ADAPTACJA ZABYTKÓW ARCHITEKTURY W GDAŃSKU. ZARYS PROBLEMATYKI W ŚWIETLE OBOWIĄZKÓW ORGANÓW OCHRONY ZABYTKÓW
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Numer Nr 4 (2017)
-
SPOŁECZNY KOMITET ODNOWY ZABYTKÓW KRAKOWA: GENEZA, DOŚWIADCZENIA, PROGRAM
Bogusław Krasnowolski7-14
-
POMNIK HISTORII – KATEDRA GNIEŹNIEŃSKA – DOMINANTĄ KRAJOBRAZU MIASTA OBECNIE I W PRZESZŁOŚCI
Magdalena Meller, Karolina Kowalska15-20
-
KRAJOBRAZ KULTUROWY NA LIŚCIE ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA – POLSKIE DOŚWIADCZENIA
Andrzej Michałowski21-30
-
ADAPTACJA ZABYTKÓW ARCHITEKTURY W GDAŃSKU. ZARYS PROBLEMATYKI W ŚWIETLE OBOWIĄZKÓW ORGANÓW OCHRONY ZABYTKÓW
Karolina Szczepanowska31-46
-
PERSPEKTYWY WPISU ELEMENTÓW KRAJOBRAZU KULTUROWEGO SZCZECINA NA LISTĘ POMNIKÓW HISTORII
Zbigniew Władysław Paszkowski, Jakub Ignacy Gołębiewski, Izabela Kozłowska47-62
-
GDAŃSK NA LIŚCIE ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA UNESCO – 20 LAT STARAŃ I NIEWYKORZYSTANYCH SZANS
Marcin Gawlicki63-72
-
KONSEKWENCJE WPISU DÓBR NA LISTĘ UNESCO – PRESTIŻ I CO DALEJ? Postulaty de lege ferenda w zakresie prawnych konsekwencji wpisania obiektu na Listę UNESCO
Ewelina Kowalska73-81
-
KOŚCIOŁY POKOJU W JAWORZE I ŚWIDNICY – PRACE KONSERWATORSKIE WNĘTRZA I WYPOSAŻENIA, JAKO PRZYKŁAD OCHRONY BUDOWLI WPISANYCH NA LISTĘ ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA
Małgorzata Korpała83-92
-
AUTENTYZM DEKORACJI MALARSKICH STAREGO MIASTA W WARSZAWIE
Anna Jagiellak93-103
-
PROBLEMY ZARZĄDZANIA MIEJSCEM ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA UNESCO NA PRZYKŁADZIE PLANU ZARZĄDZANIA DLA KOŚCIOŁÓW POKOJU W JAWORZE I ŚWIDNICY
Waldemar J. Affelt105-120
-
IDEE I ZAŁOŻENIA KONWENCJI O OCHRONIE DZIEDZICTWA KULTURALNEGO I NATURALNEGO I ICH REALIZACJA W POLSCE Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO KOMITETU DO SPRAW UNESCO
Sławomir Ratajski121-126
-
UDZIAŁ POLSKI W POCZĄTKOWYCH DZIAŁANIACH NA RZECZ REALIZACJI POSTANOWIEŃ KONWENCJI
Krzysztof K. Pawłowski127-134
-
PERSPEKTYWY OCHRONY ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA W POLSCE – CZYLI TENTATIVE LIST I PROPOZYCJE MOŻLIWYCH DO ZGŁOSZENIA KANDYDATUR NA LISTĘ ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA
Jakub Lewicki129-142
-
MIEJSCA PAMIĘCI NA TLE UNESCO 1972 WORLD HERITAGE CONVENTION ORAZ KRYTERIUM VI WYTYCZNYCH OPERACYJNYCH JEJ STOSOWANIA
Wojciech Kowalski149-162
-
ROLA „LIGI POLSKICH MIAST I MIEJSC UNESCO” W OCHRONIE DZIEDZICTWA KULTUROWEGO
Zbigniew Fiderewicz163-165
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Authors
Abstrakt
This article discusses the issue of adaptation of immovable historic monument and sites in light of the legal requirements and from the point of view of heritage protection authorities being one of the participants of the adaptation process. The initial aim is to define the concept of monument adaptation and delineate the conditions in which such a process occurs. The article describes a series of initial actions taken prior to the actual preservation and restoration works – as part of the adaptation process. These works include e.g. detailed research on a historic monument or site, including historical (historical-preservation studies), preservation, architecture, and in many cases also archaeological research. The aim of these activities is to acquire a fullest possible picture of the monument. The results of this research then constitute a basis for preparation of project documentation of the intended works. The article underlines importance of assigning an appropriate purpose to the asset undergoing the process of adaptation, which should be merged with a monument or site, i.e. respect all of its historical values and ensure the optimal utility of the asset, avoiding a series of potential negative consequences.
