MIEJSCE PAMIĘCI W ZASOBIE KULTUROWEGO DZIEDZICTWA TECHNIKI

Waldemar J. Affelt

doi:10.35784/odk.856

PDF

Opublikowane: 2018-02-28

DOI: https://doi.org/10.35784/odk.856

Numer Nr 5 (2018)

Artykuły

MIEJSCE PAMIĘCI W ZASOBIE KULTUROWEGO DZIEDZICTWA TECHNIKI
Waldemar J. Affelt

11-31
MIEJSCE PAMIĘCI A PRZESTRZENIE PAMIĘCI
Marek Barański

33-46
MIEJSCE PAMIĘCI - PAMIĘĆ MIEJSCA, DEFINIOWANIE I ZASADY OCHRONY W DOKUMENTACH PLANISTYCZNYCH ŁODZI
Maria Dankowska

47-61
POMNIKI PIERWSZOWOJENNE W PRUSACH WSCHODNICH JAKO MIEJSCA PAMIĘCI CZY UPAMIĘTNIENIA
Joanna Jakutowicz

63-74
ZAGADNIENIE OCHRONY MIEJSC PAMIĘCI W TEORII I W PRAKTYCE
Wojciech Kowalski

75-89
MIEJSCA PAMIĘCI JAKO PRZEDMIOT REFLEKSJI TEORETYCZNO-KONSERWATORSKIEJ
Janusz Krawczyk

91-101
POLSKIE MIEJSCA PAMIĘCI - ZMIANY INTERPRETACJI I PROBLEMY OCHRONY W XXI WIEKU
Jakub Lewicki

103-113
MIEJSCE PAMIĘCI W PRAWIE HISZPAŃSKIM
Anna Ławicka

115-123
ARTEFAKTY W MIEJSCACH PAMIĘCI - KWESTIA RESTYTUCJI EKSPONATÓW MUZEALNYCH
Anna Mazur

125-134
NASZE CZY OBCE? CMENTARZE WIELKIEJ WOJNY W MAŁOPOLSCE. ZAGROŻENIA I PERSPEKTYWY
Agnieszka Partridge

135-144
PAMIĘĆ MIEJSCA. ROLA I ZNACZENIE MATERIALNEGO KOMPONENTU W ‚STAWANIU SIĘ’ MIEJSC PAMIĘCI
Grzegorz Rytel

145-153
MIEJSCA PAMIĘCI MNIEJSZOŚCI UKRAIŃSKIEJ NA PODKARPACIU A UPAMIĘTNIENIE ZBROJNEGO KONFLIKTU NA POGRANICZU POLSKO-UKRAIŃSKIM PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ
Grażyna Stojak

