Authors
Patryk Czerwiński
patryk.czerwinski@pbs.edu.pl
Pracownia Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, Katedra Biotechnologii, Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich
Polska
Justyna Kadlec
justyna.kadlec@pbs.edu.pl
Katedra Mikrobiologii i Ekologii Roślin, Politechnika Bydgoska im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich
Polska
Abstrakt
Makieta jest jednym z narzędzi stosowanych w pracy architekta krajobrazu, umożliwiającym trójwymiarowe odwzorowanie założeń projektowych. Niniejszy artykuł analizuje rolę makiety jako środka wyrazu trzeciego wymiaru, uwzględniając jej zastosowanie w procesach projektowych, dydaktycznych oraz komunikacyjnych. Na podstawie przeprowadzonych badań wykazano, że transformacja płaskich planów 2D w przestrzenną reprezentację 3D fragmentu osiedla miejskiego sprzyja intuicyjnemu odbiorowi projektu zarówno przez specjalistów, jak i osoby spoza branży. Szczególną wartość stanowi możliwość eksploracji haptycznej makiety, która intensyfikuje emocjonalne zaangażowanie odbiorców i wzmacnia ich percepcję przestrzeni. Proces budowy makiety wymaga od architektów krajobrazu szczegółowej analizy miejsca oraz świadomego podejmowania decyzji projektowych, co stanowi aktywną formę nauki i iteracyjnego doskonalenia rozwiązań. W dydaktyce architektury krajobrazu makieta umożliwia wizualizację i krytyczną ocenę scenariuszy przestrzennych, przewyższając tradycyjne rysunki i cyfrowe modele 3D pod względem możliwości fizycznego testowania koncepcji. Pomimo istotnych zalet, takich jak przystępność i nie najwyższy koszt produkcji, budowa makiety wiąże się z wyzwaniami. Są to przede wszystkim czasochłonność procesu, trudności w odwzorowaniu detali w skali oraz ograniczenia logistyczne. Co więcej, statyczna forma makiety uniemożliwia dynamiczne modyfikacje projektu, a dokumentacja fotograficzna makiet nie dorównuje estetyce cyfrowych wizualizacji 3D. Wyniki badań potwierdzają, że makieta działa jako skuteczna platforma komunikacyjna między projektantem a interesariuszami, ułatwiając zrozumienie kontekstu przestrzennego i integrację wizji artystycznej, analizy naukowej oraz praktyki projektowej. Wnioski podkreślają wartość makiet jako narzędzia wspierającego wielowymiarowe myślenie przestrzenne, co czyni je niezastąpionym elementem warsztatu architekta krajobrazu.
Słowa kluczowe:
makieta, trtójwymiarowa wizualizacja, architektura krajobrazu, percepcja przestrzeni, proces projektowy, komunikacja projektowa
Bibliografia
Barełkowska K. Modele architektoniczne a rozumienie struktury przestrzennej budowli historycznych i współczesnych. Przestrzeń i Forma. 2011;16:187−194.
Dupont L, Guidat C, Morel L, Skiba N. The role of mock-ups in the anticipation of the user experience within a living lab: An empirical study. 2015 IEEE International Conference on Engineering, Technology and Innovation / International Technology Management Conference (ICE/ITMC). 2015:1−8. https://doi.org/10.1109/ICE.2015.7438669.
Elser O. Makieta w XX wieku [Internet]. 2014 [cited 2025 Feb 5]. Available from: https://architektura.muratorplus.pl/krytyka/makieta-w-xx-wieku-aa-TAxa-52UX-2xkN.html.
Fernberg P, Chamberlain B. Artificial intelligence in landscape architecture: A literature review. Landscape Journal. 2023;42(1):13−35. https://doi.org/10.3368/lj.42.1.13.
Głaz J. Debata potrzebna od zaraz. Zawód: Architekt. 2022;(88):46−51.
Gulczyńska A. „Małe rewitalizacje podwórek”. Przykład zastosowania społeczno-pedagogicznej tradycji ożywiania społeczności lokalnych ich siłami w procesach rewitalizacji miast. Praca Socjalna. 2022;37:157−181. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.9036.
Ha J, Alrayyan K, Alam MML. Virtual reality technology for learning detailed design in landscape architecture. Discover Education. 2024;3(1):39. https://doi.org/10.1007/s44217-024-00123-9.
Iwuanyanwu O, Gil-Ozoudeh I, Okwandu AC, Ike CS. Cultural and social dimensions of green architecture: Designing for sustainability and community well-being. International Journal of Applied Research in Social Sciences. 2024;6(8):1951−1968. https://doi.org/10.51594/ijarss.v6i8.1477.
Janusz J. Komunikowanie projektu architektonicznego poprzez makietę w rozszerzonej rzeczywistości. Architecturae et Artibus. 2016;8(3):33−42.
Juchacz O, Czerwiński P, Wilkaniec A. Pozawzrokowe postrzeganie krajobrazu przez zróżnicowane grupy użytkowników na przykładzie Bydgoszczy. Rozwój Regionalny i Polityka Regionalna. 2023;(64):117−133. https://doi.org/10.14746/rrpr.2023.64.08.
Lorens P, Martyniuk-Pęczek J. Wprowadzenie do projektowania urbanistycznego. Gdańsk: Wydawnictwo Akapit-DTP; 2014.
Paszkowski Z. Historia idei miasta: Od Antyku do Renesansu. Szczecin: Wydawnictwo Hogben; 2015.
Raszeja E, Szczepańska M, Gałecka-Drozda A, de Mezer E, Wilkaniec A. Ochrona i kształtowanie krajobrazu kulturowego w zintegrowanym planowaniu rozwoju. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Bogucki; 2020.
Słodczyk J. Historia planowania i budowy miast. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego; 2012.
Swarabowicz R. Przestrzeń zewnętrzna jako tworzywo architektury. Rozprawa doktorska. Gdańsk: Politechnika Gdańska; 2004.
Szczepanowska HB. Miejsce terenów zieleni w strukturze zintegrowanego projektowania, zarządzania i oceny ekologicznej inwestycji miejskich. Człowiek i Środowisko. 2012;36(1−2):25−49.
Urbanik A. Quo vadis?: O partycypacyjnej diagnozie lokalnej. Warszawa: Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego; 2011.
Wolski P. Nauczanie architektów krajobrazu w Polsce. Czasopismo Techniczne. Architektura. 2007;104(5−A):26−30.
Żołnierczuk M. Wizualizacje jako wszechstronne, krajobrazu narzędzie służące ekonomii, edukacji, ochronie i kreowaniu przestrzeni. Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego. 2016;(32):125−139.