Fort Bema (P-Parysów) in Warsaw – adaptation to the city recreation function


Abstract

This article deals with the idea of ​​synergistic integration of architectural and natural heritage – on the example of a former fortress building. Transformations of monuments located in close urban development become necessary – due to their tourist, cognitive and historical attractiveness. Architecture militaris objects cannot currently continue their original purpose. In order for an object to function in contemporary realities, it is necessary to give it contemporary functions – which becomes a sine qua non condition for their preservation and protection. Doing so is the introduction of contemporary additions to historical structures. The problem arises in the agreement between the interests of the user, the investor and the requirements that the designer must meet. An additional component of the entire process of adaptation/revalorization are also aspects related to the discussion on the possibility of permissible changes, transformations in line with the evolution of conservation thought. The research was focused on the archival query of the previous conservation studies and the local inspection of the area in order to verify the condition of the object and the degree/scope of adaptation works carried out. On the example of Fort Bema, where a functional program was implemented, concerning the adaptation of the fort to the space of urban leisure and recreation, the authors of the text presented effective design and conservation activities. In conclusion, it was hypothesized that such a course of action could also be used in post-fortress complexes located in less urbanized areas, e.g. in the Dęblin Fortress.


Keywords

fortification; heritage; military architecture; adaptation; Warsaw Fortress

E. Stach, „Krakow Fortress and Fortress Cultural Parks – Opportunities and Threats”, Archit. Kraj., t. 4, s. 18−29, sty. 2013.

A. Popis i J. Kwiatkowska-Malina, „Zabudowa cennych obszarów przyrodniczych w strukturze miasta w wyniku braku miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Urbanization of Valuable Natural Areas within the City Structure as a Result of Lack of Local Spatial Development Plans”, Stud. KPZK 2011 No 142, 2011, Dostęp: lis. 08, 2021. [Online]. Dostępne na: https://journals.pan.pl/dlibra/publication/111410/edition/96682.

W. Pokojska, Urban exploring – city – heritage – identity. Kraków : Jagiellonian University Press, 2015. Dostęp: lis. 08, 2021. [Online]. Dostępne na: https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/handle/item/18406.

P. Molski, „Adaptacja – formy i uwarunkowania”, w Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, Warszawa – Lublin: Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2009, s. 87−98. [Online]. Dostępne na: https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/35936326/adaptacja-with-cover-page-v2.pdf?Expires=1636210399&Signature=BCt0AsZbC2zUYitLGouAEbvo1SD1-7CTeJ3-VdjDWIPb7-0~v6qKa51NDDZHQcvE4S2jXoOkenHYeTnjjHNemSb0Yc5NlU0dnXIC3xD3adfUXzca9UmiVUTfUN7cvYhP1rHxLXdd0dh927jJtvKa6Y5DpihDRFqJbjXFMo9iEJmr4O~NK-d2ORD-GUzNSkGvEHS42PsgJzgkP2Rj~rXRP3hh6apXWtL0sTLONW~TrV2oXmrh3a92vzhlFxVUBXEwaxl-oubSL3sDpTelU9f8PujX7oMD1ff1qBLTiaEP~5IBryXPY6s1e-7dftZSf26k5NcnNm~dW8kLyQgzwMGkQw__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA.

M. Ciski i K. Rzasa, „Cultural Parks in the Spatial Planning System in Poland”, w 2018 Baltic Geodetic Congress (BGC Geomatics), cze. 2018, s. 145−149, doi: 10.1109/BGC-Geomatics.2018.00033.

I. Lipińska, „Turystyka dziedzictwa kulturowego – wybrane aspekty ochrony prawnej parku kulturowego”, Tur. Kult., t. 3, nr 0, Art. nr 0, mar. 2011.

K. Pałubska, „Tereny XIX-wiecznej Twierdzy Warszawa jako elementy struktury rekreacyjnej miasta”, Monografia, Department of Preservation of Historical Buildings and Monuments, Warszawa 2009. Dostęp: grudz. 02, 2021. [Online]. Dostępne na: https://repo.pw.edu.pl/info/phd/WUT286645/.