The paper then discusses the applicable legal framework concerning protection of immovable monuments and competences of monument protection authorities resulting from the said framework.
The paper’s conclusion postulates that the activities of all personnel working on historic monuments and sites should be guided by their inner conviction that monuments need to be looked after and that they have a social duty to maintain them for the sake of future generations. This duty is actually applicable to all citizens, just as the cultural heritage is the primary building block of the nation’s historical identity.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Barański M. Z., Kocińska Maria K., Kuźnia na Oruni. Aktywizacja społeczności lokalnej wokół zabytku, Renowacje i Zabytki, nr 3, 2013.
Bąkowski T., Udział wojewódzkiego konserwatora zabytków w procesie inwestycyjno-budowlanym oraz w innych postępowaniach związanych ze zmianą przeznaczenia lub zagospodarowania nieruchomości, [w:] Prawo ochrony zabytków, (red.) K. Zeidler, Warszawa– Gdańsk 2014.
Berent I., Kościół św. Jana w Gdańsku. Sacrum i profanum, Renowacje i Zabytki, nr 3, 2013.
Berent I., Szczepański J., Kościół św. Jana w Gdańsku, Gdańsk 2012.
Bukowska W., Krawczyk J. (red.) Karta Wenecka 1964–2014, Toruń 2015.
Czyżniewska L., Uwagi dotyczące problemów adaptacji obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji, [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2009.
Frodl W., Pojęcia i kryteria wartościowania zabytków. Ich oddziaływanie na praktykę konserwatorską, Warszawa 1966.
Gawlicki M., Funkcja zabytku – wyznacznik wartości czy pole konfliktu, [w:] Wartość funkcji w obiektach zabytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa 2014.
Grabiszewski M., Adaptacje budowli zabytkowych na cele hotelowe, [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2009.
Karta Wenecka, Postanowienia i Uchwały Międzynarodowego Kongresu Architektów i Techników Zabytków w Wenecji w 1964 r. (Międzynarodowa Karta Konserwacji i Restauracji Zabytków i Miejsc Zabytkowych), [w:] Vademecum Konserwatora Zabytków – Międzynarodowe Normy Ochrony Dziedzictwa Kultury. Biuletyn ICOMOS, Warszawa 1996.
Krawczyk R., Modus operandi niszczenia zabytków nieruchomych w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu, [w:] Prawo ochrony zabytków, (red.) K. Zeidler, Warszawa–Gdańsk 2014.
Małachowicz E., Konserwacja i rewaloryzacja architektury w środowisku kulturowym, Wrocław 2007.
Molski P., Adaptacja – formy i uwarunkowania, [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2009.
Molski P., Funkcja – atrybutem wartości i ochrony zabytku, [w:] Wartość funkcji w obiektach zabytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa 2014.
Pabisiak E., Nadzór konserwatorski – propozycje zmian ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, [w:] Prawo ochrony zabytków, (red.) K. Zeidler, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Warszawa–Gdańsk 2014.
Paner H., Spichlerz Błękitny Baranek. Wyspa Skarbów i ratowanie ostatniego gdańskiego spichlerza, Renowacje i Zabytki, nr 3, 2013.
