MODERNIZM JAKO SZCZEGÓLNIE WAŻNE POLSKIE DZIEDZICTWO XX WIEKU. KRYTERIA WYBORU I OCHRONY ZASOBÓW MODERNISTYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE ARCHITEKTURY STALOWEJ WOLI
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Numer Nr 3 (2017)
-
OCHRONA DÓBR KULTURY WSPÓŁCZESNEJ W DOKUMENTACH PLANISTYCZNYCH ŁODZI – DEFINIOWANIE ZASOBU ORAZ ZASAD OCHRONY
Maria Dankowska7-18
-
PROBLEMATYKA KONSERWATORSKA I ZAŁOŻENIA OCHRONY OBIEKTÓW DAWNEGO KL AUSCHITZ-BIRKENAU
Jolanta Banaś-Maciaszczyk, Rafał Pióro19-28
-
PRAWNO-AUTORSKA OCHRONA DZIEDZICTWA KULTUROWEGO XX WIEKU
Wojciech Kowalski29-44
-
DZIEDZICTWO ARCHITEKTURY POWOJENNEJ POLSKI JAKO ZAPIS PRZEMIAN POLITYCZNYCH, SPOŁECZNYCH I EKONOMICZNYCH
Małgorzata Rozbicka45-68
-
OCHRONA DÓBR KULTURY 2 POŁ. XX W. NA ŚLĄSKU. URBANISTYKA, ARCHITEKTURA, RZEŹBA, MURAL
Helena Jadwiszczok-Molencka, Jacek Molencki69-85
-
JAK MŁODY MOŻE BYĆ ZABYTEK? PRZESŁANKI NORMATYNE DO STWIERDZANIA „DAWNOŚCI” ZABYTKÓW NIERUCHOMYCH
Marek Świdrak87-94
-
AUTENTYZM VERSUS UDOSTĘPNIENIE. GRANICE KOMPROMISÓW W KONSERWACJI BYŁEGO OBOZU AUSCHWITZ-BIRKENAU
Anna Łopuska95-106
-
OCENA WARTOŚCI ZABYTKÓW EPOKI MODERNIZMU Z 1 POŁ. XX WIEKU. PROPOZYCJA METODY KLASYFIKACJI
Jakub Lewicki107-124
-
MODERNIZM JAKO SZCZEGÓLNIE WAŻNE POLSKIE DZIEDZICTWO XX WIEKU. KRYTERIA WYBORU I OCHRONY ZASOBÓW MODERNISTYCZNYCH NA PRZYKŁADZIE ARCHITEKTURY STALOWEJ WOLI
Grażyna Stojak125-131
-
POSZUKIWANIE KRYTERIÓW OCENY NOWOCZESNYCH MALOWIDEŁ ŚCIENNYCH W ZABYTKOWYCH KOŚCIOŁACH W POLSCE
Małgorzata Korpała133-145
-
DZIEDZICTWO PRZEMYSŁU – DZIEDZICTWO NIECHCIANE – DZIEDZICTWO NIEZNANE
Jacek Dąbrowski147-160
-
DZIEDZICTWO NOWOCZESNOŚCI W JAPONII – KATEGORIE WARTOŚCIOWANIA I PRZYKŁADY OBIEKTÓW
Waldemar J. Affelt161-178
-
ZABYTKI MODERNIZMU JAKO ZDEFINIOWANY ZASÓB DZIEDZICTWA ARCHITEKTONICZNEGO W KONTEKŚCIE OCHRONY KONSERWATORSKIEJ OBIEKTÓW POWOJENNYCH
Maciej Czarnecki179-186
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Authors
Abstrakt
W publikacji przedstawiono problemy związane z ochroną konserwatorską modernistycznych budynków w Stalowej Woli. Miasto, pierwotnie zaprojektowane w duchu przeważających idei modernizmu, zostało zbudowane w latach trzydziestych okresu międzywojennego. Ideologiczno-konceptualna spójność i jej realizacja określają reprezentatywność kompleksu urbanistycznego Stalowej Woli jako modernistycznego dziedzictwa kulturowego.
