MODERNIZM JAKO SZCZEGÓLNIE WAŻNE POLSKIE DZIEDZICTWO XX WIEKU. KRYTERIA WYBORU I OCHRONY ZASOBÓW MODERNISTYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE ARCHITEKTURY STALOWEJ WOLI

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

Abstrakt

W publikacji przedstawiono problemy związane z ochroną konserwatorską modernistycznych budynków w Stalowej Woli. Miasto, pierwotnie zaprojektowane w duchu przeważających idei modernizmu, zostało zbudowane w latach trzydziestych okresu międzywojennego. Ideologiczno-konceptualna spójność i jej realizacja określają reprezentatywność kompleksu urbanistycznego Stalowej Woli jako modernistycznego dziedzictwa kulturowego.


Trwające procesy transformacji wymuszają działania mające na celu ochronę tego dziedzictwa. W pracy przedstawiono konieczność analizy i oceny całego kompleksu urbanistycznego w celu ustalenia możliwych kryteriów i obszarów analizy. Zasugerowano wzięcie koncepcji projektu i jej realizację pod uwagę jako podstawowe kryterium oceny w kontekście zmian, które nastąpiły po drugiej wojnie światowej.


W pracy przywołano założenia dla projektowania obiektów mieszkalnych i usługowych, a także zwrócono uwagę na konieczność oceny wpływu aktualnie realizowanych inwestycji, mających wpływ na kompletność i integralność kompleksu architektoniczno-urbanistycznego Stalowej Woli.


Wartości niematerialne: nazwy ulic, budynków, placów, a także niematerialne wartości obiektów architektonicznych oraz architektoniczne projekty poszczególnych budynków i miast jako całości to kolejny obszar, który wymaga tak badań, jak i ochrony. Problemy wynikające z niskiej świadomości mieszkańców, mającej wpływ na proponowane rozwiązaniach do projektowania odnowionych i zmodernizowanych budynków, zostały omówione w niniejszej pracy.


Aby rozwiązać większość problemów związanych z ochroną konserwatorską modernistycznej architektury i urbanistyki Stalowej Woli, proponuje się utworzenie Parku Kulturowego. Praca przedstawia zarówno argumenty za jego utworzeniem, jak również jego zakres

Słowa kluczowe:

COP, architektura modernistyczna, park kulturowy, waloryzacja, problemy konserwatorskie, wpis do rejestru zabytków

Bibliografia

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

MODERNIZM JAKO SZCZEGÓLNIE WAŻNE POLSKIE DZIEDZICTWO XX WIEKU. KRYTERIA WYBORU I OCHRONY ZASOBÓW MODERNISTYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE ARCHITEKTURY STALOWEJ WOLI. (2017). Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, 3, 125-131. https://doi.org/10.24358/ODK_2017_03_09
Biogram autora

Grażyna Stojak - Uniwersytet Rzeszowski

dr, adiunkt w Zakładzie Muzeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Z wykształcenia - historyk
sztuki i pedagog, z praktyki - konserwator zabytków architektury i muzealnik. Praca zawodowa od
1986 roku. W latach 1996-2008 – muzealnik, praca w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej.
W 2005 roku obrona doktoratu. W latach 2008-2016 – Podkarpacki Wojewódzki Konserwator
Zabytków w Przemyślu. Obecnie pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego. Autorka kilku
książek i licznych artykułów o ochronie zabytków, sztuce XX wieku, historii fotografii, rewitalizacji
dziedzictwa kulturowego, pedagogiki wychowania przez sztukę. Kurator licznych wystaw sztuki
współczesnej, a także autorka esejów i wstępów do katalogów sztuki współczesnej.