski in Lublin – scope of the project and historical outline, information brochure, published by Gmina Lublin, 2013.
  Google Scholar

http://www.sarp.krakow.pl/konkursy,149,Konkurs_na_Plac_Litewski_w_Lublinie.html (accessed 10.11, 2018 r.).
  Google Scholar

https://docplayer.pl/43137719-Koncepcja-zmiany-zagospodarowania-placu-litewskiego-w-lublinie.html (accessed 10.11, 2018 r.).
  Google Scholar

https://lublin.eu/mieszkancy/srodowisko/zielony-lublin/parki-w-lublinie/ogrod-saski/ (accessed 10.11, 2018 r.).
  Google Scholar

https://pl.wikipedia.org/wiki/Pomniki_przyrody_w_Lublinie (accessed 10.11, 2018 r.).
  Google Scholar

https://lublin.eu/gfx/lublin/userfiles/_public/lublin/lublin_w_ue/multimedia/ogrod_saski_folder.pdf.
  Google Scholar

https://en.wikipedia.org/wiki/Jurydyka (accessed 10.11, 2018 r.).
  Google Scholar

https://www.google.com/maps.
  Google Scholar

https://www.geoportal.gov.pl.
  Google Scholar

https://www.archivinformationssystem.at/detail.aspx?ID=1425049, [dostęp: 5 października 2020].
  Google Scholar

http://teatrnn.pl/historiamowiona/swiadek/Maj%2C_Euzebiusz_%281940-_%29?tar=44502.
  Google Scholar

Download


Published
2020-12-30

Cited by

Przesmycka, N., & Boguszewska, K. (2020). Landscaping of green areas in the urban layout of midtown Lublin. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki I Studiów Krajobrazowych, 16(4), 70–85. https://doi.org/10.35784/teka.2426

Authors

Natalia Przesmycka 
n.przesmycka@pollub.pl
Department of Architecture, Urban and Spatial Planning, Faculty of Civil Engineering and Architecture, Lublin University of Technology Poland
https://orcid.org/0000-0002-1755-2448

Authors

Kamila Boguszewska 

Independent Architectural Design Studio, Faculty of Civil Engineering and Architecture, Lublin University of Technology Poland
https://orcid.org/0000-0002-1513-2490

Statistics

Abstract views: 238
PDF downloads: 165


License

Copyright (c) 2020 Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.