MIEJSCA PAMIĘCI JAKO PRZEDMIOT REFLEKSJI TEORETYCZNO-KONSERWATORSKIEJ

Janusz Krawczyk

doi:10.35784/odk.861

PDF

Opublikowane: 2018-02-28

DOI: https://doi.org/10.35784/odk.861

Numer Nr 5 (2018)

Artykuły

MIEJSCE PAMIĘCI W ZASOBIE KULTUROWEGO DZIEDZICTWA TECHNIKI
Waldemar J. Affelt

11-31
MIEJSCE PAMIĘCI A PRZESTRZENIE PAMIĘCI
Marek Barański

33-46
MIEJSCE PAMIĘCI - PAMIĘĆ MIEJSCA, DEFINIOWANIE I ZASADY OCHRONY W DOKUMENTACH PLANISTYCZNYCH ŁODZI
Maria Dankowska

47-61
POMNIKI PIERWSZOWOJENNE W PRUSACH WSCHODNICH JAKO MIEJSCA PAMIĘCI CZY UPAMIĘTNIENIA
Joanna Jakutowicz

63-74
ZAGADNIENIE OCHRONY MIEJSC PAMIĘCI W TEORII I W PRAKTYCE
Wojciech Kowalski

75-89
MIEJSCA PAMIĘCI JAKO PRZEDMIOT REFLEKSJI TEORETYCZNO-KONSERWATORSKIEJ
Janusz Krawczyk

91-101
POLSKIE MIEJSCA PAMIĘCI - ZMIANY INTERPRETACJI I PROBLEMY OCHRONY W XXI WIEKU
Jakub Lewicki

103-113
MIEJSCE PAMIĘCI W PRAWIE HISZPAŃSKIM
Anna Ławicka

115-123
ARTEFAKTY W MIEJSCACH PAMIĘCI - KWESTIA RESTYTUCJI EKSPONATÓW MUZEALNYCH
Anna Mazur

125-134
NASZE CZY OBCE? CMENTARZE WIELKIEJ WOJNY W MAŁOPOLSCE. ZAGROŻENIA I PERSPEKTYWY
Agnieszka Partridge

135-144
PAMIĘĆ MIEJSCA. ROLA I ZNACZENIE MATERIALNEGO KOMPONENTU W ‚STAWANIU SIĘ’ MIEJSC PAMIĘCI
Grzegorz Rytel

145-153
MIEJSCA PAMIĘCI MNIEJSZOŚCI UKRAIŃSKIEJ NA PODKARPACIU A UPAMIĘTNIENIE ZBROJNEGO KONFLIKTU NA POGRANICZU POLSKO-UKRAIŃSKIM PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ
Grażyna Stojak

155-166
MIEJSCA PAMIĘCI - DEFINIOWANIE POJĘCIA DLA OCHRONY ZABYTKÓW
Bogusław Szmygin

167-175
POSTPRAWDA INSKRYPCJI W MALARSTWIE ŚCIENNYM - DYLEMATY KONSERWACJI
Ewa Święcka

177-185
TABLICA PAMIĘCI SENATORÓW II RP
Jarosław Maciej Zawadzki

187-190

Archiwum

2020

Nr 10
2020-12-22 9
Nr 9
2020-12-04 11

2019

Nr 8
2019-12-20 28
Nr 7
2019-02-27 17

2018

Nr 6
2018-11-29 17
Nr 5
2018-02-28 15

2017

Nr 4
2017-11-29 15
Nr 3
2017-03-21 13

2016

Nr 2
2016-11-28 12
Nr 1
2016-05-30 15

Authors

Janusz Krawczyk

hfh.icomos@gmail.com

Zakład Konserwatorstwa w Instytucie Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa UMK

https://orcid.org/0000-0002-3518-6023 ##orcid.unauthenticated##

Abstrakt

Dyskusja dotycząca włączenia idei miejsc pamięci we współczesną teorię konserwatorską, a co za tym idzie także w działania praktyczne oraz tworzenie długoterminowych polityk konserwatorskich, jest istotna dla przyszłości ochrony dziedzictwa.

Słowa kluczowe:

Miejsca pamięci, zabytek, lieux de mémoire, dziedzictwo materialne, dziedzictwo niematerialne

Bibliografia

Allier-Montano E., Places of memory. Is the concept applicable to the analysis of memorial struggles? The case of Uruguay and its recent past. http://socialsciences.scielo.org/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0797-60622008000100001 (dostęp: 12. 11.2016).

Ankersmith F., Wzniosłe odłączenie się od przeszłości lub jak być/stać się tym, kim się już nie jest, Konteksty, nr 3-4, 2003.

Arszyński M., Idea - pamięć - troska: rola zabytków w przestrzeni społecznej i formy działań na rzecz ich zachowania od starożytności do połowy XX wieku, Muzeum Zamku w Malborku, Malbork 2007.