155-166
MIEJSCA PAMIĘCI - DEFINIOWANIE POJĘCIA DLA OCHRONY ZABYTKÓW
Bogusław Szmygin

167-175
POSTPRAWDA INSKRYPCJI W MALARSTWIE ŚCIENNYM - DYLEMATY KONSERWACJI
Ewa Święcka

177-185
TABLICA PAMIĘCI SENATORÓW II RP
Jarosław Maciej Zawadzki

187-190

Archiwum

2020

Nr 10
2020-12-22 9
Nr 9
2020-12-04 11

2019

Nr 8
2019-12-20 28
Nr 7
2019-02-27 17

2018

Nr 6
2018-11-29 17
Nr 5
2018-02-28 15

2017

Nr 4
2017-11-29 15
Nr 3
2017-03-21 13

2016

Nr 2
2016-11-28 12
Nr 1
2016-05-30 15

Authors

Waldemar J. Affelt

waldemar.affelt@wilis.pg.gda.pl

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

https://orcid.org/0000-0003-3274-5210 ##orcid.unauthenticated##

Abstrakt

Autor rozważa sprawy miejsca pamięci,obejmując tym pojęciem wszystkie dobra dziedzictwa kultury bez względu na stan ich zachowania, pod warunkiem, że zakomunikowano społeczeństwu narrację interpretującą szczególne znaczenie danego miejsca, sporządzoną na podstawie zabytkoznawczej analizy wartościującej oraz wdrożono do stosowania scenariusz jego prezentacji. Jest to element komunikacji społecznej, a relacje pomiędzy interpretatorem (nadawcą) i adresatem (odbiorcą) narracji powinny być interaktywne, co decyduje o efektywności poznawczej. Studium pięciu przykładów przedstawia aspekt tożsamościowy i etyczny. Podano definicje pojęć z zakresu ochrony miejsc pamięci.

Słowa kluczowe:

Pamięć kulturowa i społeczna, miejsce pamięci, interpretacja i prezentacja zabytku techniki

Bibliografia

Affelt W. J., Błyskosz T., Gawlicki M., Studium wyboru form ochrony konserwatorskiej terenów i obiektów postoczniowych w Gdańsku, Gdańsk 2015. https://mlodemiasto.files.wordpress.com/2015/08/icomos.pdf (dostęp: 31.01.2017).

Affelt W. J., Estetyka zabytku budownictwa jako wyzwanie dla jego adaptacji, [w:] B. Szmygin (red.), Adaptacja obiektów zabytkowych do współczesnych funkcji użytkowych, Lubelskie Towarzystwo Naukowe, Międzynarodowa Rada Ochrony Zabytków ICOMOS, Politechnika Lubelska, Warszawa – Lublin, 2009, http://bc.pollub.pl/Content/631/adaptacja.pdf (dostęp:8.02.2018).

Affelt W. J., Fin de siècle symbolizmu, czyli semantyczny urok detalu architektonicznego pierwszych budynków Politechniki Gdańskiej, [w:] J. Roguska (red.), Dziedzictwo na nowo odkrywane. Detal architektoniczny 1850-1939, Fundacja Hereditas, Warszawa 2014.

Affelt W. J., Most nad mostami, Spotkania z Zabytkami, nr specjalny dla szkół 2010, http://www.spotkania-z-zabytkami.pl/files/szz_dla_szkol.pdf (dostęp: 31.12.2017).

Affelt W. J., Plan zarządzania dla zabytkowego obiektu budowlanego jako sposób zapewnienia jego długotrwałości, Przegląd Budowlany, 2016, nr 10, http://www.przegladbudowlany.pl/2016/10/2016-10-PB-50-58-PROBL-Affelt-Plan.pdf (dostęp: 7.02.2017).

Affelt W. J., Problemy zarządzania miejscem światowego dziedzictwa UNESCO na przykładzie Planu Zarządzania dla Kościołów Pokoju w Jaworze i Świdnicy, [w:] Ochrona Dziedzictwa Kulturowego nr 4/2017, 40 lat Światowego Dziedzictwa w Polsce - dokonania i perspektywy, ICOMOS-Polska, 2017.

Affelt W. J., TECHNITAS. Konteksty dziedzictwa kulturowego techniki, Muzeum Górnictwa Węglowego, Zabrze 2015.

Affelt W. J., Zaniechane lub nieznane milieu historii Stoczni Gdańskiej, [w:] J. Kufel (red.), Historia Stoczni Gdańskiej, Wydawnictwo ECS, Gdańsk 2018.

Ajschylos, Prometeusz w okowach, przełożył Stefan Srebrny, PIW, Warszawa 1954.

Arystoteles, O pamięci i przypominaniu, Krótkie rozprawy psychologiczno–biologiczne, [w:] Arystoteles, Dzieła Wszystkie, t. 3, Warszawa 1992.

Burszta W. J., Preteksty, Wydawnictwo Naukowe Katedra, Gdańsk 2015.

Burszta W. J., Upamiętnienie jako forma praktyki kulturowej, w: , M. Fabisiak i in. (red.), Znaki (nie)pamięci. Teoria i praktyka upamiętniania w Polsce, UNIVERSITAS, Kraków 2016.

