Autentyzm zabytków architektury (od „dostojnej mumii" do „postzabytku”)

Grzegorz Bukal

doi:10.35784/odk.7204

pdf (English)

pdf

Opublikowane: gru 22, 2025

DOI: https://doi.org/10.35784/odk.7204

Numer Nr 24 (2025)

Artykuły

Współczesne dyskusje o autentyczności: ryzyko inwolucji
Stefano Gizzi

1-15
Kwestionowanie wiedzy specjalistycznej
Zmieniająca się rola specjalistów ds. dziedzictwa kulturowego w kontekście jego rozwoju w Pakistanie
Ayesha Agha Shah

17-32
Konsekwencje konwencji z Faro dla teorii i praktyki ochrony dziedzictwa kulturowego
Jelka Pirkovič

33-46
Przekleństwo przesytu. Problem spójnej polityki wobec pięciu pomników historii z terenu Gdańska
Bogumiła Mączkowska, Piotr Samól

47-67
Renegocjacja roli eksperta
Konwencja z Faro, zabytkowe kościoły i rola społeczności w ochronie zabytków
Nigel Walter

69-83
Zagrożone dziedzictwo XX w. w Belgradzie (Serbia)
Strategie ochrony i konserwacji
Dubravka Đukanović, Sanja Kesić Ristić

85-104
Dziedzictwo Holokaustu i problemy związane z jego autentycznością
Gilly Carr

105-124
Wpływ dokumentu z Nary na autentyczność – przypadek wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO miasta Bańska Szczawnica
Katarína Terao Vošková, Andrea Urland

125-141
‘Gdynia Modernist City Centre’ jako polski kandydat na WHL UNESCO. Perspektywy i wnioski.
Robert Hirsch, Celina Łozowska

143-157
Rewitalizacja Fontecchio: podejście oparte na zaangażowaniu społeczności lokalnej w ochronę dziedzictwa kulturowego i rewitalizację kulturową
Caterina Ruscio, Francesca Spadolini

159-171
Autentyzm zabytków architektury (od „dostojnej mumii" do „postzabytku”)
Grzegorz Bukal

173-184

Archiwum

2025

Nr 24
2025-12-22 11
Nr 23
2025-07-17 10

2024

Nr 22
2024-12-31 7
Nr 21
2024-12-31 7
Nr 20
2024-10-04 7
Nr 19
2024-07-11 8

2023

Nr 18
2023-12-30 9
Nr 17
2023-12-16 10
Nr 16
2023-12-01 7
Nr 15
2023-11-30 9

2022

Nr 14
2022-12-31 8
Nr 13
2022-12-31 10

2021

Nr 12
2021-12-29 11
Nr 11
2021-06-30 13

DOI

https://doi.org/10.35784/odk.7204

Authors

Grzegorz Bukal

bukal@post.pl

Politechnika Gdańska, Polska

Abstrakt

Tekst przedstawia głos autora w dyskusji na temat autentyzmu zabytków architektury. Odnosi się do pojęcia autentyzmu, problemu jego relatywizacji, testuje „test autentyzmu” WHL w odniesieniu do zwykłych zabytków oraz proponuje pojęcie postzabytku, jako odpowiednika postprawdy.

Słowa kluczowe:

autentyzm zabytku, zabytek architektury, postprawda

Bibliografia

Białostocki, J. (1978). Refleksje i syntezy ze świata sztuki. Warszawa: PWN.

Bold, J., Larkham, P. , Pickard R. (Ed.). (2018). Authentic Reconstruction. Authenticity, Architecture and the Built Heritage. London-New York: Bloomsbury.

Bukal, G. (2022). Zamek w Malborku – zabytek w epoce postprawdy. [in:] Prace konserwatorskie wzespole kościoła NMP w Malborku. Próba podsumowania. Materiały z VIII Konferencji Naukowej z cyklu „Spotkania Malborskie im. Macieja Kilarskiego”. Red. W. Połom-Jakubowicz, J. Trupinda. Malbork: Muzeum Zamkowe w Malborku.

Chrzanowski – Dyskusje nad słownikiem pojęć mają w Polsce długa tradycję; zob. np. Chrzanowski, T. (1977), Rekonstrukcja – odtwarzanie – makieta. Teka Komisji Urbanistyki i Architektury, XI (s. 93-104).

Glendinning, M. (2013). The Conservation Movement: A History of Architectural Preservation. Antiquity to Modrnity. London: Routledge.

Guedelon. https://www.guedelon.fr (dostęp 30.01.2025).

Jokilehto, J. (2008), A History of Archtectural Conservation. Amsterdam: Elsevier.

Le Monde, 28.01.2025. https://www.lemonde.fr/en/france/article/2025/01/28/macron-lays-out-ambitious-renovation-plan-for-louvre-museum_6737526_7.html (dostęp 30.01.2025).

Munjeri, D. (2001). The notions of integrity and authenticity: the emerging patterns in Africa. Expert meeting. Ed. G. Saouma-Forero, Great Zimbabwe, 26/29 May, 2000, UNESCO, Paris (s. 17-19).

Muñoz-Viñas, S. (2005). Contemporary Theory of Conservation. Amsterdam: Elsevier.

Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. UNESCO World Heritage Centre, 2024 https://whc.unesco.org/en/guidelines (dostęp 22.01.2025).

Riegl, A. (1903). Der moderne Denkmalkultus sein Wesen und seine Entstehung. Wien: K.K. Zentral-Kommision fűr Kunst – und historische Denkmale (s. 5). https://diglib.tugraz.at/der-moderne-denkmalkultus-1903 (dostęp 22.01.2025).

Stovel H. (2020). Origins and influence of the Nara document on authenticity. Conversaciones… con Herb Stovel, 8 (s. 12-30).

The Nara document on authenticity 1994. https://www.icomos.org/en/charters-and-texts/179-articles-en-francais/ressources/charters-and-standards/386-the-nara-document - on-authenticity-1994 (dostęp 22.01.2025).

The Yamato Declaration on Integrated Approaches for Safeguarding Tangible and Intangible Cultural Heritage (Annex I). [in:] The International Conference on “The Safeguarding of Tangible and Intangible Cultural Heritage: Towards an Integrated Approach” (Nara, Japan, 19-23 October 2004).

https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000137634 (dostęp 25.01.2025).

Zsolt Szakács, B. (2012). Santo Stefano Rotondo through the Glasses of the Renaissance – and without Them. [in:] Art History – the Future in Now. Studies in Honour of Professor Vladimir P. Goss. Ed. M. Cepetić et al., Rijeka: Faculty of Humanities and Social Sciences (s. 216-256).

Bukal, G. (2025). Autentyzm zabytków architektury (od „dostojnej mumii" do „postzabytku”). Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, (24), 173–184. https://doi.org/10.35784/odk.7204

##plugins.themes.bootstrap3.article.sidebar##

Numer Nr 24 (2025)

Archiwum

##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

DOI

Authors

Abstrakt

Słowa kluczowe:

Bibliografia

##plugins.themes.bootstrap3.article.details##

Licencja