Assmann A., Im Zwischenraum zwischen Geschichte und Gedächtnis. Bemerkungen zu Pierre Noras “Lieux de mémoire”, [w:] Les lieux de mémoire/Erinnerungsorte. D’un modèle français à un projet allemand, E. François (red.), Centre Marc Bloch, Berlin 1996.

Assmann J., Collective Memory and Cultural Identity, New German Critique, nr. 65, Cultural History/Cultural Studies, 1995.

Assmann J., Communicative and Cultural Memory, [w:] Cultural Memory Studies. As International and Interdisciplinary Handbook, A. Erll (red.), A. Nűnning, Berlin, Nowy Jork 2008.

Balcer M., Die Friedenskirche in Jauer/Jawor – ein deutsch-polnischer Erinnerungsort, [w:] Der Luthereffekt im östlichen Europa. Geschichte, Kultur, Erinnerung, J. Bahlcke, B. Störtkuhl, M. Weber, De Gruyter, Oldenbourg 2017.

Biuletyn Informacyjny PKN ICOMOS, 2015, nr 2 (29).

Boulet J., La Mémoire d’Alois Riegl, [w]: A. Riegl, Le culte moderne des monuments, sa nature, son origine, In Extenso, Paryż 1984.

Charte Internationale sur la Conservation et la Restauration des Monuments et des Sites (Charte de Venise 1964) [w:] Karta Wenecka 1964-2014, Bukowska W., Krawczyk J., Wydział Sztuk Pięknych UMK, Toruń 2015.

Choay F., Le patrimoine en question, Seuil, Paryż 2009.

Choay F., Sept propositions sur le concept d’authenticité, in: Nara Conference on Authenticity, Conference de Nara sur L’Authenticité, Larsen K. E. (red.), UNESCO, Agency for Cultural Affairs (Japan), ICCROM, ICOMOS, Tokio 1995.

Doroszewski W. (red.), Słownik Języka Polskiego, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, t. VI, Warszawa 1694.

Fabre D., Ancienneté, altérité, autochtonie, [w:] Domestiquer l’histoire. Ethnologie des monuments historiques, Fabre D. (red.), Maison des sciences de l’homme, Paryż 2000.

François E., Schulze H. (red.), Deutsche Erinnerungsorte, Beck Verlag, Monachium 2001.

Frycz J., Restauracja i konserwacja zabytków architektury w Polsce w latach 1795-1918, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1975.

Hartog F., Régimes d’historicité. Présentisme et expérience du temps, Le Seuil, Paryż 2003.

Jokilehto J., A History of Architectural Conservation. The Contribution of English, French, German and Italian Thought towards an International Approach to the Conservation of Cultural Property, D. Phil Thesis, The University of York, England, Institute of Advanced Architectural Studies, September 1986 (Recomposed in PDF format, February 2005) http://www.iccrom.org/pdf/ICCROM_05_HistoryofConservation00_en.pdf (dostęp: 10. 11. 2010).

Kończal K., Miejsce pamięci, [w:] Modi memorandi. Leksykon kultury pamięci, M. Saryusz-Wolska, R. Traba (red.), Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014.

Konwencja w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturalnego i naturalnego, Paryż 1972, [w:] Vademecum Konserwatora Zabytków. Międzynarodowe Normy Ochrony Dziedzictwa Kultury (edycja 2015), PKN ICOMOS, Warszawa 2015.

Krawczyk J., Balcer M., Pierre Nora’s “sites of memory” and the social aspect of issues in built heritage conservation, in: Place of memory. Protection, Conservation, Interpretation, B. Szmygin (red.), ICOMOS [w druku].

Krawczyk J., Ideał obiektywności wiedzy a początki wartościowania w konserwatorstwie, [w:] Wartościowanie w ochronie i konserwacji zabytków, Szmygin B. (red.), Polski Komitet Narodowy ICOMOS, Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków Urzędu Miasta Stołecznego Warszawa, Politechnika Lubelska, Fundacja Politechniki Lubelskiej, Warszawa-Lublin 2012.

Krawczyk J., Kompromis i metoda – wybrane aspekty teorii konserwatorskich Aloisa Riegla i Cesare Brandiego, Ochrona Zabytków, 2009 nr 2.

Krawczyk J., Meble jako przedmioty użytkowe i zabytki. U podstaw problematyki konserwatorskiej mebli zabytkowych, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

Krawczyk J., Polish monument conservation in the face of changing historical contexts. Tradition, identity, dialogue, in: Heritage in Transformation. Cultural Heritage Protection in XXI Century – Problems, Chalanges, Predictions, B. Szmygin (red.), International Scientific Committee for Theory and Philosophy of Conservation and Restoration ICOMOS, ICOMOS Polaksa, Fundacja Romualdo Del Bianco, Politechnika Lubelska, Florencja-Lublin 2016.