Trwające procesy transformacji wymuszają działania mające na celu ochronę tego dziedzictwa. W pracy przedstawiono konieczność analizy i oceny całego kompleksu urbanistycznego w celu ustalenia możliwych kryteriów i obszarów analizy. Zasugerowano wzięcie koncepcji projektu i jej realizację pod uwagę jako podstawowe kryterium oceny w kontekście zmian, które nastąpiły po drugiej wojnie światowej.
W pracy przywołano założenia dla projektowania obiektów mieszkalnych i usługowych, a także zwrócono uwagę na konieczność oceny wpływu aktualnie realizowanych inwestycji, mających wpływ na kompletność i integralność kompleksu architektoniczno-urbanistycznego Stalowej Woli.
Wartości niematerialne: nazwy ulic, budynków, placów, a także niematerialne wartości obiektów architektonicznych oraz architektoniczne projekty poszczególnych budynków i miast jako całości to kolejny obszar, który wymaga tak badań, jak i ochrony. Problemy wynikające z niskiej świadomości mieszkańców, mającej wpływ na proponowane rozwiązaniach do projektowania odnowionych i zmodernizowanych budynków, zostały omówione w niniejszej pracy.
Aby rozwiązać większość problemów związanych z ochroną konserwatorską modernistycznej architektury i urbanistyki Stalowej Woli, proponuje się utworzenie Parku Kulturowego. Praca przedstawia zarówno argumenty za jego utworzeniem, jak również jego zakres
Słowa kluczowe:
Bibliografia
Frąckiewicz A., Garanty A., Przesmycka E., Sieradzka A., Stańkowski M.A., Stalowa Wola. Europejskie miasto modernistyczne, Stalowa Wola 2014.
Furtak M., Centralny Okręg Przemysłowy (COP) 1936–1939. Architektura i urbanistyka. Kraj/region/miasto/ fabryka/osiedle/budynek, Kraków – Łódź 2014.
Kółeczko J., Reszczyński J., Stalowa Wola. 1938–1988, Wrocław 1988.
Molski P., Waloryzacja dziedzictwa architektonicznego w systemie ochrony zabytków, [w:] B. Szmygin (red.), System ochrony zabytków w Polsce – analiza, diagnoza, propozycje, Lublin – Warszawa 2011.
Sieradzka A., Szlakiem architektury art déco, Stalowa Wola 2008.
Stojak G., Komada D., Piękno tkwiące w prostocie. Problemy związane z konserwacją obiektów modernistycznych (na przykładzie architektury Stalowej Woli). Referat został złożony do druku w materiałach pokonferencyjnych. Konferencja na temat problematyki zachowania modernizmu była zorganizowana przez Regionalne Muzeum w Stalowej Woli w 2016 roku.
Witwicki M.T., Kryteria oceny wartości zabytkowej obiektów architektury jako podstawa wpisu do rejestru zabytków, „Ochrona Zabytków” 2007, nr 1.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Abstract views: 406
Downloads: 542
Grażyna Stojak - Uniwersytet Rzeszowski
dr, adiunkt w Zakładzie Muzeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Z wykształcenia - historyk
sztuki i pedagog, z praktyki - konserwator zabytków architektury i muzealnik. Praca zawodowa od
1986 roku. W latach 1996-2008 – muzealnik, praca w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej.
W 2005 roku obrona doktoratu. W latach 2008-2016 – Podkarpacki Wojewódzki Konserwator
Zabytków w Przemyślu. Obecnie pracownik naukowy Uniwersytetu Rzeszowskiego. Autorka kilku
książek i licznych artykułów o ochronie zabytków, sztuce XX wieku, historii fotografii, rewitalizacji
dziedzictwa kulturowego, pedagogiki wychowania przez sztukę. Kurator licznych wystaw sztuki
współczesnej, a także autorka esejów i wstępów do katalogów sztuki współczesnej.