E. Wojtoń, „Nowa funkcja w starych murach – rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję na wybranych przykładach”, Probl. Rozw. Miast, nr 4, s. 77−91, 2012.

C. Głuszek, „The valuation of the wall-earth fortress facilities – background of the problem”, Archit. ISSN 1429−7507, 2018, doi: 10.5277/ARC180407.

P. Molski, „Ochrona i zagospodarowanie wybranych zespołów fortyfikacji nowszej w Polsce”, Pr. Nauk. Politech. Warsz. Ser. Archit., t. nr 3, s. 3−132, 2007.

M. Górski, „Konserwatorskie zasady adaptacji dzieł obronnych fortyfikacji nowszej w kontekście funkcji dydaktycznej zabytku”, w Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, Warszawa – Lublin: Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, 2009, s. 29−42. [Online]. Dostępne na: https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/35936326/adaptacja-with-cover-page-v2.pdf?Expires=1636210399&Signature=BCt0AsZbC2zUYitLGouAEbvo1SD1-7CTeJ3-VdjDWIPb7-0~v6qKa51NDDZHQcvE4S2jXoOkenHYeTnjjHNemSb0Yc5NlU0dnXIC3xD3adfUXzca9UmiVUTfUN7cvYhP1rHxLXdd0dh927jJtvKa6Y5DpihDRFqJbjXFMo9iEJmr4O~NK-d2ORD-GUzNSkGvEHS42PsgJzgkP2Rj~rXRP3hh6apXWtL0sTLONW~TrV2oXmrh3a92vzhlFxVUBXEwaxl-oubSL3sDpTelU9f8PujX7oMD1ff1qBLTiaEP~5IBryXPY6s1e-7dftZSf26k5NcnNm~dW8kLyQgzwMGkQw__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA.

A. Różańska i M. Kaczyńska, „Fort Bema w Warszawie – jako przykład zagospodarowania zabytkowego obiektu militarnego”, Archit. Kraj., t. nr 3, 2011, Dostęp: lis. 06, 2021. [Online]. Dostępne na: http://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-article-BAR8-0016-0012.

C. Głuszek, „Fortyfikacje twierdzy Warszawa jako przedmiot ochrony konserwatorskiej, wartości zabytkowe”, w Zespół XIX-wiecznych fortyfikacji Twierdza Warszawa: konsultacje i założenia do projektu planu ochrony parku kulturowego zespołu XIX-wiecznych fortyfikacji Twierdzy Warszawa, Miasto Stołeczne Warszawa, 2009, s. 11−15.

K. Pałubska, Zespół XIX-wiecznych fortyfikacji Twierdza Warszawa: konsultacje i założenia do projektu planu ochrony parku kulturowego zespołu XIX-wiecznych fortyfikacji Twierdzy Warszawa. Miasto Stołeczne Warszawa, 2009.

L. Królikowski, Twierdza „Warszawa”, Wydawnictwo Bellona, Warszawa 1994.

J. Wronkowska, „Pozawzrokowe doświadczanie przestrzeni a problem deprywacji sensorycznej współczesnego środowiska zurbanizowanego”, Architectus, nr 2(58), s. 147−162, 2019, doi: 10.5277/arc190212.


Published : 2021-12-30


Gleń, P., & Głuszek, C. (2021). Fort Bema (P-Parysów) in Warsaw – adaptation to the city recreation function. Teka Komisji Architektury, Urbanistyki I Studiów Krajobrazowych, 17(4), 25-32. https://doi.org/10.35784/teka.2837

Piotr Gleń  p.glen@pollub.pl
Department of Contemporary Architecture, Faculty of Civil Engineering and Architecture, Lublin University of Technology  Poland
https://orcid.org/0000-0002-2975-408X
Cezary Głuszek 
Division of Architectural Heritage and the Arts, Faculty of Architecture, Warsaw University of Technology  Poland
https://orcid.org/0000-0001-5774-413X