ZAGADNIENIE OCHRONY MIEJSC PAMIĘCI W TEORII I W PRAKTYCE

Wojciech Kowalski

doi:10.35784/odk.860

PDF

Opublikowane: 2018-02-28

DOI: https://doi.org/10.35784/odk.860

Numer Nr 5 (2018)

Artykuły

MIEJSCE PAMIĘCI W ZASOBIE KULTUROWEGO DZIEDZICTWA TECHNIKI
Waldemar J. Affelt

11-31
MIEJSCE PAMIĘCI A PRZESTRZENIE PAMIĘCI
Marek Barański

33-46
MIEJSCE PAMIĘCI - PAMIĘĆ MIEJSCA, DEFINIOWANIE I ZASADY OCHRONY W DOKUMENTACH PLANISTYCZNYCH ŁODZI
Maria Dankowska

47-61
POMNIKI PIERWSZOWOJENNE W PRUSACH WSCHODNICH JAKO MIEJSCA PAMIĘCI CZY UPAMIĘTNIENIA
Joanna Jakutowicz

63-74
ZAGADNIENIE OCHRONY MIEJSC PAMIĘCI W TEORII I W PRAKTYCE
Wojciech Kowalski

75-89
MIEJSCA PAMIĘCI JAKO PRZEDMIOT REFLEKSJI TEORETYCZNO-KONSERWATORSKIEJ
Janusz Krawczyk

91-101
POLSKIE MIEJSCA PAMIĘCI - ZMIANY INTERPRETACJI I PROBLEMY OCHRONY W XXI WIEKU
Jakub Lewicki

103-113
MIEJSCE PAMIĘCI W PRAWIE HISZPAŃSKIM
Anna Ławicka

115-123
ARTEFAKTY W MIEJSCACH PAMIĘCI - KWESTIA RESTYTUCJI EKSPONATÓW MUZEALNYCH
Anna Mazur

125-134
NASZE CZY OBCE? CMENTARZE WIELKIEJ WOJNY W MAŁOPOLSCE. ZAGROŻENIA I PERSPEKTYWY
Agnieszka Partridge

135-144
PAMIĘĆ MIEJSCA. ROLA I ZNACZENIE MATERIALNEGO KOMPONENTU W ‚STAWANIU SIĘ’ MIEJSC PAMIĘCI
Grzegorz Rytel

145-153
MIEJSCA PAMIĘCI MNIEJSZOŚCI UKRAIŃSKIEJ NA PODKARPACIU A UPAMIĘTNIENIE ZBROJNEGO KONFLIKTU NA POGRANICZU POLSKO-UKRAIŃSKIM PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ
Grażyna Stojak

155-166
MIEJSCA PAMIĘCI - DEFINIOWANIE POJĘCIA DLA OCHRONY ZABYTKÓW
Bogusław Szmygin

167-175
POSTPRAWDA INSKRYPCJI W MALARSTWIE ŚCIENNYM - DYLEMATY KONSERWACJI
Ewa Święcka

177-185
TABLICA PAMIĘCI SENATORÓW II RP
Jarosław Maciej Zawadzki

187-190

Archiwum

2020

Nr 10
2020-12-22 9
Nr 9
2020-12-04 11

2019

Nr 8
2019-12-20 28
Nr 7
2019-02-27 17

2018

Nr 6
2018-11-29 17
Nr 5
2018-02-28 15

2017

Nr 4
2017-11-29 15
Nr 3
2017-03-21 13

2016

Nr 2
2016-11-28 12
Nr 1
2016-05-30 15

Authors

Wojciech Kowalski

hfh.icomos@gmail.com

University of Silesia in Katowice

https://orcid.org/0000-0001-6532-9796 ##orcid.unauthenticated##

Abstrakt

Po analizie aktów prawa różnych państw i umów międzynarodowych autor dochodzi do wniosku, że aktualny stan regulacji ochrony prawnej miejsc pamięci jak i praktyki nie jest zadawalający. Na poziomie krajowym poza nielicznymi wyjątkami ochronę miejsc trzeba „wyinterpretowywać” z przepisów ogólnych ochrony zabytków. Podstawowy natomiast dokument powszechnego prawa międzynarodowego, Konwencja z 1972 roku, daje wprawdzie podstawę do wpisu takich miejsc na Listę Światowego Dziedzictwa, ale w praktyce jej stosowania Komitet Dziedzictwa ograniczył możliwość ich dokonywania. W przypadku miejsc zagłady ograniczenie to poprzez wprowadzenie kryterium „symbolicznej reprezentacji” takich miejsc nosi cechy działania bez podstawy prawnej i narusza art. 1 konwencji. W konsekwencji, dalszym skutkiem tej decyzji jest wyhamowanie procesu rozwoju ochrony prawnej miejsc pamięci.