Porozumienie z dnia 5 listopada 2015 r. pomiędzy Wojewodą Pomorskim, a Gminą Miasta Gdańska w sprawie prowadzenia spraw z zakresu właściwości Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków przez Gminę Miasta Gdańska (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 2015 r.,poz. 3422).
Rouba B., Dlaczego adaptacje niszczą zabytki i czy tak być musi?, [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2009.
Rouba B., Proces ochrony dóbr kultury. Pojęcia, terminologia, [w:] Ars longa vita brevis – tradycyjne i nowoczesne badania dzieł sztuki, Toruń 2003.
Rouba B., Projektowania konserwatorskie, Ochrona Zabytków, nr 1, 2008.
Rouba B., Wartościowanie w praktyce konserwatorskiej, [w:] Wartościowanie w ochronie i konserwacji zabytków, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2012.
Rouba R., Hotele w obiektach zabytkowych, Ochrona Zabytków, nr 1–2, 2004.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015r., poz. 1422 tj.).
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 października 2015 r.w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich, robót budowlanych, badań konserwatorskich, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków oraz badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz. U. z 2015r., poz. 1789).
Szczepanowska K., Prace konserwatorskie i roboty budowlane przy zabytkach nieruchomych znajdujących się w obszarze ochrony konserwatorskiej. Zarys problematyki na przykładzie miasta Gdańska w świetle działalności Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, [w:] Imponderabilia ochrony dziedzictwa kulturowego, (red.) S. Kowalska, Poznań–Kalisz 2014.
Szmelter I., Nowe rozumienie dziedzictwa kultury, implikacje dla wartościowania, [w:] Wartościowanie w ochronie i konserwacji zabytków, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2012.
Szmelter I., Współczesna teoria konserwacji i restauracji dóbr kultury. Zarys zagadnień, Ochrona Zabytków, nr 2, 2006.
Szmygin B., Analiza obiektu zabytkowego jako element adaptacji do współczesnych funkcji użytkowych – metodologia światowego dziedzictwa, [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2009.
Tajchman J., Adaptacja zabytków architektury w świetle współczesnej teorii ochrony i konserwacji dóbr kultury, [w:] Konferencja Naukowo-Techniczna. Konserwacja, wzmacnianie i modernizacja budowlanych obiektów historycznych i współczesnych, (red.) G. Rakowski, Kielce 2001.
Tajchman J., Konwencja o ochronie dziedzictwa architektonicznego Europy a przyczyny jego degradacji w Polsce oraz drogi do jej powstrzymania, [w:] Prawo ochrony zabytków, (red.) K. Zeidler, Warszawa–Gdańsk 2014.
Tajchman J., Metoda konserwacji i restauracji dziedzictwa architektonicznego w zakresie zabytkowych budowli, Toruń 2009.
Tajchman J., Piaskowska B., Na czym polega metoda adaptacji zabytków architektury do współczesnych funkcji, [w:] Wartość funkcji w obiektach zabytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa 2014.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r.,poz. 23 tekst jednolity z późniejszymi zmianami).
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U z 2014 r.,poz. 1446 tekst jednolity z późniejszymi zmianami).
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016r., poz. 290 tekst jednolity).
Włodarczyk M., Współczesna myśl architektoniczna w adaptacji obiektu zabytkowego czyli charakterystyka optymalnej ingerencji dla potrzeb nowej funkcji, [w:] Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, (red.) B. Szmygin, Warszawa–Lublin 2009.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Abstract views: 443
Downloads: 580
Karolina Szczepanowska - UMK w Toruniu
absolwent UMK w Toruniu, archeolog (specjalność archeologia architektury), absolwent Studiów Podyplomowych z Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa Dziedzictwa Architektonicznego.
Pracuje w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Gdańsku w Wydziale ds. Zabytków Nieruchomych. Zainteresowania: architektura, konserwacja zabytków, ochrona dziedzictwa kulturowego, archeologia okresu nowożytnego.
