Zrównoważony rozwój a koncepcja resilencji
##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##
Numer Tom 10 Nr 1 (2015)
-
Zrównoważony rozwój a koncepcja resilencji
Jürg Bloesch, Michael von Hauff, Klaus Mainzer, S. Venkata Mohan, Ortwin Renn, Verena Risse, Yonghui Song, Kazuhiko Takeuchi, Peter A. Wilderer7-14
-
Niejednolita integracja i zablokowane skutki pośrednie: dlaczego zarządzanie środowiskiem w Azji Północno-Wschodniej nie jest zbieżne z modelem przyjętym w UE?
Liang Dong15-20
-
Problematyka gospodarowania zasobami środowiska w świetle modelu tragedii współużutkowania – ujęcie systemowe
Mariusz Dacko21-30
-
Religia a rozwój zrównoważony. Problematyka ekorozwoju człowieka w nauczaniu papieży Jana Pawła II i Benedykta XVI
Artur Niechwiej SI31-40
-
Regulacje środowiskowe i wskaźniki ekonomiczne wynikające z nowelizacji prawa odnoszącego się do kontroli i zapobiegania zanieczyszczeniu wód w Chinach
Wei Yu, Qiang Chen41-48
-
Problematyka zrównoważonego rozwoju w opiniach mieszkańców Europy Wschodniej i Zachodniej na podstawie danych ISSP Environment
Paweł Rydzewski49-53
-
Zrównoważoność biopaliw w kontekście triady energia, środowisko i ekonomia
Heqing Liu55-59
-
Człowiek transgresyjny w ujęciu Józefa Kozieleckiego a problematyka zrównoważonego rozwoju
Marek Tański61-66
-
Model procesu budowania zrównoważonej przewagi konkurencyjnej dla przedsiębiorstw międzynarodowych: studium przypadku
Mengmeng Shan, Jianxin You, Yulu Wang, Huchen Liu67-78
-
Rozwój rynku ekologicznych produktów żywnościowych jako element realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju
Paweł Bryła79-88
-
Wyzwania dla zrównoważoności odnoszące się do miast pozbawionych surowców: przypadek Lengshuijiang w Chinach
Guocun Zuo, Qiang Chen89-98
-
Aplikacja środowiskowych i społecznych inicjatyw w porcie Koper: przykład podejścia regionalnego
Bojan Beškovnik, Patricija Bajec99-106
-
Amerykańskie trawniki z bliska: świadomość, edukacja i kultura jako motywy polityki publicznej prowadzącej w kierunku zrównoważoności
Yaoqi Zhang, Bin Zheng, Ge Sun, Peilei Fan107-115
-
Zrównoważone ograniczanie emisji metanu z wykorzystaniem naturalnych procesów
Cao Yucheng, Wojciech Cel117-121
-
Zrównoważone projektowanie mostów
Sławomir Karaś, Janusz Bohatkiewicz123-132
-
Recenzja książki: Jak uczyć o rozwoju zrównoważonym? G Venkatesh, Water For All and Other Poems, Cyberwit.Net, 2014
Artur Pawłowski133
Archiwum
-
Tom 12 Nr 2
2017-07-03 18
-
Tom 12 Nr 1
2017-01-02 16
-
Tom 11 Nr 2
2016-07-01 17
-
Tom 11 Nr 1
2016-01-04 20
-
Tom 10 Nr 2
2015-07-01 17
-
Tom 10 Nr 1
2015-01-05 16
-
Tom 9 Nr 2
2014-07-01 16
-
Tom 9 Nr 1
2014-01-02 19
-
Tom 8 Nr 2
2013-07-01 13
-
Tom 8 Nr 1
2013-01-02 12
##plugins.themes.bootstrap3.article.main##
Authors
Juerg.Bloesch@emeriti.eawag.ch
Ortwin.Renn@sowi.uni-stuttgart.de
Abstrakt
Celem zrównoważonego rozwoju jest zminimalizowanie prawdopodobieństwa przekroczenia punktów krytycznych dynamicznych systemów naturalnych i/lub sztucznych (co może się zdarzyć, gdy systemy te są narażone na zakłócenia). W rezultacie uzyskują one ochronę przed utratą tożsamości i integralności. Autorzy niniejszego artykułu sugerują przyjęcie podejścia zgodnego z koncepcją resilencji podczas wyznaczania celów prowadzących ku zrównoważoności. Teoria resilencji odnosi się do umiejętności, dzięki któremu systemy utrzymują tożsamość i integralność, a także prawidłowo zarządzają własną dynamiką. W obszarze zainteresowania znajdują się trzy przeplatające się systemy: środowisko, społeczeństwo i ekonomia, tworzące złożony super-system określany jako eko-społeczna triada. Zrównoważony rozwój triady dotyczy każdego z trzech podsystemów, pomimo sprzecznych interesów różnych podmiotów działających w ramach każdego z nich.
