Podstawy teorii konserwacji jako warunek wstępny jej zastosowania W kwestii empirycznej wiedzy na temat praktyk konserwacyjnych

Integralną częścią teorii, warunkiem wstępnym jej funkcji predykcyjnej i wyjaśniającej, jest jej warstwa empiryczna – uogólnienie, uporządkowanie i wyjaśnienie ustaleń empirycznych. Te ostatnie są również gwarancją obiektywnej konfrontowalności z poruszanym obszarem rzeczywistości, a w konsekwencji wiarygodności i stosowalności teorii. Artykuł dotyczy faktu, że w teorii konserwacji źródła wiedzy o zjawiskach, których dotyczy (stan konserwacji), są niewystarczająco dostarczone i zapośredniczone. Analiza praktyki terenowej jest niezadowalająca. Odbywa się to w różnych formach, ale przede wszystkim poprzez interpretację wyłącznie subiektywnego doświadczenia, a także poprzez badania teoretyczne o charakterze jakościowym. Brakuje jednak badań empirycznych o charakterze ilościowym lub ilościowo-jakościowym, najlepiej w skali regionalnej lub krajowej.

Analizując szereg pism teoretycznych, zarówno międzynarodowych, jak i krajowych (dokumenty doktrynalne, artykuły, koncepcje i strategie), nakreślono przyczyny i konsekwencje istniejącej sytuacji. Jako rozwiązanie autor proponuje rozwój szerszych badań empirycznych w 3 głównych obszarach badawczych: analiza stanu i jakości (skuteczności) praktyki konserwatorskiej, analiza ekonomiczna, analiza stosunku społeczeństwa do obiektów dziedzictwa. Omówiono tu badania praktyczne w kontekście ujęcia teoretyczenego, a przedmiotem eseju jest metateoria obszaru badawczego.