Krawczyk J., Teoria Aloisa Riegla i jej polska recepcja a problemy konserwatorstwa współczesnego, [w:] Współczesne problemy teorii konserwatorskiej w Polsce, B. Szmygin (red.), ICOMOS, Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej, Warszawa-Lublin 2008.

Krawczyk J., Zabytki architektury i dziedzictwo. Podstawy programowe studiów z zakresu konserwatorstwa na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, [w:] Nauczanie i popularyzacja dziedzictwa, B. Szmygin (red.), Polski Komitet Narodowy ICOMOS, Politechnika Lubelska, Warszawa 2014.

Luxen J. L., La Dimension immaterielle des monuments et des sites avec references a la liste du Patrimoine Mondial de L’Unesco, [w ]: La memoire des lieux: preserver le sens et les valeurs immaterielles des Monuments et des Sites, 14 Assemblee Generales et Symposium scientifique de l’ICOMOS, Victoria Falls, Zimbabwe 2003, http://www.icomos.org/victoriafalls2003/luxen_fre (dostęp : 19.11.2014) .

Mariannick J., Le patrimoine immatériel. Nouveaux paradigmes, nouveaux enjeux, La lettre de l’OCIM nr 93, 2004.

Petzet M., International principles of preservation, Hendrik Bäßler Verlag, Berlin 2009.

Pierre N., Comment écrire l’histoire de France, [w:] Les lieux de mémoire, P. Nora (red.), Gallimard, t. VII , Paryż 1986.

Pierre N., Conclusion des entretiens, [w ]: Science et conscience du patrimoine, P. Nora (red.), Fayard, Paryż 1997.

Pierre N., Czas pamięci. Res Publica Nova, 2001, nr 7, http://eurozine.com/articles/2002-04-19-nora-en.html (dostęp: 2.12.2015).

Pierre N., Między pamięcią i historią: les lieux de memoire, [w:] Tytuł Roboczy: Archiwum#2, Muzeum Sztuki w Łodzi, http://www.staff.amu.edu.pl/~ewa/Nora,%20Miedzy%20pamiecia%20i%20historia.%20Lies%20lieus%20de%20memoire.pdf (dostęp: 23.02.2017).

Plezi M. (red.), Słownik łacińsko-polski, Wydawnictwo Naukowe PWN, t. III, Warszawa 1998.

Pomian K., Historia, nauka wobec pamięci, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2006.

Pomian K., Od historii – części pamięci – do pamięci – przedmiotu historii, [w:] K. Pomian, Historia, nauka wobec pamięci, Lublin 2006.

Pruszyński J., Dziedzictwo kultury Polski, jego straty i ochrona prawna, Wydawnictwo Zakamycze, t. 1, Kraków 2001.

Riegl A., Der Moderne Denkmalkultus, sein Wesen, seine Entstehung, Verlage von W. Braumüller, Wiedeń, Lipsk.

Riegl A., Nowoczesny kult zabytków, jego istota i powstanie (tłum. R. Kasperowicz) [w:] A. Riegl, Georg Dehio i kult zabytków, J. Krawczyk (red.), Oficyna Wydawnicza „Mówią wieki”, Warszawa 2002.

Ruskin J., Lampa pamięci” (1849) [w:] Zabytek i historia. Wokół problemów konserwacji i ochrony zabytków w XIX wieku. Antologia, J. Krawczyk (red.), Oficyna Wydawnicza „Mówią wieki”, Warszawa 2002.

Słownik Polszczyzny XVI w., Instytut Badań Literackich, t. XXVII, Warszawa 1999.

Tomaszewski A., Polskie miejsca pamięci (2001), [w:] A. Tomaszewski, Ku nowej filozofii dziedzictwa, Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków 2012.

Traba R., Henning H.H., Kończal K., Górny M. (red.), Polsko-niemieckie miejsca pamięci, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2012-14.

MIEJSCA PAMIĘCI JAKO PRZEDMIOT REFLEKSJI TEORETYCZNO-KONSERWATORSKIEJ. (2018). Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, 5, 91-101. https://doi.org/10.35784/odk.861

Biogram autora

Janusz Krawczyk - Zakład Konserwatorstwa w Instytucie Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa UMK

dr hab., profesor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, kierownik Zakładu Konserwatorstwa w Instytucie Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa UMK. Autor opracowań poświęconych dziejom myśli konserwatorskiej. Wykłada m.in. Historię i teorię ochrony i konserwacji zabytków oraz Współczesne koncepcje ochrony dóbr kultury. Członek Międzynarodowego Komitetu Teorii Konserwatorskiej ICOMOS oraz Stowarzyszenia Historyków Sztuki.

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##