Zasady etyczne
Redakcja czasopisma Budownictwo i Architektura (Civil and Architectural Engineering) oraz Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej zobowiązują się do przestrzegania najwyższych standardów etyki publikacyjnej w tekstach naukowych. Niniejsza polityka jest opracowana przez Redakcję i opiera się na wytycznych Komitetu ds. Etyki Wydawniczej (Committee on Publication Ethics – standardy etyki COPE), a w szczególności na:
- Zasadach przejrzystości i dobrych praktyk opracowanych przez COPE,
- Dobrych praktykach w procedurach recenzyjnych opracowanych przez polskie Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
- Kodeksie etyki pracownika naukowego opracowanym przez Polską Akademię Nauk,
- Zaleceniach dotyczących promowania uczciwości w publikacjach w czasopismach naukowych przygotowanych przez Radę Redakcji Naukowych.
Zasady etyczne realizowane przez BiA są zgodne z zasadami przyjętymi przez wydawcę Czasopisma, czyli Wydawnictwo PL
Zasady dla autorów
- Artykuły muszą być oryginalne, wcześniej niepublikowane oraz niezgłoszone równocześnie do innych czasopism.
- Autorzy potwierdzają, że nadesłane prace nie naruszają praw autorskich osób trzecich, cytowania oraz wszelkie materiały zaczerpnięte od osób trzecich są prawidłowo oznaczane. W przypadku prac zawierających materiały fotograficzne, schematy, rysunki lub wyniki badań, autorzy powinni dostarczyć odpowiednie zgody na ich publikację.
- Autorzy powinni dołożyć wszelkich starań, aby ich prace spełniały wymagania wysokich standardów naukowych i redakcyjnych, zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi na stronie Czasopisma.
- Autorzy potwierdzają, że nie wykorzystywali w pracy generatywnych narzędzi AI. Ponadto potwierdzają, że w przypadku użycia narzędzi wspomagających opartych o AI zweryfikowali tekst manuskryptu.
- Składając artykuł, Autorzy potwierdzają, że przygotowali tekst manuskryptu zgodnie z wymaganiami Czasopisma, dokonali weryfikacji językowej oraz edytorskiej, uwzględniając kompletność wszystkich tabel, rysunków, wzorów oraz że prawidłowo przygotowali zestawienie literatury.
- Jako współautorzy artykułu mogą być wskazane wyłącznie osoby rzeczywiście uczestniczące w powstaniu pracy i zaakceptowane przez cały zespół – transparentność w przypisywaniu autorstwa jest obowiązkowa. Autor korespondencyjny powinien zadbać o to, by wszystkie osoby biorące udział w powstaniu artykułu zostały wymienione jako współautorzy.
- Zmiany w składzie autorów dokonane po zgłoszeniu pracy do Czasopisma wymagają uzasadnienia i zgody wszystkich współautorów oraz muszą być zgłoszone Redakcji przed publikacją. Nieuzasadniona zmiana składu autorów może skutkować wycofaniem artykułu. Ostatecznaą decyzję w tej sprawie podejmuje Redaktor.
- Autorzy mogą wskazywać potencjalnych recenzentów pracy, pod warunkiem braku konfliktu interesów (brak bezpośrednich relacji osobistych, służbowych, naukowej współpracy w ciągu ostatnich 2 lat, np. publikacji współautorskiej). Redakcja nie ma obowiązku wybrać recenzentów proponowanych przez autorów.
- Autorzy mają obowiązek zgłaszania wszelkich konfliktów interesów z wszystkimi osobami/podmiotami zaangażowanymi w proces wydawniczy.
- Autorzy wystrzegają się manipulowania cytowaniami, tj. nadmiernego cytowania własnych prac, wymiany cytowań między grupami autorów (tzw. farmy cytowań lub citation rings).
- Autorzy powinni zgłosić wszystkie źródła finansowania, które pozwoliły zrealizować publikację.
- W przypadku wykrycia błędów lub nieścisłości w opublikowanej pracy autorzy są zobowiązani do niezwłocznego zgłoszenia tego faktu do Redakcji i współpracy przy korekcie lub wycofaniu publikacji.
Zasady procesu recenzyjnego
- Recenzenci powinni posiadać co najmniej stopień doktora. W wyjątkowych i szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy wąska dziedzina nauki ogranicza dostępność ekspertów z doktoratem, dopuszcza się przeprowadzenie recenzji przez osobę z tytułem magistra, o ile posiada odpowiednią wiedzę, doświadczenie i uznanie w danej dziedzinie. Decyzję o powołaniu odpowiedniego recenzenta podejmuje Section/Journal editor. Doktoranci Politechniki Lubelskiej mogą wykonywać recenzję jako formę praktyki naukowej pod nadzorem opiekuna naukowego (senior researcher).
- Recenzje prowadzone są w trybie double-blind, co oznacza, że zarówno autor, jak i recenzent pozostają wobec siebie anonimowi.
- Proces doboru recenzentów jest otwarty i dynamiczny. Redakcja poszukuje ekspertów z całego świata, starając się zapewnić zarówno różnorodność geograficzną, tematyczną jak i płciową.
- Recenzenci są zobowiązani do zachowania poufności, obiektywności oraz zgłaszania wszelkich konfliktów interesów. W razie ich wystąpienia muszą niezwłocznie powiadomić Redakcję i odmówić wykonania recenzji. Przykłady konfliktu interesów obejmują między innymi: relacje osobiste (np. rodzina, przyjaźń, konflikty), zależności służbowe (np. podległość zawodowa), bliską współpracę naukową w ostatnich dwóch latach (np. publikacja współautorska) oraz inne powiązania finansowe lub osobiste mogące wpłynąć na bezstronność recenzji.