Słowa kluczowe:

Miejsca pamięci, definicje prawne, Konwencja UNESCO z 1972r, IV Kryterium Wytycznych Operacyjnych

Bibliografia

Adlercreutz T., Four issues of Cultural Heritage Law in six European countries. Central Board of National Antiquities. National Historical Museums, Sztokholm 1993.

Hunter M., The Preconditions of Preservation: A Historical Perspective [w:] Our past before us. Why do we save it? D. Loventhal, M. Binney (red.), Londyn 1981.

Kancelaria Sejmu – Biuro Informacyjne – BIULETYN, z posiedzenia: Komisji Kultury i Środków Przekazu (nr 15), Nr 204/V kad., 11.01.2006.

Kończyk L., Pedagogika (miejsc) pamięci, [w:] Ogrody Nauk i Sztuk, A. Kobylarek, A .Gil, L. Kołodziejczak, (red.), Debiuty 2012, Wrocław 2012.

Kowalski W., Kwalifikacja wartości zabytku w świetle prawa Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Ochrona dziedzictwa kulturowego, nr 2 (16) 2016.

Le Goff J., Nora P. (red.), Faire de l’histoire. Gallimard, Paryż 1974.

Miejsca pamięci na tle UNESCO 1972 World Heritage Convention oraz kryterium VI Wytycznych Operacyjnych jej stosowania. [w:] Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, Nr 4, 2017.

National Register Criteria for Evaluation. Washington, D. C., U.S. Department of the Interior. www.nps.gov/nr/publictions/bulletins/nrb15/nrb152.htm.

Nora P., Kritzman L. D., Realms of memory: Traditions. Columbia Univ. Press, Nowy Jork, 1996.

Piotrowska K., Uzasadnienie wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa w przeszłości i obecnie. [w:] Wyjątkowa uniwersalna wartość a monitoring dóbr światowego dziedzictwa, B. Szmygin (red.), Polski Komitet Narodowy ICOMOS i Narodowy Instytut Dziedzictw, Warszawa 2011.

Pruszyńskie J., Ochrona prawna zabytków w Republice Federalnej Niemiec. Teksty i komentarze, Warszawa 1992.

Szpociński A., Miejsca pamięci (lieux de memoire) [w:] Teksty Drugie, nr 4, 2008.

Tyler N., Ligibel T. J., Tyler I. R., Historic Preservation. New York, Londyn 2009.

Ustawa bawarska z 25 czerwca 1973 roku, Denkmalpflege Informationen. The Bavarian State Conservation Office. Protection and Preservation of Historic Buildings and Archeological Sites in Bavaria. Monachium 1987.

Values and Heritage Conservation. Research Report. The Getty Conservation Institute, Los Angeles 2000.

Watzke H. G., Cramer J., v. Kodolitsch P., Federal Republic of Germany [w:] Protection and cultural animation of monuments, sites, and historic towns in Europe. German Commission for UNESCO, Bonn 1980.

Zaborski M., Monuments and memorial sites in Poland and Germany [w:] Memory and Politics of Cultural Heritage in Poland and Germany, K. Ziemr (red), Warszawa 2015.

http://historicengland.org.uk/research/inclusive-hritage/the-slave-trade-and-abolition/sites-of-memory: Black British History in the 18th and 19th Centuries I Historic England (dostęp: 16.03.2018).

https://en.wikipedia.org/wiki/Register_of_Historic_Parks_and_Gardens_of_special_historic_interest_in_England (dostęp: 16.03.2018).

https://en.wikipedia.org/wiki/Historic_England (dostęp: 16.03.2018).

https://historicengland.org.uk/listing/what-is-designation/registered-battlefields/ (dostęp: 16.03.2018).

ZAGADNIENIE OCHRONY MIEJSC PAMIĘCI W TEORII I W PRAKTYCE. (2018). Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, 5, 75-89. https://doi.org/10.35784/odk.860

Biogram autora

Wojciech Kowalski - University of Silesia in Katowice

absolwent Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1975 roku związany z Uniwersytetem Śląskim, a następnie także z Politechniką Śląską w Gliwicach, gdzie jest profesorem zwyczajnym na Wydziale Organizacji i Zarządzania. Autor ponad 100 publikacji naukowych w języku polskim i językach obcych, wygłosił także wiele referatów i wykładów za granicą, w tym w Nowym Jorku, Paryżu, Edynburgu, Londynie, Wiedniu, Waszyngtonie, Oxfordzie, Hadze, Moskwie, Athens (Georgia, USA), Nashville, Heidelbergu, Santiago de Compostela i w Stambule. Jest członkiem ICOMOS, a w ramach polskiego Komitetu tej organizacji członkiem Sądu Koleżeńskiego, a także założycielem Committee on Legal, Administrative and Financial Issues (ICLAFI).

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##