Connerton P., How Modernity Forgets, Cambridge University Press, Cambridge 2010.

Connerton P., Jak społeczeństwa pamiętają, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.

Connerton P., Seven types of forgetting, Memory Studies, Sage Publications 2008, t. 1.

Dokument ICOMOS z lipca 2013 r. Principles for Capacity Building through Education and Training in Safeguarding and Integrated Conservation of Cultural Heritage, http://cif.icomos.org/pdf_docs/CIF%20Meetings/Guidelines/ICOMOS_CIF_PrinciplesCapacity_EN_20130930.pdf (dostęp: 31.01.2018).

Dzwonnik M., Jakie powinno być Młode Miasto? Prof. Piotr Lorens krytycznie o działaniach konserwatora (wywiad), http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,22946899,jakie-powinno-byc-mlode-miasto-prof-piotr-lorens-krytycznie.html (dostęp: 7.02.2018).

Freud S., Remembering Repeating Working Through (Further Recommendations on the Technique of Psy¬cho-analysis II ), w: The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, Volume XII (1911-1913), 1914; http://mission17.org/documents/Freud_RememberingRepeatingWorkingThro¬ugh.pdf (dostęp: 23.01.2018).

Gieysztor A., Historyk wobec zabytku, [w:] M. Gumkowska (red.), Konserwator i zabytek. In memoriam Jerzego Remera, Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków, Warszawa 1991.

Gilles D., Difference and Repetition, NY 1995, https://altexploit.files.wordpress.com/2017/06/gilles-deleuze-difference-and-repetition-columbia-university-press-1995.pdf (dostęp: 23.01.2018).

Growiec K., Kapralski S., Tożsamość, [w:] M. Saryusz-Wolska, R. Traba, Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci. Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2014.

Hajduk J., Piekarska-Duraj Ł., Idziak P., Wacięga S., Lokalne muzeum w globalnym świecie, MIK, Kraków 2015, [online] http://e-sklep.mik.krakow.pl/ebooks/lokalne_muzeum_w_globalnym_swiecie.pdf (dostęp: 23.01.2018).

Jodliński L., Nowe Muzeum Śląskie. Architektura, rewitalizacja terenów postindustrialnych, program wystawienniczy, [w:] I. Kozina, Sztuka i przemysł. Paradygmat innowacji – dziedzictwo kulturowe na obszarach przemysłowych Niemiec i Polski, Muzeum Śląskie w Katowicach, 2013.

Kantor T., Klasa szkolna, druk ulotny, Cricot 2, 1982.

Lewicka M., Psychologia miejsca, Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR, Warszawa 2012.

Lewicki J., Perspektywy ochrony światowego dziedzictwa w Polsce…, [w:] B. Szmygin (red.), Ochrona Dziedzictwa Kulturowego nr 4/2017, 40 lat Światowego Dziedzictwa w Polsce - dokonania i perspektywy, ICOMOS Polska.

Napiórkowski M., Upamiętnienie, [w:] M. Saryusz-Wolska, R. Traba, Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci. Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014.

Nocna A., Ciechocińska salina, Spotkania z Zabytkami, 9-10/2010.

Ostrowicki M., Teoria sytuacji estetycznej M. Gołaszewskiej jako fundament estetyki, http://www.sideymyoo.art.pl/Teoria_sytuacji_estetycznej.pdf (dostęp 2.02.2018).

Proust M., W stronę Swanna (tł. T. Boy-Żeleński), PIW, Warszawa 1992.

Rezolucja przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne w dniu 25 września 2015 r. Przekształcamy nasz świat: Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030.

Robbe-Grillet A., Last Year at Marienbad. Text for the Film by Alain Resnais, Richard Howard (Translator), John Calder, London 1962.