- Recenzenci są zobowiązani do etycznego zachowania w stosunku do powierzonych zgłoszeń (tekstów), w tym do niewykorzystywania oraz nieudostępniania ich osobom postronnym. Dotyczy to także manuskryptów, które nie zostały opublikowane.
- W przypadku wykrycia plagiatu, nieuzasadnionych cytowań etc. recenzenci są zobowiązani powiadomić o tym Redakcję.
- Recenzenci nie otrzymują wynagrodzenia za swoją pracę. Po dokonaniu recenzji Redakcja wysyła recenzentowi list z podziękowaniem, który umożliwia samodzielne zgłoszenie wykonanej recenzji do profilu naukowego recenzenta, np. Web of Science Researcher Profile.
- Lista recenzentów z poprzednich lat dostępna jest pod adresem: https://ph.pollub.pl/index.php/bia/reviewers.
Zasady dla Redakcji
- Każdy nadesłany artykuł jest wstępnie czytany i analizowany przez Redaktora prowadzącego.
- Redaktor ma prawo nie kierować pracy do recenzji, jeśli oceni, że nie odpowiada ona tematyce Czasopisma. Redaktor może również podjąć podobną decyzję w przypadku stwierdzenia, że praca nie spełnia kryteriów formalnych, językowych lub stwierdzi nienaukowy charakter tekstu.
- Redaktor może poprosić autora o dokonanie poprawek lub wyjaśnień, zanim skieruje pracę do recenzji.
- W przypadku podjęcia decyzji o dalszym procedowaniu pracy, Redaktor zapoznaje się z raportem wygenerowanym przez narzędzie wykrywające plagiat – iThenticate. Redakcja analizuje nie tylko procent podobieństwa artykułu, ale również dokładnie weryfikuje fragmenty tekstu pod kątem autentyczności.
- Redaktor prowadzący możliwie najszybciej wysyła pracę do recenzentów. Wybór recenzentów stanowi suwerenną decyzję Redaktora. Proces recenzowania kończy się uzyskaniem minimum dwóch recenzji.
- Po uzyskaniu minimum dwóch recenzji Redaktor prowadzący zapoznaje się z nimi i wydaje decyzję w sprawie dalszego postępowania (accept, minor revision, major revision, decline). Redaktor prowadzący może również dodać swoje uwagi, jeśli uzna, że w poprawionym po recenzjach tekście wciąż występują niejasności bądź nieścisłości, np. Redaktor może polecić autorowi dodanie rysunku z mapką dla zobrazowania jakiejś przestrzeni, która jest opisana w artykule. Uwagi Redaktora dotyczyć mogą także m.in. dopasowania stylu, zmiany struktury pracy, rozwinięcia rozdziału/podrozdziału, zastosowania się autora do uwag recenzentów.
- Autorzy są zobowiązani do ustosunkowania się do uwag recenzentów i wprowadzenia, o ile to konieczne, zmian w tekście. Zmiany i odpowiedzi na uwagi recenzentów muszą być jasno przedstawione w poprawionej wersji manuskryptu. Autorzy muszą jasno się ustosunkować do każdej uwagi recenzentów. Poprawiona wersja powinna zawierać dwa pliki: uaktualniony plik z tekstem pracy wraz ze wskazaniem zmian po recenzjach oraz plik z odpowiedziami na recenzje.
- Redaktor prowadzący podejmuje decyzję o wysłaniu poprawionego manuskryptu i odpowiedzi na uwagi recenzentów do ponownej recenzji albo, w przypadku niewielkich zmian, podejmuje decyzję samodzielnie.
Procedura postępowania w przypadku naruszeń etyki
Redakcja czasopisma Budownictwo i Architektura (Civil and Architectural Engineering) zobowiązuje się do niezwłocznego i skrupulatnego postępowania w przypadku podejrzenia naruszeń zasad etyki publikacyjnej.
- W sprawach takich interweniują Rada Naukowa Wydawnictwa oraz Rada Redakcyjna czasopisma, które analizują zgłoszenia w sposób transparentny i obiektywny.
- Konkretne osoby odpowiedzialne za rozpatrzenie i koordynację spraw to m.in. Redaktor ds. etyki (p. Tomasz Lipecki) oraz członkowie Rady, których skład jest dostępny na stronie Czasopisma: Zespół redakcyjny.
- Ramy czasowe każdego postępowania są ściśle określone i respektowane, aby zapewnić szybkie wyjaśnienie sprawy i podjęcie decyzji.
- Komunikacja z autorem, recenzentami oraz innymi stronami przebiega w sposób jasny i profesjonalny – wszystkie etapy są dokumentowane i archiwizowane.
- Redakcja Czasopisma współpracuje ściśle z Wydawcą, jakim jest Politechnika Lubelska, a w razie potrzeby także z innymi podmiotami, w celu skutecznego wykrywania i/lub rozstrzygania sporów związanych z przestrzeganiem zasad etyki publikacyjnej.
- Zespół redakcyjny podejmuje decyzje w zależności od rodzaju i wagi naruszenia. Są wśród nich: wezwanie do wyjaśnień i/lub poprawy tekstu, wycofanie artykułu, poinformowanie instytucji afiliacyjnych autora, a w skrajnych przypadkach zgłoszenie sprawy do właściwych organów.