Resilencja wyraża się w zdolności systemów naturalnych do dynamicznego reagowania na zmiany warunków w ich otoczeniu, w celu zachowania funkcjonalności, struktury i zapewnienia właściwego sprzężenia zwrotnego. Aby zarządzać takimi zmianami i związanymi z nimi zaburzeniami wymagana jest powtarzalna sekwencja działań (zwana także cyklem adaptacyjnym). W ekosystemach takie cykle charakteryzuje samoregulacja oraz recykling materiałów i energii. W systemach zdominowanych przez ludzkie cykle adaptacyjne występują fazy ponownej oceny, reorientacji i ponownego rozpoczęcia. Idea cyklów adaptacyjnych i adaptacyjnego zarządzania zawarte w teorii resilencji można uznać za obiecującą metodę prowadząca do zapewnienia celów zgodnych ze zrównoważonym rozwojem.
Słowa kluczowe:
Bibliografia
ADAMS W. M., 2006, The future of sustainability: Re-thinking environment and development in the twenty-first century, Report of the IUCN-Renowned Thinkers Meeting 29-31 January 2006, 19 pp.
BIGGS R., CARPENTER S. R., BROCK W. A., 2009, Turning back from the brink: Detecting an impending regime shift in time to avert it, in: PNAS, 106(3), p. 826-831.
BLOESCH J., von HAUFF M., MAINZER K., K., MOHAN S.V., RENN O., RISSE V., SONG Y., TAKEUCHI K., WILDERER P.A., 2015, Contribution to the UN Post-2015 Development Agenda Based on the Concept of Resilience, in: Problemy Ekorozwoju/ Problems of Sustainable Development, vol. 10 no 2, in print.
BÜHL W. L., 1972, Konflikt und Konfliktstrategie (Conflict and conflict strategy). Nymphenburger Verlagshandlung, Munich.
CRUTZEN P. F., 2002, Geology of mankind, in: Nature, vol. 415, p. 23.
DAWSON R., SHARON B., BROOKS K., McGUIRE W. J., 1994, Coping and Adaptation: Theoretical and Applied Perspectives, US National Technical Information Service.
FOLKE C., CARPENTER S. R., WALKER B., SCHEFFER M., CHAPIN T, ROCKSTRÖM J., 2010, Resilience thinking: Integrating resilience, adaptibility and transformability, in: Ecology and Society, 15(4), p. 20.
FOLKE C., HAHN T., OLSSON P., NORBERG J., 2005, Adaptive governance of social- ecological systems, in: Ann. Rev. Environmental Resources, 30, p. 441-473.
FOLKE C., JANSONS A., ROCKSTRÖM J., OLSSON P., CARPENTER S. R., CHAPIN III F.S., CREPIN A-S., DAILY G., DANNELL K., EBBESSON J., ELMQVIST T., GALAZ V., MOSBERG F., NILSSON M., ÖSTERBLOM H., OSTROM E., PERSSON A., PETERSON G., POLASKY S., STEFFEN W., WALKER B., WESTLEY F., 2011, Reconnecting to the biosphere, in: Ambio, 40, p. 719-738.
GALAZ V., 2014, Global Environmental Governance, Technology and Politics: The Anthropcene Gap, E. Elgar Publ. Cheltenham,.
GIGANTES P., 2012, Macht und Gier in der Weltgeschichte, Anaconda Verlag, Köln.
GORSHKOV V.G., GORSHKOV V.V., MAKARIEVA A.M., 2000, Biotic Regulation of the Environment, Springer Praxis Publishing, UK.
GRAMBOV M. (ed.), 2013, Nachhaltige Wasserbewirtschaftung: Konzept und Umsetzung eines vernünftigen Umgangs mit dem Gemeingut Wasser (Sustainable water management: Design and implementation of a sensible handling of water as a global common), Springer Vieweg, Wiesbaden.
GRIGGS D., STAFFORD-SMITH M., GAFFNEY O., ROCKSTRÖM J., ÖHMAN M.C., SHYAMSUNDAR P., STEFFEN W., GLASER G., KANIE N., NOBLE I., 2013, Sustainable development goals for people and planet, in: Nature, vol. 495, p. 305-307.
GUNDERSON L.H., HOLLING C. S., 2002, Panarchy: understanding transformations in human and natural systems, Island Press, Washington D.C.