Robinson G., National Park Service: The First 75 Years. Biographical Vignettes: Freeman Tilden 1883-1980, National Park Service, Waszyngton 2007, https://www.nps.gov/parkhistory/online_books/sontag/tilden.htm (dostęp: 23.01.2018).

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 22 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Saryusz-Wolska M., Spotkania czasu z miejscem. Studia o pamięci i miastach. Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011.

Stocznia Gdańska w rejestrze zabytków, http://www.mkidn.gov.pl/pages/posts/stocznia-gdanska-w-rejestrze-zabytkow-7997.php?p=20 (dostęp: 31.12.2017).

Szlaga M., (współautor Affelt W. J.), Stocznia. Szlaga. Fundacja Karrenwall, Gdańsk 2013.

Szmygin B., Atrybuty wyjątkowej uniwersalnej wartości, [w:] B. Szmygin (red.), Wyjątkowa uniwersalna wartość a monitoring dóbr światowego dziedzictwa, Polski Komitet Narodowy ICOMOS i Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa 2011.

Św. Augustyn, Wyznania, X.8. http://iwanicki.edu.pl/wpcontent/uploads/2016/11/augustyn_wyznania.pdf (dostęp: 8.02.2018).

Zieliński P., Zobacz jak Most Tczewski będzie wyglądał po remoncie [WIZUALIZACJE], Dziennik Bałtycki, 6 lipca 2016, http://www.dziennikbaltycki.pl/motofakty/a/zobacz-jak-most-tczewski-bedzie-wygladal-po-remoncie-wizualizacje,10377004/ (dostęp: 7.02.2018).

http://hanyswpodrozach.blogspot.com/2017/04/muzeum-slaskie-w-katowicach.html (dostęp: 7.02.2018).

http://kreatywna-europa.eu/europejski-rok-dziedzictwa-kulturowego-2018/ (dostęp: 23.01.2018 r.).

http://lodz.naszemiasto.pl/artykul/sukcesja-i-lodz-plaza-w-lodzi-powstana-nowe-centra-handlowo,1624829,art,t,id,tm.html (dostęp: 7.02.2018).

http://whc.unesco.org/en/news/1773 (dostęp: 23.01.2018).

http://www.icomos-uk.org/uploads/sidebar/PDF/Davos-Context-document-en.pdf (dostęp: 23.01.2018).

http://zdroj.ciechocinek.pl/2017/11/23/teznie-i-warzelnia-soli-w-ciechocinku-pomnikiem-historii-decyzja-prezydenta/ (dostęp: 31.12.2017).

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_Historic_Civil_Engineering_Landmarks (dostęp: 7.02.2018).

https://europa.eu/cultural-heritage/node/2_pl (dostęp: 23.01.2018 r.).

https://wpolityce.pl/polityka/377745-wicepremier-glinski-w-davos-podpisano-deklaracje-ku-wysokiej-jakosci-baukultur-dla-europy (dostęp: 23.01.2018).

MIEJSCE PAMIĘCI W ZASOBIE KULTUROWEGO DZIEDZICTWA TECHNIKI. (2018). Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, 5, 11-31. https://doi.org/10.35784/odk.856

Biogram autora

Waldemar J. Affelt - Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

inżynier budownictwa i konserwator zabytków architektury, emerytowany pracownik Politechniki Gdańskiej i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu; autor ponad stu publikacji o dziedzictwie kultury, twórca metodyki wartościowania zasobów dziedzictwa kulturowego techniki TECHNITAS, ekspert Komisji Europejskiej ds. programu Horyzont 2020, członek-specjalista Komitetu Historii Nauki i Techniki Polskiej Akademii Nauk, członek Głównej Komisji Konserwatorskiej, prezes organizacji pozarządowej „Stowarzyszenie Zabytkowa Gdynia”, członek ICOMOS i TICCIH. Tematyka badawcza: techno-estetyka, kultura pamięci, koncepcja kłącza kultury w milieu dziedzictwa techniki.

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##