HABER W., 2013, Ökologie: eine Wissenschaft unbequemer Wahrheiten – auch für die Ethik, in: Aus: Vogt M, Ostheimer J, Uekötter F (Eds.), Wo steht die Umweltethik? Argumentationsmuster im Wandel, p. 325-343. Marburg, Metropolis. (Beiträge zur sozialwissenschaftlichen Nachhaltigkeitsforschung Bd. 5, 457 S).
HOLLING C.S., 2004, From complex regions to complex worlds, in: Ecology and Society, 9 (1), p. 11.
HOOPER D. U., CHAPIN III F. S., EWEL J. J., HECTOR A., INCHAUSTI P., LAVOREL S., LAWTON J. H., LODGE D. M., LOREAU, M., NAEEM S., SCHMID B., SETÄLÄ H., SYMSTAD A. J., VANDERMEER J., WARDLE D. A., 2005, Effects of biodiversity on ecosystem functioning: A consensus of current knowledge, Ecological Society of America (ESA) Report, in: Ecological Monographs, 75(1), p. 3-35.
HUISMANN W., 2012, Schwarzbuch WWF: Dunkle Geschäfte im Zeichen des Panda, Gütersloher Verlagshaus, 3. Auflage, 256 pp.
JUCKER R., 2002, Our common illiteracy – Education as if the Earth and people mattered, in: Serie Umweltbildung, Umweltkommunika-tion und Nachhaltigkeit, Vol. 10, Peter Lang Verlag, Frankfurt a.M.
JUSTUS J., 2008, Ecological and Lyanupov stability, in: Philosophy of Science 75(4): p. 421-436.
KASTHOFER K.A., 1818, cited in GROBER U, 2010, Die Entdeckung der Nachhaltigkeit (The discovery of sustainability), Verlag A. Kunstmann, Munich.
LOVELOCK J., 1979, Gaia – A new look of life on Earth, Oxford University Press.
LOVELOCK J., 1988, The Ages of Gaia. Oxford University Press.
MAINZER K., 2013, The New Role of Mathematical Risk Modeling and its Importance for Society, in: The Risk Book (online), Technische Universitaet Muenchen, Munich.
MAKARIEVA A. M., GORSHKOV V. G., SHEIL D., NOBRE A. D., LI B., 2013, Where do winds come from? A new theory on how water vapor condensation influences atmospheric pressure and dynamics, in: Atmospheric Chemistry and Physics, vol. 13, p. 1-18.
MEADOWS D. H., MEADOWS G., RANDERS J., AND BEHRENS III. W.W., 1972, The Limits to Growth, Universe Books.
ODUM E.P., BARRETT, G.W., 2004, Fundamentals of Ecology, Cengage Learning, 5th ed., 624 pp.
OLSSON P., GUNDERSON L. H., CARPENTER S. R., RYAN P., LEBEL L., FOLKE C. AND HOLLING C. S., 2006, Shooting the rapids: Navigating transitions to adaptive governance of social-ecological systems, in: Ecology and Society, 11(1), p. 18
PISANO U., 2012, Resilience and sustainable development: Theory of resilience, systems thinking and adaptive governance, in: European Sustainable Development Network (ESDN) Quarterly Report, no. 26, 50 pp.
SCHEFFER M., CARPENTER S. R., FOLEY J. A., FOLKE C. AND WALKER B. H., 2001, Catastrophic shifts in ecosystems, in: Nature, 413, p. 591-596.
UN, 1992, Agenda 21 – Sustainable Development, United Nations Conference on Environment and Development, Rio de Janerio.
VENN J., 1881, Symbolic Logic, Macmillan, London.
von CARLOWITZ H. C., 1713, Sylivicultura oeconomica: Anweisung zur wilden Baumzucht. Reprint, 2000, TU Freiberg, Report 135.
von HAUFF, 2014, Nachhaltige Entwicklung aus der Perspektive verschiedener Disziplinen, Nomos Verlag, Baden-Baden.
WACKERNAGEL N., 1994, Ecological footprint and appropriated carrying capacity: A tool for planning towards sustainability, PhD-Thesis, School of Community and Regional Planning, The University of British Columbia, Vancouver.
WALKER B., SALT D., 2006, Resilience Thinking – Sustaining Ecosystems and People in a Changing World, Island Press, Washington D.C.
WALKER B. H., HOLLING C. S., CARPENTER S.R., KINZIG A., 2004, Resilience, adaptability and transformability in social-ecological systems, in: Ecology and Society, 9(2), p. 5.
WCED, World Commission on Environment and Development, 1987, Our Common Future, Oxford University Press, New York.
##plugins.themes.bootstrap3.article.details##
Abstract views: 142
Downloads: 103
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Na tych samych warunkach 4.0 Miedzynarodowe.
